Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/2961776/14012011.aspx

Kien nghi mot so giai phap nham doi moi mo hinh tang truong va co cau lai nen kinh te

(Tham luan cua doan dai bieu Dang bo thanh pho Ho Chi Minh tai Dai hoi lan thu XI cua Dang do dong chi Nguyen Van Dua, Pho Bi thu Thuong truc Thanh uy, trinh bay)

Dong chi Nguyen Van Dua

Truoc tien, doan dai bieu Dang bo thanh pho Ho Chi Minh bay to su nhat tri cao voi nhung noi dung co ban trong cac van kien do Ban Chap hanh Trung uong Dang khoa X trinh Dai hoi XI cua Dang. Cac van kien trinh dai hoi da the hien ro net tinh tong ket, ke thua su nghiep doi moi ma Dang ta da de xuong va lanh dao to chuc thuc hien trong 25 nam qua va tiep tuc hoan thien he thong quan diem, cac quyet sach nham doi moi toan dien, manh me su nghiep xay dung dat nuoc ta trong thoi ky qua do len chu nghia xa hoi.

Cung voi nhung thanh tuu to lon, co y nghia lich su trong su nghiep doi moi cua Dang, trong 20 nam (1991 den 2010) thuc hien chien luoc cong nghiep hoa - hien dai hoa theo tinh than Nghi quyet Dai hoi Dang lan thu VII, kinh te tren dia ban TPHCM tang truong binh quan 10,5%/nam va la mot trong so it do thi lon trong khu vuc co toc do tang truong kinh te 2 con so trong suot 2 thap nien; dua quy mo kinh te tren dia ban tang gap 8 lan (tinh theo gia so sanh nam 1994); GDP binh quan dau nguoi tang gan 6 lan trong dieu kien dan so tang them tren 3 trieu nguoi.

Trong 5 nam qua, tuy nen kinh te nuoc ta phai mat gan 3 nam ung pho voi tac dong tieu cuc cua cuoc khung hoang tai chinh va suy thoai kinh te toan cau, nhung nho su cai thien manh me moi truong kinh te vi mo theo tinh than Nghi quyet Dai hoi X cua Dang, kinh te tren dia ban thanh pho tang truong binh quan 11%/nam, gop phan cung ca nuoc thuc hien thanh cong muc tieu phat trien kinh te - van hoa - xa hoi 5 nam 2006 - 2010, dua nuoc ta thoat khoi tinh trang quoc gia co thu nhap thap va dung trong nhom quoc gia co chi so phat trien con nguoi (HDI) trung binh cua the gioi.

Tuy nhien, ben canh nhung kho khan cua mot do thi co quy mo lon trong qua trinh phat trien nhu su qua tai ngay cang nghiem trong cua ket cau ha tang, nhat la ha tang giao thong; su gia tang nhanh chong dan so co hoc..., TPHCM dang dung truoc nhung van de kinh te chung cua ca nuoc, do la tinh trang keo dai su tang truong kinh te chu yeu dua theo chieu rong; su chuyen dich co cau noi bo cac nganh kinh te cham; hieu qua san xuat - kinh doanh va nang luc canh tranh chua cao; ty trong cac san pham hang hoa, dich vu co ham luong khoa hoc - cong nghe cao, gia tri gia tang cao la the manh cua thanh pho nhung con thap, su canh tranh cua nhieu san pham con kha yeu so voi khu vuc va quoc te; do la su lung tung va phan nao bat cap trong viec thuc hien chuc nang quan ly nha nuoc ve kinh te tren dia ban, nhat la kinh te do thi; trong do co nhung han che do chinh sach kinh te vi mo trong thoi gian qua chua co tac dong tich cuc den su thuc day chuyen dich co cau kinh te theo huong canh tranh, nhat la cac chinh sach dinh huong cho doanh nghiep chuyen tu gia cong sang san xuat; ho tro cac doanh nghiep vua va nho dau tu phat trien 4 nhom nganh cong nghiep trong yeu: co khi, nhua - cao su - plastic, dien tu - vien thong va hoa chat phuc vu cho tat ca cac nganh san xuat cua nen kinh te quoc dan. Do do, chung toi rat dong tinh va de nghi can phai co chinh sach va giai phap manh me, co hieu qua de thuc day nhanh qua trinh chuyen dich co cau kinh te “thuc hien tai cau truc nen kinh te, trong tam la co cau lai cac nganh san xuat, dich vu phu hop gan voi cac vung “kinh te” de ra trong du thao “Chien luoc phat trien kinh te - xa hoi 2011 - 2020”. Lien quan den noi dung nay, trong cac van kien trinh Dai hoi XI da de cap den nhieu chinh sach va giai phap, nhat la 3 dot pha chien luoc ve su hoan thien the che kinh te thi truong dinh huong xa hoi chu nghia; phat trien nhanh nguon nhan luc va xay dung he thong ket cau ha tang dong bo. Chung toi hoan toan dong tinh voi nhung chinh sach va giai phap do. Tu thuc tien hoat dong kinh te tren dia ban TPHCM, xin bao cao de xuat 5 nhom chinh sach va giai phap can tap trung, cu the sau day :

