Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/372978/22092007.aspx

Thuoc khang sinh tai cho dung trong da lieu

Mo hinh cau truc da.

Thuoc khang sinh tai cho dong vai tro vo cung quan trong trong dieu tri benh da lieu. Day la loai thuoc hay duoc ke don nhat de dieu tri trung ca va ket hop voi cac thuoc dieu tri toan than khac. Doi voi cac nhiem khuan nong, viec dung khang sinh boi tai cho co the dap ung duoc nhu cau dieu tri ma khong can phai dung khang sinh duong uong, co the tranh duoc cac tac dung phu nhu: kho chiu, roi loan tieu hoa va cac van de o duong tieu hoa, tuong tac thuoc... Ngoai ra khang sinh tai cho con duoc dung trong tieu phau nham lam giam nguy co nhiem khuan sau mo, lam nhanh lanh vet thuong. Hieu qua cua khang sinh boi tai cho se duoc ban den nhieu hon qua tung phan duoi day:

Khang sinh tai cho dung trong dieu tri trung ca

Tac dung dieu tri benh trung ca cua khang sinh dung tai cho vua do tac dung diet khuan cua khang sinh lai vua do tac dong uc che yeu to hoa ung dong bach cau trung tinh do do lam giam qua trinh viem. Mot so loai khang sinh thuong dung trong dieu tri trung ca la:

Erythromycin: la khang sinh thuoc ho macrolid co tac dung khang khuan ca cau khuan gram duong va truc khuan gram am, co tac dung uc che tong hop protein cua vi khuan, lam ngan can van chuyen cua peptidyl - RNA thong tin cua vi khuan. Ngoai ra, erythromycin con co tac dung chong viem - la tac dung vo cung can thiet trong viec dieu tri trung ca.

Hien nay co cac dang erythromycin boi nhu: dung dich, kem, mo, gel tu 0,1 - 4%, con co ca dang ket hop voi cac tac nhan dieu tri trung ca khac (nhu: benzoyl peroxid, zinc acetat, isotretinoin...) lam tang hieu qua dieu tri mun trung ca va giam phien ha trong dieu tri.

Clindamycin: la mot khang sinh ban tong hop thuoc nhom lincosamid. Co che tac dung cua thuoc cung giong erythromycin. Clindamycin co cac loai gel, dung dich, nuoc... 1%.

Tetracyclin la mot khang sinh thuoc ho macrolid. Mac du dung duong toan than thay co hieu qua dieu tri trung ca nhung duong boi lai co rat it tac dung. Chinh vi vay hien nay khong con duoc su dung duoi dang boi.

Metronidazol: dang boi tai cho la nitromidazol co cac loai gel 0,75%; kem 1%. Metronidazol co tac dung khang khuan, chong oxy hoa, chong viem.

Azelaic acid: la mot acid 2 carbon tim thay trong thuc an. Trong huyet thanh nguoi binh thuong cung co 20-80ng/ml. Tuy nhien loai boi tai cho khong anh huong den nong do trong huyet thanh. Co che tac dong cua thuoc la lam binh thuong hoa tro lai qua trinh sung hoa (giam do day lop te bao sung thuong bi, giam kich thuoc va so luong cac hat keratohyalin, giam filaggrin). Thuoc con co tac dung chong lai propionibacterium acnes va tu cau da la cac can nguyen co vai tro trong hinh thanh mun trung ca. Ngoai ra thuoc con dung de dieu tri nam da, tang sac to. Hien nay co loai kem 20%.

Thuoc tai cho dieu tri nhiem khuan be mat da

Lien cau khuan gay viem da.

Mupirocin: do pseudomonas fluorescens sinh ra, con co dang pseudomonic acid A. Thuoc co tac dung uc che tong hop protein cua vi khuan, thuong co tac dung doi voi vi khuan gram duong dac biet tu cau va lien cau. Tac dung tot nhat trong moi truong co pH 5.5 tuong duong pH cua da, do vay co tac dung rat tot voi cac nhiem cau khuan tren da. Mupirocin co dang mo 2% dung trong choc, nhot, nhiem khuan da nong... do tu cau vang, lien cau.

Thuoc dung tai cho phong nhiem khuan sau mo, sau chan thuong hoac cac benh da man tinh

Bacitracin: la loai khang sinh thuoc nhom polypeptid phan lap tu tracy-I, thuoc nhom bacillus subtilis. Co 3 loai bacitracin: A, B va C. Bacitracin ngan khong cho vi khuan tong hop mang va qua trinh khu phosphoryl hoa cua lipid mang. Thuoc co tac dung tot voi cau khuan gram duong, cac loai nam, vi khuan gram am hau het de khang voi bacitracin. Hien nay co cac dang bacitracin 400-500UI/1g; thuoc rat co tac dung trong dieu tri cac nhiem khuan nong tren da nhu choc, viem nang long, viem da mu. Bacitracin thuong ket hop voi polymyxin B va neomycin tao thanh dang mo khang sinh  3 thanh phan de dieu tri cac truong hop viem da co dia, cham u tre, cham dong tien... nhiem khuan thu phat nang. Tuy nhien bacitracin boi co the gay viem da tiep xuc di ung tai cho.

Polymycin B: la loai khang sinh tao ra tu vi khuan ua khi B. Thuoc co tac dung pha huy mang phospholipid cua te bao vi khuan. Pho tac dung cua polymycin B rong, hau het tat ca cac loai vi khuan gram am. Thuoc co dang mo 5.000UI/1g; 10.000UI/g va ket hop voi bacitracin, neomycin.

Nhom aminoglycosides: la nhom khang sinh rat quan trong ca dang dung toan than va tai cho. Thuoc can tro tong hop protein cua vi khuan. Neomycin la loai aminoglycosides hay duoc su dung nhat. Neomycin sulfat co tac dung tot doi voi vi khuan gram am ua khi nen hay duoc su dung phong ngua nhiem khuan tai vet trot, xuoc nong, vet bong... Neomycin co the gay viem da tiep xuc di ung nen can trong khi su dung. Gentamycin co loai mo 0,1% thuong dung trong phau thuat tai, nhat la o nhung nguoi bi dai thao duong, suy giam mien dich.

Co nhieu loai thuoc khang sinh dung tai cho duoc su dung dieu tri cac nhiem khuan ngoai da. Viec lua chon thuoc phu hop tuy thuoc vao loai vi khuan gay benh, co che tac dung cua khang sinh, dang thuoc, vi tri ton thuong... se dat duoc hieu qua dieu tri benh tot nhat.

ThS. Vu Tuan Anh