Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/2930154/10122010.aspx

Diem sang nong thon moi

LTS: Trong nhung nam qua, Dang va Nha nuoc da co nhieu chu truong, chinh sach phat trien kinh te nong nghiep - nong thon nham nang cao doi song nong dan. Tuy nhien, qua trinh trien khai thuc hien, dua chinh sach vao cuoc song van con han che nen chua phat huy the manh nong nghiep nuoc ta tuong xung voi loi the, cai thien co ban doi song nong dan. Duoc su nhat tri cua Ngan hang Nha nuoc Viet Nam, Bo NN-PTNT, Bo Cong thuong, UBND TP Can Tho va Bao SGGP phoi hop to chuc Hoi thao “Trien khai dong bo cac giai phap thuc day phat trien kinh te nong nghiep - nong thon” dien ra vao sang nay, 10-12, tai TP Can Tho. Trong do, van de xay dung nong thon moi duoc xem la diem nhan cua qua trinh phat trien nong nghiep - nong thon hien nay.

Sau khi trien khai chuong trinh xay dung nong thon moi, Truong THPT Vi Thanh (huyen Vi Thuy, tinh Hau Giang) da duoc trang bi phuong tien hoc tap hien dai.

Suc bat “tam nong”

Trien khai Nghi quyet Trung uong 7, khoa X ve nong nghiep - nong dan - nong thon, Chuong trinh muc tieu quoc gia xay dung nong thon moi (NTM) giai doan 2010 - 2020 do Chinh phu xay dung se duoc thuc hien o tat ca cac xa tren pham vi toan quoc, theo phuong cham dua vao noi luc dia phuong, nha nuoc chi ho tro mot phan de phat huy su dong gop cua cong dong. Thang 4-2009, Thu tuong chinh phu cung da ban hanh bo tieu chi quoc gia ve NTM gom 19 tieu chi. Day la co so de xay dung mo hinh NTM phu hop voi dieu kien kinh te - xa hoi cua dat nuoc. Ban Bi thu da chon 11 xa trien khai thi diem. Moi day, Ban chi dao chuong trinh NTM quoc gia cung da chon 5 huyen va 5 tinh trong pham vi toan quoc de trien khai chuong trinh giai doan 2010 - 2020.

“Lan song” NTM, tu khi bat dau co chu truong, da lan toa nhanh. Chinh quyen va nguoi dan nhieu noi nhiet liet huong ung. Mot so noi, du khong duoc chon lam thi diem cung tich cuc trien khai chuong trinh, chu yeu la xay dung ha tang giao thong nong thon va mo hinh san xuat. Den nay, o mot so xa diem, sau qua trinh bo ngo ban dau, chinh quyen va nhan dan da “lay da”, chuan bi but pha. Cu the, cuoi thang 8-2010, UBND tinh Hau Giang da cong nhan 3 xa: Vi Thanh (huyen Vi Thuy), Vinh Vien (huyen Long My) va Tan Tien (TP Vi Thanh) dat chuan NTM cua dia phuong (dat 13/19 tieu chi).

Tai xa Vi Thanh, tu khi trien khai xay dung NTM, san xuat cong nghiep va dich vu tang truong manh; thu nhap binh quan dau nguoi dat gan 15 trieu dong/nguoi/nam (cao gap 2 lan so voi thoi diem bat dau xay dung); ty le ho ngheo giam con 8,7%; cac tieu chi nhu pho cap giao duc trung hoc co so, ty le tre em duoc tiem chung mo rong deu dat 100%. Tai xa Vinh Vien, muc thu nhap binh quan dau nguoi da tang tu 5,5 trieu dong/nguoi (nam 2005) len 12,7 trieu dong/nguoi vao nam 2010.