1. Doi moi tu duy ve chuc nang quan ly kinh te cua Nha nuoc thong qua viec su dung cong cu quy hoach, ke hoach phu hop voi su van hanh cua co che thi truong

Doi moi cong tac ke hoach nham xac dinh ro nhung noi dung kinh te - xa hoi ma moi cap chinh quyen can hoach dinh; dong thoi tinh toan su can doi cac nguon luc tuong ung voi cac muc tieu da xac dinh, nham dinh huong cho thi truong phat trien. Doi moi cong tac quy hoach va ke hoach thuc chat la xac dinh lai vai tro cua Nha nuoc trong suot qua trinh dan dat thi truong phat trien theo muc tieu cua minh. Do do, mot trong cac nhiem vu quan trong cua cong tac quy hoach, ke hoach la du bao cac nhan to anh huong den cac muc tieu phat trien nen kinh te dat nuoc, nham dinh huong hoat dong cho doanh nghiep. Ve cac chi tieu phat trien kinh te - xa hoi, can tap trung vao cac chi tieu phat trien ben vung nhu cac chi tieu ve an sinh xa hoi, moi truong…, vi cac chi tieu ve kinh te, xet cho cung chi la phuong tien, chinh cac chi tieu ve an sinh - xa hoi moi la muc tieu cua phat trien. De nghi som xay dung dao luat ve ke hoach hoa trong do xac dinh ro noi dung: lam gi, lam cach nao, vao luc nao va ai lam doi voi tung cap chinh quyen co dac diem khac nhau (chinh quyen do thi, chinh quyen nong thon…).

Trong chinh sach ho tro cho doanh nghiep can thuc hien theo nguyen tac: Nha nuoc su dung cac chinh sach, bien phap va cong cu de tac dong phat trien thi truong theo dung dinh huong; chinh thi truong se tac dong den dinh huong dau tu cua doanh nghiep (tren co so quy luat gia tri va quy luat canh tranh), Nha nuoc khong can thiep truc tiep vao hoat dong cua doanh nghiep. Tren co so do, Nha nuoc xac dinh ro hon quyen han va trach nhiem cua co quan quan ly Nha nuoc cac cap trong viec thuc thi phap luat va ho tro doanh nghiep phat trien trong nen kinh te thi truong dinh huong xa hoi chu nghia.

