Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/412666/07102007.aspx

Ha Giang ky vi cao nguyen da

Mot goc Nha Vuong.

(VnMeida) - Cao nguyen da dep va ky vi - cao nguyen day tiem nang va nhung bi an dang hop hon cac lu khach. Mot ngay chom thu toi nguoc duong len cao nguyen da Ha Giang de kham pha nhung net su ky vi nhat cua cao nguyen da nhu mot su ket noi cua xua va nay...

Nha Vuong giua cao nguyen da

Cao nguyen da Dong Van - Meo Vac tinh Ha Giang la mot trong nhung cao nguyen da hung vi nhat Viet Nam co do cao tren 1.000m so voi mat nuoc bien. Noi day da tung chung kien bao su kien lich su, nhieu danh thang va nhieu dieu ky thu cua thien nhien, con nguoi voi lop lop tang sau van hoa chua duoc ven man bi mat. Mot vung bien ai hoang so, tinh khiet nhu nang ban mai noi ngut ngan cuc bac cua to quoc. Noi “vua meo” va tung la Dai bieu Quoc hoi Vuong Chi Sinh hung ba mot thoi, sau nay duoc Bac Ho cam hoa va di theo cach mang da tro thanh nhung trang su day chat lieu cho bao thi nhan, mac khach khi len voi cao nguyen. Con co tu lieu co noi khi “Vua Meo” Vuong Chi Sinh di hop Quoc hoi duoi Ha Noi van phai cho linh dong khenh cang suot 3 ngay dem moi ra khoi may cai cong troi de ve thi xa Ha Giang ngay nay.

Den thung lung Sa Phin, chung toi hao huc buoc len nhung bac them cao phu day tham la va nhung qua le rung de tham quan Nha Vuong. Ngoi nha duoc xay dung theo loi kien truc doi Thanh, Trung Quoc, co dien tich 1.120m2. Nguoi cho xay dung Nha Vuong la Vuong Chinh Duc, von la nguoi lao dong cua Tho ty Hoang Tu Binh, nhung lai co uy tin trong vung nen duoc Phap cat nhac len lam Chanh Tong. Khi Hoang Tu Binh gia yeu (vao dau the ky XX), Vuong Chinh Duc duoc cho lam bang ta va da xay dung khu Nha Vuong cua minh thanh mot dinh cu phu cuong, doc dao.

Kien truc Nha Vuong duoc tao dung bang nguyen lieu da xanh, go thong va ngoi dat nung. Tong the khu nha gom 4 nha ngang va 6 nha doc deu lam 2 tang voi 64 buong chia lam Tien dinh, Trung dinh, Hau dinh. Tuong xay bang da, trong op van, cot keo go, san lat go, mai ngoi mang, co hang hien lop ngoi ong, dau tien ngoi trang tri hoa van chu Tho. Bo cuc ngoi nha trong 3 lop cao dan tu ngoai vao trong, hai goc trong cung xay 2 lo cot da xanh, 3 tang, trong do tang mot thong voi tang ngam khu nha trong cung. Cach 3 lop nha la 3 san lat da phien.

Khu nha dai 56m, rong 20m, cao 10m den 12m, ngoai ra con co cac ngoi nha phu nhu bep, be nuoc va chuong ngua… Xung quanh ngoi nha xay tuong bao bang da, day 60cm den 80cm, cao 2,5m va 3m, co cong da 15 bac, xay ghep da cham khac tinh xao, cau ky, uy nghi mang dam net kien truc Trung Hoa. Ben ngoai dinh thu, ve phia trai la khu mo dong ho Vuong.

Mien da nay qua nhieu chat lieu cho nhung ai me dam voi cao nguyen, ham thich kham pha cao nguyen. “Sa Phin long gio goi su  xua/“Vua meo” xung ba chon bien cuong/ Dinh lap vuong quoc xu tai meo/ Bac Ho cam hoa long dan toc/“Vua meo” gac kiem theo cach mang/ Ghi lai su son nhung ngay hong/Nuoc minh la nuoc Viet Nam/ Chung mot dai dat, chung ngon co dao/ Vua meo doc tri nghe theo Bac/ Gop cong giu nuoc, gop cong xay doi/ Cao nguyen xanh tham nui troi/ Dung xay mien da ngut ngan niem vui”. (Tho Truong Giang).

