Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/365270/21092007.aspx

Vi sao mot hoc sinh du hoc tai My phai bo ve nuoc?
Mot truong trung hoc o My (Anh chi mang tinh minh hoa) - Anh: T.L
Vao mot ngay trung tuan thang 8.2007, toi nhan duoc e-mail cap bao cua mot nguoi me tu TP.HCM. Trong thu, co nho toi bang bat cu gia nao hay lien he ngay voi mot truong trung hoc o Bac California de "giai cuu" cho co con gai vua moi dat chan den nuoc My du hoc chi vai ngay truoc do. Ly do la co con gai doi tu tu neu nhu khong dua co ra ngay khoi hoan canh hien tai.

Dang chuan bi len duong de gap va thuyet phuc co gai tiep tuc o lai hoc (quang duong tu Nam Cali len den tan Bac Cali - noi ngoi truong toa lac xa chung 1.100km) thi toi nhan tiep cu dien thoai khan bao la co be da "cat dut moi lien lac" (chat, e-mail, dien thoai...) voi ca nguoi nha lan ban be than thich o TP.HCM voi loi nhan la "se khong con thay nhau". Viec dau tien la toi goi ngay so dien thoai 911 (khan cap) bao cho canh sat biet co mot truong hop nhu the de nho can thiep, ngan chan chau co nhung hanh dong ro dai, thieu suy nghi. Toi cung yeu cau me chau lien he voi trung tam tu van du hoc gui ngay e-mail qua truong trung hoc o My gioi thieu toi la nguoi bao ho (guardian) cua chau de co du tham quyen lam viec voi nha truong.

Dien bien vu viec

Chau Th. vua hoc xong lop 11 tai mot truong THPT o TP.HCM nien khoa 2006-2007 thi me chau da lien he voi Vien Ngon ngu Quoc te - Phan vien Viet Nam (ILA Vietnam) tru so tai 402 Nguyen Thi Minh Khai, Q.3, TP.HCM  de lam ho so cho chau du hoc My. Thu tuc nhanh chong hoan tat, ke ca viec vuot qua vong phong van tai Tong lanh su quan My o TP.HCM. Co dieu la Phong du hoc cua ILA Vietnam da thay doi dia diem hoc cua chau: thay vi hoc tai mot truong trung hoc ma gia dinh da biet qua thong tin cua nhung gia dinh da co con em du hoc truoc day (va theo dung ten truong trong hop dong da ky ket), thi lai "tu van" la "nen" doi qua mot truong khac "tot hon" ma khoi phai cho doi lau. The la gia dinh dong y. That ra, ngoi truong ma Phong du hoc "de nghi thay doi" - theo cho chung toi tim hieu - kho goi la tot hon do vi the cua truong cung nhu si so hoc sinh theo hoc (truong co khong toi 200 hoc sinh tu lop 1 - lop 12).

Chieu 16.8.2007, Th. den truong. Ngoi truong nay toa lac trong mot thanh pho kha dep, co bien va nui. Co dieu, thanh pho nay nam o mot vi the co the xem la "co lap" va voi dan so chi hon 20.000 nguoi thi co the vi nhu mot "thi tran diu hiu" cua Viet Nam. Chau Th. tu be den lon sinh song va hoc hanh o noi do hoi la TP.HCM nen bi soc ngay khi dat chan den day. Theo loi Th. ke lai, chieu hom do, chau thu di bo ra pho, thay vang teo, roi lai bi mot nguoi dan ong ruot theo lam chau phai nhanh chan chay ve truong. Chau khong biet la o nhung noi nhu the, khong nen di bo mot minh vi co the bi quay ray, tham chi bi bat coc, rat nguy hiem. Voi hoan canh nhu the, du da co quyet tam truoc khi du hoc, nhung ngay khi dat chan den My, chau Th. da bi soc nang do that vong va bo ngo trong moi truong moi, nhu trong e-mail "cau cuu": "Chau khong muon o day, diu hiu heo hut, buon lam! Con o day nua chac chau chet qua!...".

Mot diem nua phu them vao viec kho hoi nhap voi moi truong moi ma Th. ghi trong e-mail la: "chau khong hieu ho noi gi het" - nguyen nhan do phat am khong chuan nen ban dau rat kho nam bat, sinh ra tu ti mac cam, khong dam tiep xuc voi ai (chuyen nay da co nhieu bai bao de cap den). Khi toi den truong voi muc dich ho tro tinh than va khuyen chau tiep tuc hoc o ngoi truong do, hoac se chuyen tiep qua mot truong khac, nhung nhin than sac that than cua Th. (theo loi  Th. thi chau sut mat gan 4 kg chi chua toi 1 tuan le), toi da lam viec ngay voi ban giam hieu va de nghi  duoc dan chau di tham thu khoang 1 tuan roi chau se quyet dinh hoc hay khong. Tuy da duoc toi noi chuyen, huong dan them ve moi truong hoc tap o My,  nhung Th. mot muc nan ni cho tro ve Viet Nam. Toi goi dien va me chau dong y nen da mua ve may bay cho Th. tro ve.