2. Su dung hieu qua cong cu chinh sach kinh te - tai chinh de thuc day qua trinh tai cau truc noi bo cac nganh kinh te

Tiep tuc nghien cuu doi moi cac chinh sach kinh te - tai chinh, dac biet la chinh sach ve tin dung, thue, phi, dat dai, dau tu cong, cung ung dich vu cong… nham khuyen khich co dieu kien, de thuc day cac doanh nghiep tang ty le noi dia hoa san pham va hinh thanh nhung “cum lien ket san xuat”, nham chuyen nen cong nghiep tu gia cong sang san xuat. Kinh nghiem cua nhieu nuoc thanh cong trong viec chuyen nen kinh te tu giai doan gia cong sang giai doan san xuat la su dung linh hoat va hieu qua chinh sach thue de dinh huong dau tu cho doanh nghiep. Trong nhung nam qua, thanh pho da co mot so kinh nghiem ve ho tro doanh nghiep chuyen dich huong dau tu kinh doanh, dau tu vao ket cau ha tang, xu ly o nhiem moi truong thong qua cac chinh sach su dung dat, ho tro tin dung… co hieu qua, nhung van con han che chinh sach chung o tam vi mo. Vua qua, Thu tuong Chinh phu ban hanh quyet dinh lien quan den mo hinh cong - tu doi tac (PPP) la rat can thiet, nhung can duoc xem xet o khung phap ly cao hon vi co lien quan den chinh sach thue va dat dai.

3. Su dung cac to chuc kinh te cua Nha nuoc nhu cong cu de khac phuc va han che nhung khuyet tat cua kinh te thi truong

Mo hinh kinh te thi truong luon luon ton tai nhung khuyet tat co huu, gan lien voi ban chat cua no ma chung ta thuong goi la mat trai cua thi truong. Nang luc quan tri hieu qua cua Nha nuoc the hien o kha nang su dung cac cong cu de han che nhung he qua tieu cuc do cac “khuyet tat” do gay ra. Su dung cac to chuc kinh te cua Nha nuoc chinh la su can thiep vao thi truong bang suc manh vat chat cua Nha nuoc. Do do, van de tiep tuc doi moi manh me va nang cao hieu qua hoat dong cua cac doanh nghiep Nha nuoc, nhat la cac tap doan kinh te va cac tong cong ty chinh la “tai cau truc” luc luong nay de lam tot vai tro tham gia dieu tiet thi truong, cung cap tot hon cac loai “hang hoa va dich vu cong cong” phuc vu muc tieu phat trien ben vung. Do do, co nhieu lanh vuc can su can thiep mang tinh chu dao cua luc luong kinh te Nha nuoc nhu cung cap hang hoa va dich vu cong cong; cac nganh kinh te co hieu qua sinh loi thap, nhung can thiet cho qua trinh cong nghiep hoa nhu co khi che tao, cong nghiep ho tro, dau tu ket cau ha tang, dau tu cho thi truong bat dong san so cap, nghien cuu, ung dung va phat trien cong nghiep cong nghe cao… Nha nuoc can the hien quyet tam chinh tri trong chinh sach quan ly, dau tu phat trien, chu khong phai de mac doanh nghiep Nha nuoc can nhac hieu qua tai chinh don thuan.

4. Chuyen co cau kinh te dia phuong sang co cau kinh te vung, tao dong luc phat trien kinh te ca nuoc

Trong giai doan ton tai nen kinh te ke hoach hoa tap trung, nhieu tinh da tung duoc mo rong ve quy mo dien tich de xay dung thanh nhung nen kinh te co co cau hoan chinh (cong - nong nghiep), nhung khi chuyen qua nen kinh te thi truong, tu duy co cau kinh te van chua that su doi moi, du mot so tinh da duoc chia thanh cac tinh nho hon. Trong khi, chung ta chu truong xay dung cac vung kinh te, dac biet la 3 vung kinh te trong diem o 3 mien, nhung tren thuc te van chua co chinh sach va co che van hanh de thuc day phat trien su phat trien kinh te vung. Tinh trang tren dan den su phan tan nguon luc quoc gia; dau tu cong va ca dau tu tu nhan cung bi dan trai; cac vung kinh te trong diem van chua co duoc suc manh cua lien ket vung. Khai niem chuyen dich co cau kinh te can nhin o quy mo nen kinh te quoc gia va tiem nang cac vung kinh te de co su lien ket ve chuc nang kinh te cua chinh quyen dia phuong.

TPHCM voi vi tri dia ly va qua trinh phat trien trong lich su co moi quan he kinh te mat thiet voi vung dong bang song Cuu Long, Dong Nam bo va Tay Nguyen va trong pham vi hep hon, thanh pho da va dang co vai tro, vi tri “hat nhan” trong moi quan he “mang tinh co cau” cua vung kinh te trong diem phia Nam, neu co chinh sach thuc day va co che dieu hanh phu hop trong quy hoach, quan ly quy hoach, dau tu phat trien, nhat la ket cau ha tang, phan bo luc luong san xuat… se nang cao duoc chat luong tang truong kinh te va phat trien ben vung cho ca vung kinh te trong diem phia Nam; dong thoi tao dong luc cho su phat trien cua ca mien Dong Nam bo, Tay Nguyen va dong bang song Cuu Long.

