Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/370638/22092007.aspx

Cat bo buong trung lam tang ty le tu vong o phu nu

Buong trung phai cat bo ngay khi bi ung thu.

Trong nhung nam gan day, ty le phu nu bi cat bo cac co quan nhu tu cung, buong trung ngay cang nhieu de chua va phong benh. Trong khi chua co mot bang chung khoa hoc nao khang dinh loi ich cua viec lam chi la theo thoi quen va hoc lai lan nhau giua cac bac si, tac hai cua chung da duoc chung minh.

Cat bo cac co quan cua phu nu khi khong can thiet

Co le quyen dinh huong va lanh dao nganh y duoc tren the gioi thuoc ve nam gioi.

Chac vi ly do nay, y hoc rat it khi chi dinh cat bo cac bo phan cua dan ong hoac dung thuoc men lam mat nam tinh cua ho, trong khi phu nu thi thuong xuyen bi chi dinh nhung lieu phap nay. Y khoa My da di tien phong trong viec cat bo tu cung cung nhu buong trung o phu nu mac du nhieu chuyen gia da len tieng canh bao la viec lam nay co the gay nguy hai cho nguoi benh.

Dieu vo ly hon cung theo nghien cuu o My, dai bo phan, co the noi la hau het 615.000 truong hop cat bo tu cung hang nam o My la khong can thiet. Chi co 10% cac truong hop nay la do ung thu, con lai 90% la do cac benh nhu u xo, loan san noi mac tu cung, chay mau va sa tu cung, nhung benh ly nay co the duoc dieu tri tot bang thuoc men, cac thu thuat ngoai khoa nhe hon ma khong can den phau thuat cat bo ca cum.

Cat bo buong trung lam tang ty le tu vong cho phu nu

Dai bo phan cac bac si nghi rang buong trung khong co chuc nang gi cho co the phu nu o tuoi man kinh. Boi vay, ho da khuyen cat bo buong trung voi suy nghi chu quan: se lam nhung phu nu nay song lau hon vi it mac phai cac benh ung thu vu va buong trung hon. Mot su that hoan toan trai nguoc voi mong doi cua bac si duoc chung minh o 2 nghien cuu dich te keo dai tren 25 nam cua My.

Theo nghien cuu duoc dang tai tai tap chi Y khoa Journal Lancet Oncology, so thang 10/2006 viec cat bo buong trung da lam tang ty le tu vong o phu nu, dac biet voi chi em o do tuoi duoi 45 toi 70%. Nghien cuu duoc thuc hien tren 4.500 phu nu voi theo doi ho so ve suc khoe cua ho lien tuc trong 30 nam o Minnesota - My da cho thay kha nang tu vong cao hon o cac phu nu bi cat bo buong trung khong nhung do cac benh ve tim mach, benh cua he than kinh trung uong ma con do ca cac benh ung thu gay nen.

Cung trong nam 2006, mot nghien cuu khac duoc cong bo tren tap chi Journal Obstertrics & Gynecology da cho thay viec cat bo buong trung o tuoi truoc 65 da lam tang ty le tu vong cho nhung nguoi nay len 8,5%. Cac nha nghien cuu da tinh toan nguy co tu vong o 10.000 nguoi bi cat bo buong trung doi chieu voi nhung phu nu o cung do tuoi van con buong trung. Ket qua cho thay nguy co tu vong do bi cat buong trung lon hon rat nhieu so voi nguy co tu vong do bi ung thu co quan nay. So luong cac truong hop tu vong do benh tim mach o nguoi khong co buong trung da tang len 838 truong hop, tu vong vi bien chung gay xuong hong da tang them 158 truong hop, trong khi so truong hop ung thu buong trung chi giam di duoc 47 truong hop.

Cac bac si het suc ngac nhien tu ket qua cua 2 nghien cuu ke tren: viec cat bo buong trung da lam tang kha nang tu vong cho phu nu boi ca benh ung thu vu va ung thu tu cung. Nguy co nay chi thay ro sau 10 nam tu khi buong trung bi cat bo. Bac si Rocca, nguoi dung dau cuoc nghien cuu da binh luan: “That bat ngo khi chung toi phat hien tu nghien cuu cua minh: cat bo buong trung da duoc cho la co kha nang phong ung thu do giam luong estrogen, nhung tren thuc te ty le cac ung thu phu thuoc vao estrogen da tang chu khong giam”.

Chung ta nen biet voi phu nu, kha nang tu vong vi benh tim mach cao hon kha nang chet vi ung thu buong trung den 25 lan.

Cac tac hai pho bien hon cua viec cat bo buong trung

Cac phau thuat cat bo buong trung ke ca bang noi soi deu co the gay ra tai bien nhu nhiem trung, tac ruot, ton thuong cac noi quan, phai truyen mau, dieu tri bang cac thuoc khang sinh, thuoc giam dau gay ton kem va doi khi con de doa tinh mang benh nhan do cac tai bien trong khi mo hoac tai bien do gay me. Boi vay, viec mo va cat chi nen chi dinh cho cac truong hop chac chan la loi ich cho nguoi benh lon hon nhieu so voi nhung tac hai cua thu thuat nay. Giam ty le tu vong va tang chat luong cuoc song ve lau dai can duoc lay lam tieu chuan de danh gia ket qua cua mot phuong phap chua benh. Cat bo buong trung trong khi khong lam duoc dieu nay con gay nhung trieu chung kho chiu khac cho nguoi phu nu nhu:

- Tac kinh som phai dung lieu phap hormon thay the va lieu phap nay da duoc chung minh la lam tang ty le ung thu vu, cac benh tim, dot quy, tac dong mach va benh cua he than kinh trung uong.

- Benh loang xuong la hau qua cua viec co the khong co du estrogen de chong loang xuong va de dan den gay xuong voi cac bien chung nguy hiem, tham chi co the gay tu vong. Viec phai dung cac thuoc chong loang xuong chua duoc chung minh la co hieu qua cao va cung gay them nhieu bien chung nguy hiem nhu: hoai tu xuong ham.

- Nguoi phu nu bi cat buong trung con bi trieu chung kho chiu o tuoi man kinh nhu: chung boc hoa, kho rat o am ho, giam kha nang tinh duc, mat ngu, giam tri nho... cac trieu chung nay co the khong xay ra ngay ma chi thay sau mot vai nam. Chung lam chat luong cuoc song cua nguoi phu nu bi giam sut va cac bac si nhieu khi khong lien he voi tien su bi cat buong trung cua phu nu nay.

Hien chua co mot nghien cuu lau dai tren mot so luong lon nguoi benh cho thay viec cat bo buong trung mang lai tac dung phong benh nao, ngay ca voi cac phu nu co dot bien gen BRCA1 hoac BRCA2 (duoc coi la co the tang nguy co ung thu vu). Cat buong trung khong ngan ngua duoc ung thu co the xay ra cho nguoi phu nu sau khi ho da bi cat bo ca buong trung va voi trung - do la ung thu phuc mac tien phat.

Nhu vay, chi dinh cat bo buong trung de phong va chua benh can duoc can nhac ky ve mat loi va hai, khong chi cho mot vai nam ma cho ca quang doi con lai cua chi em phu nu. Nguoi phu nu o moi lua tuoi can duoc giai thich can ke ve kha nang phong benh thuc te va nhung loi hai cua phau thuat cat bo buong trung. Ben canh do, chung ta cung can biet rang co nhieu cach de phong va chua huu hieu cac benh lanh tinh cua buong trung nhu benh u nang va da nang buong trung bang cac chat dinh duong va duoc thao.

TS. Hoang Xuan Ba