Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/3225052/22122011.aspx

Nhieu nguoi benh hoang tuong ao giac
TT - Ti le mac benh hoang tuong ao giac tai Viet Nam la 1% dan so (tuong duong 860.000 nguoi). Tuy nhien, nhieu nguoi chua biet ro ve can benh nay va vi sao mac benh.

Hoang tuong ao giac la mot dang trieu chung cua benh tam than phan liet. Day la benh noi sinh nhung co nguoi van con lam lan cho rang day la benh mac phai do stress, do yeu to moi truong, do chan thuong.

Tuong bi hai

Dau thang 12-2011, duong day nong bao Tuoi Tre nhan duoc dien thoai cua mot ban doc co ten D.C.T.. Qua dien thoai, anh T. phan anh anh khong bi tam than nhung hai nam nay bi gia dinh dua vao khoa tam than Benh vien 175

(TP.HCM) dieu tri vi cho rang anh tam than. Theo anh T., em gai anh dua anh vao benh vien vi tranh chap nha. Ngay 9-12, tra loi phan anh cua anh T., dai ta bac si Nguyen Van Huong - chu nhiem khoa noi tam than - khang dinh anh T. (44 tuoi, Q. Phu Nhuan, TP.HCM) bi benh tam than phan liet the paranoid (hoang tuong ao giac). Anh da vao Benh vien 175 dieu tri nhieu lan trong hai nam qua. Truoc khi den benh vien dieu tri, anh co thoi gian dai 12 nam dieu tri benh hoang tuong ao giac tai Benh vien Tam than trung uong 2 (Bien Hoa, Dong Nai). Nguoi dua anh T. vao benh vien dieu tri la me ruot. Me anh T. thuong don anh ve nha nhung duoc may ngay anh lai bo nha di lang thang va co hanh vi gay nguy hiem cho nguoi khac nen me anh lai phai dua tro lai nhap vien dieu tri.

Trao doi voi Tuoi Tre, me anh T. la ba D.T.H.L. cho biet nam 18 tuoi anh chi dau du bi dai hoc. Khi thay mot so ban be hoc kem hon nhung lai dau dai hoc, anh T. bat dau co bieu hien phat benh tam than tu do den nay. Ba L. xac nhan anh T. dieu tri hon muoi nam tai Benh vien Tam than trung uong 2. Ba L. chi co hai nguoi con trai. Em trai cua anh T. da co gia dinh va o rieng. Trong gia dinh khong co ai tranh chap nha cua voi anh T..

Khong duoc uong ruou - bia, thuc dem...

Ngoai dieu tri bang thuoc, yeu to gia dinh rat quan trong trong viec cham soc, nhac nho benh nhan tu giac uong thuoc theo chi dinh cua bac si va tai kham dung hen. Benh nhan co the lam viec nhung khong duoc lam viec nang nhoc, thuc dem. Tuyet doi khong uong ruou, bia, hut thuoc la. Voi tra, ca phe co the dung chung muc. Viec phuc hoi chuc nang cho benh nhan nhu lao dong nhe, the duc the thao, van hoa van nghe, dieu do trong sinh hoat giup on dinh 50% tinh trang benh. Can luu y viec su dung ruou, bia, thuoc la, stress, yeu to moi truong, tinh trang gia dinh (nguoi than bi mat, ban than ly than, ly hon...) la cac yeu to thuc day chu khong phai la nguyen nhan gay ra benh hoang tuong ao giac.

Bac si NGUYEN VAN HUONG

Chung toi cung da tro chuyen voi anh T. gan mot gio tai benh vien. Co nhung luc anh noi chuyen rat tinh tao, luu loat va de nghi bao can thiep dua anh di giam dinh tam than. Tuy nhien, anh cung co nhieu bieu hien khong binh thuong trong tu duy va ngon ngu. Vi du anh ke da nghien cuu va che tao thanh cong xe hoi dien. Khi chung toi hoi chiec xe nay anh de o dau, luc dau anh bao de o nha mot nguoi ban, nhung sau do bao da ban xe nay cho mot cong ty sua voi gia 400 trieu dong. Tien ban xe de dau? Tra loi cau hoi nay anh T. bao: “Tien dau co mang theo. Mang theo bi cuop het thi sao?”.

Khi chung toi hoi anh co dang nghien cuu, phat minh gi khong thi anh tra loi: “Phat minh lam cai gi, cai ong Thomas Edison phat minh ra bong den dien ve gia khong co vo khong co ban”! Anh con noi ve me minh la “ba gia toi ba tham lam lam”!

860.000 nguoi mac benh

Noi ve benh hoang tuong ao giac, dai ta bac si Nguyen Van Huong cho biet benh thuong xay ra nhieu nhat o do tuoi 15-25, bat cu ai cung co the mac phai, ti le nam-nu mac benh nhu nhau. Ti le mac benh la 1% o moi quoc gia. Nguyen nhan benh do nhung bien doi, khiem khuyet ve roi loan chuyen hoa cua te bao nao, roi loan chuc nang hoat dong cua nao va chua mot xet nghiem nao co the phat hien duoc.

Khi mac benh, benh nhan co bieu hien roi loan giac ngu (co khi khong co roi loan) nhu mat ngu, kho ngu, khong ngu, dao giac (ngay ngu dem thuc); roi loan ve hanh vi, roi loan ve cam xuc. Vi du nhu cam giac hai chieu vua yeu vua ghet hay cam xuc trai nguoc la nguoi than thi rat ghet, cam thu nhung nguoi dung lai tin yeu; di du dam ma thi cuoi nhung di dam cuoi lai khoc.

Benh nhan con co cac trieu chung dien hinh nhu di lang thang, nhat rac, tich tru cac vat dung bo di, cuoi mot minh; co dau hieu dang quan tam nhat ma bac si thuong ghi chan doan la “ao thanh binh pham”. Tuc la benh nhan thuong nghe co tieng noi chuyen trong dau, hoac tieng noi trong bung phat ra. Co khi la tieng noi xau hoac khen benh nhan, co khi phan tich, nhan xet nhung hanh vi, suy nghi cua benh nhan. Tham chi tieng noi do ra lenh, bat benh nhan lam theo viec nay viec khac. Trong dau benh nhan luc nao cung co tieng do.

Ngoai ra, benh nhan con co bieu hien hoang tuong ma nhap, nguoi chet nhap vao, luon co cam giac bi theo doi, bi hai, bi bat, bi giet, bi benh. Co nguoi lai co hoang tuong phat minh, nghien cuu sang che... Tuy nhien, bac si Huong cho biet thuc te rat nhieu benh nhan tuy mac benh hoang tuong ao giac nhung noi nang luu loat, tri nho tot, tham chi nho tot hon nguoi binh thuong.

Hoang tuong ao giac co tung dot, luc co luc khong va dac biet co tinh thu hep, thu dong trong hoat dong va suy nghi. Neu bac si khong co kinh nghiem de chan doan nham. Viec chan doan chu yeu dua vao viec noi chuyen voi benh nhan de ho boc lo ra, chu khong co xet nghiem hay chan doan can lam sang nao co the tim ra benh.

Ve dieu tri, bac si Huong cho biet hien nay co nhieu thuoc tot va it tac dung phu. Viec dieu tri khoi benh hoan toan chi dat 5-7% so ca mac benh. 93-95% benh nhan con lai gan nhu mac benh suot doi, nhung trong so nay neu benh nhan duoc dieu tri tot thi 60-70% song gan nhu binh thuong, khong ai biet ho co benh. Yeu to de benh nhan on dinh benh tot nhat la chinh nguoi benh nhan thuc duoc benh cua minh.

LE THANH HA