5. Doi moi to chuc hoat dong cua chinh quyen do thi trong khuon kho to chuc he thong chinh quyen dia phuong theo huong mo rong tinh tu chu va chiu trach nhiem doi voi nhiem vu duoc giao

De nang cao hieu luc, hieu qua quan ly nha nuoc cua chinh quyen dia phuong ve phat trien kinh te - xa hoi tren dia ban va dac biet la quan ly do thi doi voi cac do thi trong he thong to chuc chinh quyen dia phuong cac cap cua nuoc ta, can nghien cuu, som ket luan doi moi mo hinh to chuc va hoat dong cua chinh quyen dia phuong theo huong: nhiem vu cua cap nao thi cap do chiu trach nhiem toan bo, co tham quyen day du nhu: tu quyet dinh, tu chiu trach nhiem doi voi cong viec duoc giao; khong trung lap nhiem vu do Trung uong thuc hien voi nhiem vu duoc giao cho dia phuong thuc hien va cong viec giua cac cap cua chinh quyen trong pham vi mot dia phuong voi nhau..., nham tranh su dun day trach nhiem, chong cheo, lan lon, can tro trong chi dao, dieu hanh. Khi da tao su chu dong cho chinh quyen cap duoi thi co lam giam di vai tro, trach nhiem, tham quyen cua chinh quyen cap tren hay khong? Khong phai nhu vay ma nhiem vu chu yeu cua chinh quyen cap tren la ban hanh cac quy dinh va kiem tra, giam sat viec tuan thu cac quy dinh cua cap duoi. Day la diem khac biet can ban giua mo hinh phan cap hien hanh voi mo hinh tang tinh tu chu cua chinh quyen dia phuong. Viec phan cap quan ly can dua tren nguyen tac thong nhat cua nen hanh chinh quoc gia, bao dam tinh chat cua mot nha nuoc phap quyen xa hoi chu nghia don nhat, nhung de cao tinh tu chu cua chinh quyen dia phuong tren nen tang loi the so sanh, nang luc phat trien tinh than thi dua cua cac dia phuong, cac vung kinh te va cac do thi. De thich ung voi dac diem cua co che thi truong va moi quan he giua Nha nuoc voi thi truong, xu huong chung cua the gioi la mo rong quyen tu quan ve ngan sach va cung cap do thi cua chinh quyen cac do thi. Do do, de nghi can nghien cuu hoan thien cac quy dinh phap luat co lien quan to chuc chinh quyen dia phuong cac cap, trong do co chinh quyen do thi theo huong lam ro mo hinh to chuc bo may chinh quyen o nong thon, do thi, hai dao da duoc de ra tu Nghi quyet Dai hoi X cua Dang.

Doan dai bieu Dang bo TPHCM co niem tin sau sac rang: Dai hoi XI cua Dang se quyet dinh nhung quyet sach quan trong, dung dan, tu do mo ra mot giai doan moi cho su phat trien cua dat nuoc. Voi su quyet tam thuc hien khau dot pha chien luoc ve hoan thien the che kinh te thi truong dinh huong xa hoi chu nghia nhat dinh se tao dong luc manh me cho qua trinh chuyen doi mo hinh tang truong va co cau lai nen kinh te; dua nen kinh te nuoc ta co buoc phat trien ve chat trong 10 nam toi de dat duoc muc tieu de ra la: den nam 2020, nuoc ta co ban tro thanh mot nuoc cong nghiep theo huong hien dai.

Thay mat doan dai bieu Dang bo TPHCM, toi xin kinh chuc cac dong chi lanh dao Dang va Nha nuoc, cac dong chi dai bieu nhieu suc khoe, hanh phuc, thang loi, chuc dai hoi thanh cong tot dep.