Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/542278/27102007.aspx

Nhung nguyen mau cua bac thay nghe thuat khoa than Auguste Rodin
Auguste Rodin.

Voi khoang 400 tac pham dieu khac de lai cho doi, Rodin duoc ton vinh la “Nha dieu khac tuong chan dung vi dai nhat”, la “Nguoi thay cua nghe thuat khoa than”.

Trong lich su dieu khac the gioi, co ba nhan vat duoc goi la “nguoi khong lo”: Phidias thoi Hy Lap co dai, Michelangelo thoi van hoa Phuc hung va Auguste Rodin thoi can dai.

Voi quan diem sang tac moi me va khoi luong do so nhung kiet tac de lai, Auguste Rodin xung danh la nguoi bac nhip cau noi nen dieu khac truyen thong voi dieu khac hien dai, lam cho nghe thuat dieu khac von bi ky thi tro thanh nghe thuat phat trien ruc ro, voi kha nhieu tac pham luu danh muon thuo.

Trong hon 60 nam miet mai voi lao dong sang tao, chiu anh huong sau sac cua nen van hoa Phuc hung, Auguste Rodin da rat thanh cong trong linh vuc sang tac tuong chan dung va tuong ve ve dep co the con nguoi tren chat lieu da.

Voi khoang 400 tac pham dieu khac de lai cho doi, Rodin duoc ton vinh la “Nha dieu khac tuong chan dung vi dai nhat”, la “Nguoi thay cua nghe thuat khoa than”.

Nhieu kiet tac cua ong nhu: “Thoi dai dong thau”, “Banzac”, “Canh cong dia nguc”, “Nha tu tuong”, “Nguoi dang di”, “Mua xuan vinh cuu”, “Nu hon”... co mat o cac bao tang nghe thuat noi tieng tren the gioi. Vay, dau la nguyen mau cua nhung kiet tac nay?

Aristotle - mot triet gia vi dai cua Hy Lap co dai tung noi: “Trong tat ca nhung gi do tao hoa sinh ra, con nguoi la san pham tuyet voi nhat, dang ca ngoi nhat”. Quan diem nay da don duong ve mat tu tuong cho lao dong sang tao cung nhu viec thuong thuc nghe thuat, de nghe thuat khong bi troi buoc boi nhung dinh kien khat khe, loi thoi.

Tu thoi co dai toi nay, cac the he nghe si da khong ngung kham pha, sang tao nen nhung kiet tac mieu ta ve dep cua con nguoi dung nhu tao hoa da nhao nan nen: “Venus giang sinh” (Botticelli), “Than ai tinh va Psyche”(Zuhi), “Maja khoa than” (Francisco De Goya), “Venus voi Than Chien tranh bi ba thieu nu giai tru vu khi” (David)... Song, mot thoi, nhung tac pham ve de tai con nguoi trong trang thai khoa than khong duoc xa hoi chap nhan.

Duong thoi, quan diem sang tac cua Auguste Rodin da gay khong it tranh cai, tham chi bi che bai va bai xich. Mot so tac pham doc dao va co gia tri nghe thuat cao cua ong da tung bi nguoi doi lanh lung ruong bo trong thoi gian kha dai.

Trong khi phong cach dieu khac co dien chu truong sao chep mot cach may moc nguoi mau voi net dieu khac tinh xao, khong can quan tam den suc song noi tam... thi Auguste Rodin lai co gang mieu ta cai than thai cua con nguoi, khien cho cac pho tuong cua ong co tam tu tuong lon va co suc song manh liet.

Ong luon tam niem, cai dang quy cua co the chung ta khong phai la cai dep ngoai hinh, ma chinh la anh sang noi tam lam cho co the con nguoi nhu tro thanh trong suot. Do vay, ong thich lam nguoi “rinh co hoi de nam bat su song”, de co the chop lay nhung dong tac, nhung tu the dep de cua nguoi mau trong khoang khac ho khong chu y.