Nganh van hoa, du lich tinh Ha Giang cung da phoi ket hop de bao ton nhung di tich danh thang va phat trien du lich o vung cao nguyen da dac trung nay, trong do Nha Vuong duoc khang dinh la mot di tich doc dao co tiem nang du lich. Ong Nguyen Dinh Bay, Giam doc So Du lich tinh Ha Giang nhan dinh: "O Ha Giang moi dan toc co mot dac trung rieng hien van hoa cua dan toc do. Dong Van ai cung biet la thu phu cua nguoi Mong, co dinh Sa Phin - nha cua Vuong Chi Sinh ngay xua cung mang dac trung van hoa rat rieng".

Tuy vay, voi xu the phat trien du lich sinh thai va du lich cong dong o Dong Van noi rieng va Ha Giang noi chung, khu di tich Nha Vuong cung la mot trong nhung tiem nang con ngu yen dang cho duoc danh thuc.

Cung duong da ky vi nhat Viet Nam

Cong truong lam duong, pha da vi dai nhat trong lich su Viet Nam, chinh phuc cao nguyen cao nhat Viet Nam - cao nguyen Dong Van. Cac tai lieu chinh thong cho biet: hang van luot nguoi, trong 8 nam rong tu nam 1959 den nam 1965, da tay bua tay choong pha da mot cach thu cong nhat, trong thoi gian lau nhat voi 2 trieu ngay cong, de mo gan 200km duong oto len cao nguyen Dong Van - Meo Vac, noi hoang so ma tu thuo hong hoang den nam 1965 chi co loi mon cho ngua tho va nguuoi di bo. Noi do, nhung toan phi thoi do van tuyen truyen, bao gio da moc tren dau nguoi duoc, con de duc de con duoc thi Viet Minh moi lam duoc duong len cao nguyen da.

 Anh minh hoa

 Dinh Lung Cu nhin tu xa.





















Duong mo trong thoi phi dang hanh hoanh mo bung can bo, treo can bo len cay lam bia tap ban. Va, de co duoc “Van ly truong thanh” bang da ac liet nhat trong lich su mo duong cua nuoc nha ay, thanh nien xung phong cua 18 dan toc, thuoc 6 tinh Khu tu tri Viet Bac da lam viec quen minh voi tinh than cong san…

Tat ca cac tai lieu dia ly deu khang dinh: Cao nguyen da Dong Van, menh mong ron ngop da la cao nguyen cao nhat Viet Nam. Da hung vi va khac nghiet da tao nen ve quyen ru dac biet cua cac huyen mien Bac nui da tinh Ha Giang, gom Quan Ba, Yen Minh, Dong Van, Meo Vac. Hon 2 trieu ngay cong da duoc bo ra de chien thang bien da tai meo suc nhon tang tang, lop lop. Hang nghin thanh nien xung phong cua 6 tinh va ba con dan cong da lao dong suot 8 nam troi tro da mo duong vuot long nui cho xe bon bon hom nay.

Tam bia lon dung tren dinh Ma Pi Leng trong may mu mien son cuoc, an ngu giua hai huyen Dong Van - Meo Vac. Bia khac dong chu: “Nhan dan vung nui tien kip vung xuoi. Trung uong Dang khi ve Viet Bac quyet dinh mo duong Ha Giang - Dong Van - Meo Vac. Ngay khoi cong 10/9/1959; ngay hoan thanh 10/3/1965. Thanh phan mo duong gom ba con cua 16 dan toc thuoc cac tinh Cao Bac Lang - Ha Tuyen Thai- Nam Dinh - Hai Duong. Rieng doc Ma Pi Leng, cong nhan da treo minh 11 thang de mo duong”.

Mot dau su ky vi co that noi cao nguyen, khien cho ban va toi nhung lop hau sinh tham biet on nhung lop cha anh da kien tao con duong lich su, mo duong hanh phuc cho con chau muon doi. Ky vi thay toi da tu trao: Phia cong troi la da/Truoc loi di la may/Nhung nguoi hung cao nguyen/Tay bua, tay choong pha da mo duong/Xay len su ky vi/ Giua long da tai meo/ Tren nui co tien, em ngan tieng dan/ Hat bai ca mo duong, cho con chau mai sau. (Tho Truong Giang).