Loi tai ai?

Truoc het la ve phia gia dinh va ban than nguoi du hoc da khong chuan bi day du. Nguoi me ke rang, truoc khi len duong, chau rat quyet tam, cung co the vi "phong trao" du hoc My ro len, ai ai co tien cung deu muon cho con em minh di hoc o My nen chau cung roi vao truong hop do. Quyet tam thi lon, nhung gia dinh lai khong chiu tim hieu them ve moi truong du hoc o My. Phong du hoc cua ILA Vietnam cung khong huong dan tan tinh truoc khi dua chau Th. qua My. The nen, khi roi vao hoan canh bi co lap va qua xa la nhu the, Th. da bi soc nang. That ra, voi nhung du hoc sinh co ban linh mot chut thi khong den noi nao. Nhung voi nhung hoc sinh con o tuoi teen nhu Th. thi viec dua di du hoc o mot thi tran xa xoi heo lanh - neu noi hoi cuong dieu - thi giong nhu la dua vao mot "trai trung gioi".

Doan duong tu San Francisco len den Eureka City (noi ngoi truong toa lac) co den hon 300 km chay xe trong rung hoac qua cac doi troc hoang vang. Cung can biet mot thuc te la trong nhieu chuyen cong tac, lam viec o nuoc ngoai lau ngay, hau nhu cac thanh vien cua doan Viet Nam deu mong muon duoc ghe lai dau do co cong dong nguoi Viet, duoc nghe noi tieng Viet, them an mot to pho... Roi vao mot moi truong chi toan nguoi ngoai quoc ma khi thay bong dang nhung "mai dau den" hay nghe duoc mot cau tieng Viet thi nhu  "bat duoc vang". Voi tam ly nhu the thi ta khong nen dua cac em - nhat la nhung hoc sinh bac trung hoc pho thong - di du hoc den mot moi truong qua co lap, cach biet voi cong dong nguoi Viet nhu the. Vay nen Phong du hoc ILA Vietnam da lam "cong tac tu tuong" cho chau truoc khi len duong hay chua? Mot truong trung hoc ma chi co chua toi 200 hoc sinh thi co the cho la "truong tot" duoc khong? Khong the vien dan nho si so lop hoc it, hoc sinh duoc quan tam nhieu hon. Vi that ra o My, nhung truong dong hoc sinh nhung van to chuc, sap xep lop hoc voi si so thap (day la mot trong nhung yeu to danh gia truong tot hay khong tot) de viec hoc co hieu qua cao.

Noi tu van da lam het trach nhiem?

Ngay 11.9, theo yeu cau cua gia dinh chau Th., chung toi da den lam viec voi ILA Vietnam voi muc dich gop y cho ILA Vietnam de tranh xay ra nhung truong hop tuong tu. Ngoai ra, gia dinh chau Th. cung muon xem lai nhung khoan tien ma  Th. chua thu huong. Hau het cac truong hoc o My deu co chinh sach rat ro rang: Neu chua hoc thi duoc tra lai tien hoc phi da dong, neu da hoc mot phan thi se bi khau tru theo ty le phan tram, tien an o duoc thanh toan tro lai... (truong hop chau Th. chua hoc ngay nao). Nhung khi tiep chung toi, co Thi - dai dien cho Phong du hoc ILA Vietnam, noi rang: "bo hoc khong ly do khi da den truong thi se mat toan bo chi phi" theo nhu cau cu trong hop dong ma ILA Vietnam soan san va chi co loi cho to chuc giao duc Study Group cua My. Co Thi cung tu choi cung cap chi tiet ve khoan tien tron goi len toi 31.150 USD (khoang 500 trieu dong VN). Truong hop chau Th. chua hoc mot ngay nao ma gia dinh phai mat di mot khoan tien lon nhu the thi  ILA Vietnam nen lien he voi Study Group va nha truong de doi lai nhung khoan tien ma chau Th. chua thu huong (theo tim hieu cua chung toi thi chi 2 khoan  tien hoc phi va an o - ma co the doi lai duoc - la da hon 15.000 USD).

Le Dinh Bi