Ong chu truong de nguoi mau khong nhat thiet phai go bo, troi buoc vao nhung yeu cau cua nha dieu khac, ho co the tu do hoat dong trong phong lam viec cua ong, con ong thi ngoi yen quan sat. Khi phat hien thay tu the hoac dong tac nao nhu y thi yeu cau nguoi mau giu nguyen tu the do roi lay dat hoac but chi chep lai. Khi ong sang tac tac pham “John lam le rua toi”, cach lam cua ong khien nguoi mau phai keu troi vi ho da phai lam tu the vua di vua truyen dao tu sang cho den toi.

Co mot thuc te khong the phu nhan, hau het nguoi mau cua cac hoa si va nghe si dieu khac deu rat dep, ca ve guong mat, voc dang, lan tam hon... Ho co vai tro vo cung quan trong doi voi nghe thuat tao hinh. Rat nhieu nghe si trong qua trinh sang tao da dem long si me ho. Cam hung tu nhung moi tinh lang man va say dam ay giup nguoi nghe si thang hoa va lam nen nhung tac pham luu danh muon thuo. Trong so do cac nguoi mau Rose Beuret, Madelene va Camille Claudel da de  lai dau an sau sac trong cac kiet tac va doi song tinh cam cua Auguste Rodin.

Nam 23 tuoi, chang Rodin ngheo tung tinh co co nguoi mau dau tien la mot tho may, co Rose Beuret. Mot buoi sang mua xuan dep troi, Auguste Rodin dang trang tri buc tuong chinh cua mot nha hat o Paris, chot nhin thay mot thieu nu di ve phia minh. Trong trang phuc gian di cua mot co tho, nang dep “nhu mot con thien nga” voi dang di uyen chuyen va guong mat rang ro. August Rodin quyet moi bang duoc co lam nguoi mau cho minh.

Sau rat nhieu lan thuyet phuc, Rose Beuret da nhan loi ngoi lam mau khoa than. Va trong qua trinh sang tao nghe thuat, ve dep cua Rose Beuret da chinh phuc trai tim cua chang nghe si tai hoa. Nang da tro thanh nguoi tinh va la nguyen mau cua mot so buc tuong, trong do noi tieng nhat la “Bao boi”.

Mac du sau nay Rodin con co quan he tinh cam voi mot so nguoi mau xinh dep khac song moi tinh voi Rose Beuret la lau hon ca. Nang da sinh cho ong mot con trai, dat ten la Auguste. Rose Beuret cung la nguoi song ben Rodin tron doi, dau tinh cam cua hai nguoi da nhat phai theo nam thang. Su nhan nhin cua Rose Beuret va su hien huu cua dua con trai da khien hai nguoi khong roi bo nhau.--PageBreak--

Khi nguoi ta gioi thieu voi Rodin nguoi mau Madelene, Rodin da ngat ngay boi ve dep hoan my cua nang. Khi Madelene ngoi lam mau khoa than, co the ngoc nga cua co dung nhu tri tuong tuong cua Rodin. Nang dep den noi Rodin khong the khong dem long me dam. Song anh lo mo cam thay moi tinh nay kho co the ben lau.

Rodin so rang, mot khi tac pham dat hang duoc hoan thanh, Madelene se roi bo anh. Vi vay anh da co tinh tri hoan thoi gian hoan thanh tac pham bang cach tu tay huy bo nhung tac pham sap hoan thanh. Madelene mat het kien nhan. Hai nguoi doi luc da cai nhau. Trong con nong gian, Madelene da noi rang, co le phai den khi co tro thanh ba gia thi buc tuong moi co the hoan thanh. Su ra di cua Madelene khien Rodin hut hang va met moi mat mot thoi gian dai.

Camille Claudel duoc Rodin danh gia la dep nhat trong so cac co nguoi mau cua ong. Guong mat va voc dang cua nang hien huu trong cac kiet tac “Nu hon”, “Than tuong vinh hang”, “Mua xuan vinh cuu”, se song mai voi thoi gian. Nang da gop phan lam nen thanh cong cua nhung bai ca ve tinh yeu doi lua, ve ve dep tam hon va hinh the cua con nguoi o lua tuoi thanh xuan, voi nhung khat khao chay bong. Rodin da tac cac buc tuong trong trang thai thang hoa cua tinh yeu.