Chinh phuc dong Nho Que

Di tren dinh Ma Pi Leng nhin dong song Nho Que hung dung xiet giua hai bo da dong song uon luon nhu soi chi mau lung linh huyen ao va ngay mai Nho Que bung sang.

Song Nho Que bat nguon tu Van Nam (Trung Quoc) roi chay vao Viet Nam, truoc khi hop luu voi nhieu suoi khac chay ve xuoi thanh song Gam, song Nho Que chay qua dia phan 2 huyen vung cao nui da Dong Van, Meo Vac voi chieu dai gan 30 km. Do chay qua nhieu dia hinh rung nui cao nen con song Nho Que co luu luong nuoc on dinh quanh nam dap ung duoc yeu cau xay dung cac nha may thuy dien nho.

Ong Trinh Duy Quyen, Pho Chu tich tinh Ha Giang cho hay: Thuy dien Nho Que se gop phan lam thay doi dien mao cua cao nguyen day la mot su ky vi noi tiep su ky vi cua con duong Hanh phuc ngay nao. Cao nguyen dang bung sang cung su phat trien cua dat nuoc. Vang, nhung y nghi cua ong pho chu tich cung dang la khat vong vuuon toi su no am giau dep cua cu dan khap mien cao nguyen nay.

Con ong Nguyen Phuc Vinh, Giam doc Cong ty Dien luc I phan khoi khoe: Thuy dien Nho Que se la nien tu hao cua nganh dien Viet Nam. Su lon manh cua nganh luon dong hanh voi anh sang khap moi mien to quoc. Dong Nho Que do nang phu sa se mang ve anh dien thap sang cao nguyen.

Cong trinh thuy dien Nho Que I la loai nha may thuy dien nho, song co tinh kha thi cao cua tinh cung nhu cac tinh thuoc khu vuc phia Bac Viet Nam. Duoc thiet ke gom 02 to may, voi tong cong suat lap may la 32 MW, tong von dau tu 688, 025 ty dong. Thoi gian thi cong trong 3 nam ke ca thoi gian chuan bi: Khoi cong 8 nam 2007, lap song thang 8 nam 2008, tich nuoc ho chua 2 nam 2010, thu thiet bi dong bo va phat dien to may so I vao thang 3 nam 2010 va hoan thien, phat dien to may so II vao thang 5 nam 2010. Sau khi Nha may Thuy dien Nho Que I hoan thanh va di vao hoat dong, san luong dien cung cap hang nam cua nha may binh quan se la 129, 2 trieu Kwh. Con so dien nang ay qua la dang quy voi Ha Giang lam chu.

Anh Trinh Hong Quan, giao vien Truong tieu hoc Xin Cai huyen Meo Vac cha the ma cu tiec mai khong duoc du giay phut khoi cong thuy dien Nho Que chi cach cho anh gan 20 chuc cay so. Anh bao, so toi suong that, duoc len cao nguyen va chung kien ngay dong tho xay dung thuy dien Nho Que, cai ngay ma khoi nguon cua anh sang ve voi cao nguyen, cai tiec that de thuong va day y nghia ve giay phut dong Song kia se tro thanh dong song vang, song bac, niem vui cua anh khien toi thay duoc ca ngan, ca? van niem vui tren vung da nui nay. 

Sau nhung phut giay lich su cua ngay khoi cong thuy dien Nho Que xuoi ve pho huyen Meo Vac ben quan thang co dac trung cua cho huyen, toi da nghe lao nong Vang Mi Sinh xa Ta Lung tu trao: Cai dong bao minh biet ca roi. Nay mai cai thuy dien Nho Que nay khanh thanh the la tren cao nguyen kho khat se co mot cai ho giua long nui, dong bao se lam du lich, cai dien cua nha nuoc se sang khap ban thoi. Suong that day!. Nang bat ruou ngo day ap ong moi toi, moi moi nguoi va uong de say chung niem vui co dien, that la vui... 

Bai, anh: Ng. Hieu, Truong Giang