Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/3015898/17032011.aspx

2 guong mat cua mot lai buon sung AK-47
Gary Hyde (trai) bi ap giai den Toa an Lien bang My o Rochester, New York, ngay 15/2/2011.

Cac luat su cua Gary Hyde goi ong ta la mot cong dan guong mau, mot thuong nhan thanh cong. Trong nhieu nam, nguoi cha 41 tuoi cua 2 dua con con la mot si quan canh sat tinh nguyen tai que nha o York, thanh pho mien Bac nuoc Anh, cho den khi mot vet thuong tram trong buoc ong ta phai ve huu. Nhung hien nay, mot hinh anh khac cua Gary Hyde dang lo ra.

Bo mat that cua Gary Hyde la mot lai buon vu khi, dac biet la sung truong tan cong AK-47. Hyde hien dang la doi tuong dieu tra cang thang o ca hai dai luc vi vai tro cua ong ta trong nhung thuong vu mua ban vu khi quy mo, trai dai tu Anh va vung ban dao Balkan den Iraq va Trung Quoc.

Hyde bi bat giu trong thang 1/2011 o Nevada, My, ngay tai le hoi mang ten goi ky cuc "Shot, the Shooting, Hunting, Outdoor Trade Show" - mot dang lien hoan hang nam cua ky nghe sung My va trong nam nay so nguoi tham gia len den con so ky luc: 60.000 nguoi “ham mo”, 1.600 nguoi dem “hang” den trung bay va chao moi. Tat ca deu lien quan den sung ong!

Theo chinh quyen My, Gary Hyde lien quan den vu nhap khau bat hop phap vao My khoang 6.000 khau AK-47 do Trung Quoc san xuat. Chinh quyen My cho rang Hyde, Karl Kleber (nha buon vu khi Duc) va Paul Restorick (doanh nhan hat Kent nuoc Anh) da doi pho voi lenh cam van vu khi do Trung Quoc san xuat cua My bang cach gan nhan che tao tai Bulgaria cho so vu khi nhap vao dat My.

Don xin tro ve Anh cua Hyde trong khi cho phien toa xet xu da bi tham phan My tu choi. Hien nay Hyde bi buoc phai mang vong the dien tu de chiu quan thuc tai nha. Vua qua cac cong to vien lien bang My tiet lo them rang, Hyde cung se doi mat voi nhung cao buoc o Anh lien quan den 40.000 khau AK-47 khac. Theo tai lieu cong to, co quan hai quan Anh da "bat dau tien hanh dieu tra doi voi Gary Hyde tu nam 2007", va da cho luc soat nha o cung voi mot trong hai dai ly phan phoi vu khi cua ong ta: Jago Ltd va York Guns.

Nhung gi khong the bac duoc la Hyde thich thoa thuan mua ban mot so luong rat lon sung AK-47, loai sung truong tan cong pho bien nhat the gioi tu truoc den nay. Cac cong ty lien ket voi Gary Hyde - nguoi ma theo ho so quoc phong co lam an thuong xuyen voi Bo Quoc phong My - nhap khau hop phap 78.000 khau  tu Bosnia den kho vu khi o Nottingham nam 2005. Tu thoi con ngoi ghe nha truong trung hoc, Hyde da thich so huu sung va ve sau cang phat trien mang luoi mua ban sung lon hon.

Theo tai lieu ngoai giao bi mat cua My duoc WikiLeaks tiet lo, nam 2008 York Guns co van chuyen 130.000 khau sung truong tan cong den Libya. York Guns hoat dong trung gian giua mot nha san xuat vu khi nao do cua Ukraina va cac quan chuc Libya. Dieu dang ngac nhien la Libya chi co 70.000 linh bo binh va khong chac so binh si nay thich dung loai vu khi loi thoi nhu AK-47.

Theo tai lieu tiet lo, giay phep xuat khau vu khi da bi bac bo boi vi "Anh lo ngai so vu khi se duoc tai xuat khau, nhat la de vu trang cho nhung phe phai duoc Khartoum (thu do Sudan)  hay Ndjamena (thu do Chad) trong cuoc xung dot Chad - Sudan".

Nam 2008, Canh sat lien bang Duc BKA cung tien hanh dieu tra doi voi Karl Kleber de lam ro viec nguoi nay co dinh liu den hoat dong "buon lau sung may den Iraq qua con duong Croatia" hay khong. Cuoc dieu tra nay nham lam sang to nhung cao buoc cho rang nhung cong ty lien ket voi Hyde da ban 10.000 khau sung cho Ziad Cattan, cuu lanh dao bo phan thu mua vu khi cua Bo Quoc phong Iraq.

Cac nha dieu tra Anh cho biet, viec theo doi nhung chuyen hang vu khi duoc thuong lai Anh lam moi gioi la vo cung gian nan. Nha buon vu khi nguoi Anh John Knight, nguoi bi giam giu vi toi van chuyen bat hop phap nhung khau sung may tu Iran den Kuwait, da dung trung gian giao dich thong qua mot cong ty dat tru so o British Virgin Islands (lanh tho thuoc Anh o West Indies). John Knight truoc do thua nhan da thuong luong mua ban mot so luong khong lo vu khi den Sudan.

Trong mot giao dich lien quan den Hyde, mot cong ty cua Romania dung vai tro "trung gian". Mot vai giao dich cua Hyde lien quan den mot cong ty o Duc. Cong ty Anh Mil-Tec Corporation van chuyen sung ong vao Rwanda truoc khi co lenh cam van vu khi cua Lien Hiep Quoc doi voi quoc gia nay, va duoc cho la co lien quan den cong ty mua ban vu khi khac o dao thuoc Anh Isle of Man (IOM).

Co bang chung cho thay mot cong ty o Cornwall, mien Tay Nam nuoc Anh, dung trung gian cho hai nguoi Ukraina o Kiev ban mot luong nho bo phan cua vu khi den Rwanda ma khong co giay phep kiem soat thuong mai. Mot cuu lai buon vu khi tiet lo nhieu vu giao dich phuc tap co su dinh liu cua nhung nguoi moi gioi Anh cuoi cung dan den nhung cong ty o Trung Quoc.

Gary Hyde khong phai la nha buon vu khi duy nhat cua Anh duoc de cap den. Cuoi thang 2/2011, tay buon vu khi nguoi Anh Guy Savage da bi Canh sat Anh bat giu va phia My dang tim cach dan do nguoi nay. Guy Savage, 42 tuoi, bi buoc toi buon lau vu khi vao Iraq va Trung Dong. So huu mot cong ty Anh - Sabre Defence Industries - Savage cung voi 4 nguoi khac duoc cho la dinh liu den nhieu vu xuat khau bat hop phap vu khi tri gia hang trieu USD.

Trong thoi gian toi, cac chinh quyen se gap nhau o New York de dam phan ve mot hiep uoc vu khi moi cua Lien Hiep Quoc du kien se phac thao vao nam 2012. Oliver Sprague o To chuc An xa quoc te, noi: "Nhung cuoc dam phan ve mot hiep uoc vu khi dang o giai doan quan trong. Neu dien bien thuan loi, chung ta se co mot hiep uoc ngan chan nhung tay moi gioi vu khi va buon lau sung ban vu khi cho nhung chinh quyen doc tai. Hiep uoc se cuu duoc nhieu mang song. Neu dien bien khong thuan loi, bon nguoi bat chinh se loi dung lo hong luat phap va lam giau tu viec nuoi duong bao luc vu trang"

Tran Thanh (tong hop)