Claudel  la mot hoc tro yeu thich va theo duoi nghe thuat dieu khac, von rat nguong mo tai nang cua Rodin. Nang duoc ong thay cua minh - nha dieu khac Bouher gioi thieu den lam hoc tro cua Rodin. Luc do, Rodin da kha nhieu tuoi, vua chia tay Madelene, lai met moi vi ton qua nhieu cong suc voi tac pham “Canh cong dia nguc” – mot tac pham hoanh trang nhat cua ong voi quan the 160 buc tuong. Vi the, luc dau Rodin da tu choi loi yeu cau lam thay day cho Claudel mot cach phu phang.

Nhung khi doi dien voi nhan sac va tri tue cua nang, Rodin da doi y, nhan co lam thu ky, sau do lai danh rat nhieu thoi gian de chi dan cho nang. Nhung ngay thang lam hoc tro, chinh Camille Claudel da chon ong thay Rodin lam mau cho tac pham cua minh. Khi Claudel hoan thanh tac pham dau tay thi Rodin da bi nang chinh phuc hoan toan. Den luot Camille Claudel lam nguoi mau cho Rodin.

Mot lan Rodin dan Camille Claudel vao xuong, cho xem mot buc tuong moi hoan thanh, nang ngay nguoi ngam tac pham va cam thay minh khong the khong yeu mot nha dieu khac tai hoa hon nang toi 24 tuoi. Rodin luc ay cung bi Camille Claudel  hop hon, trong long dang len biet bao tinh cam tha thiet.

Rodin cho rang Claudel chinh la mot nguoi mau ly tuong, mot nguoi mau ma ong hang tuong tuong va ao uoc voi doi vai trang ngan, than hinh thon tha, eo that gon gang, cap dui thon dai...

Tu moi tinh tha thiet giua hai nguoi da de ra nhung tac pham: “Suy tu”, “Buoi sang”, “Nu hon”, “Than tuong vinh hang”, “Mua xuan vinh cuu”. Do la nhung tac pham dung than the de bieu hien tinh yeu nong bong.

Kiet tac "Mua xuan vinh cuu" cua Rodin.

Buc tuong “Mua xuan vinh cuu” duoc Rodin sang tac tren chat lieu da cam thach nguyen khoi, khac hoa ve dep cua tinh yeu doi lua hoa quyen trong ve dep hinh the cua doi trai gai dang rung ruc tuoi thanh xuan voi nhung khat khao chay bong. Chang Adonis cui om nang Nimein, nang Nimein nga than hinh my mieu, uyen chuyen ve phia nguoi tinh. Doi moi ho gan chat vao nhau tuong nhu khong gi co the chia lia.

Rodin da co y de cho mot phan mat cua co gai bi che khuat, tap trung mo ta su thuan khiet va cuong nhiet cua tinh yeu duoc the hien tren than the dep de. Viec xu ly nhung cho loi, lom tren co the mot cach het suc te nhi, cung nhu cach sap xep tu the da tao ra hieu qua anh sang va bong toi lam xuc dong long nguoi...

Cu nhu the, ho yeu nhau va cung nhau hien than cho nghe thuat suot 14 nam. Nhung moi tinh cua hai nguoi ket thuc mot cach bi tham. Vi nhan thay Rodin khong the bo roi nguoi vo cua ong la Rose Beuret, Camille Claudel da chu dong roi bo ong, song co doc va ngheo kho.

Truoc Chien tranh the gioi lan thu nhat, Camille Claudel mac chung tam than, bi dua vao mot nha thuong dien va o do suot 30 nam. Cuoc song bi thuong cua Camille Claudel da day vo Rodin suot nhung nam thang con lai cua cuoc doi