Tai Bac Lieu, Dang bo va chinh quyen huyen Phuoc Long da chu dong ban hanh de an ve xay dung NTM phat trien toan dien voi 30 tieu chi, trong do co 8 tieu chi ve linh vuc kinh te. Tu do, huyen phat huy duoc tiem nang, loi the tren ca hai vung san xuat. Den nay, kinh te huyen phat trien manh, toc do tang truong dat 15% - 16%; thu nhap binh quan 15,5 trieu dong/nguoi/nam, gap 2,5 lan so voi nam 2005. Huyen da tao duoc buoc dot pha trong chuyen doi co cau san xuat, da dang hoa cay trong - vat nuoi, nhan rong mo hinh san xuat ket hop ben vung, dat hieu qua kinh te cao tren mot don vi dien tich. Phuoc Long da huy dong moi nguon luc hoan thien he thong ha tang. Cac cong trinh o ap, xa deu duoc xay dung theo hinh thuc Nha nuoc va nhan dan cung lam. Den nay, duong o tat ca cac ap, xa trong huyen deu duoc be tong hoa, nguoi dan co the de dang di lai trong ca hai mua mua nang.

An Giang la tinh duy nhat o DBSCL duoc chon xay dung NTM. Tinh dang phat dong phong trao thi dua thuc hien chuong trinh nay. Theo do, tung so, nganh, dia phuong xay dung ke hoach hanh dong rieng cho dia phuong, don vi, dong thoi trien khai den tan huyen, xa. Thuc te xay dung NTM o huyen Phu Tan - mot trong nhung vung kho khan nhat cua An Giang cho thay, voi quyet tam cua ca he thong chinh tri, thu nhap binh quan dau nguoi dat 26 trieu dong/nam va phan dau dat 52 trieu dong/nguoi/nam vao nam 2015. Ty le ho ngheo hien con duoi 5%. Phan khoi nhat, toan huyen da co ban hoan chinh de bao kiem soat lu cho toan bo dien tich san xuat vu 3; xay dung, nang cap he thong cac cong trinh dien - duong - truong - tram; dau tu 29 cum, tuyen dan cu vuot lu, bo tri 5.061 nen co ban va 2.108 nen linh hoat, giup dong bao ngheo, kho khan co cho o on dinh. Hien An Giang dang tien hanh thanh lap “Doi dac nhiem xay dung NTM” truc thuoc UBND tinh de giup dia phuong trien khai sau rong chuong trinh nay.

De an linh hoat

Tuy nhien, qua trinh xay dung NTM khong the theo phong trao ma phai la thuc chat. “Muon xay dung duoc NTM, phai co nguoi nong dan moi, nguoi nong dan phai am hieu, su dung duoc kien thuc va thiet bi khoa hoc - ky thuat, y thuc, tu duy cua nguoi nong dan cung phai thay doi” - TS Nguyen Minh Chau, Vien truong Vien Nghien cuu cay an qua mien Nam, nhin nhan.

Theo nhan dinh cua Ban chi dao Trung uong, phat trien san xuat va to chuc san xuat la van de kho nhat trong xay dung NTM, do do Ban chi dao Trung uong da tap trung don doc Bo NN-PTNT va Ban chi dao o cac tinh dau tu nhieu cong suc va sang kien trong linh vuc nay. Nho vay, den thang 6-2010, moi xa diem da co it nhat 2 - 3 du an, diem trinh dien ve san xuat nong nghiep duoc thuc hien. Ngoai phat trien nong nghiep, cac xa da buoc dau quan tam dao tao nghe cho nong dan gan voi phat trien cac co so cong nghiep, tieu thu cong nghiep va dich vu de chuyen dich co cau lao dong. Ben Tre la tinh dau tien o Nam bo dang trien khai thi diem dao tao nghe theo hinh thuc cap the cho nong dan voi linh vuc dao tao da dang, gan voi dac diem kinh te, san xuat cua dia phuong.

Ong Nguyen Phong Quang, Uy vien Trung uong Dang, Pho Truong ban Chi dao Tay Nam bo, nhan xet: “Phat trien san xuat, nang cao thu nhap va chuyen dich co cau lao dong o cac nong thon khong phai viec mot som mot chieu ma can thuc hien lau dai. Ket qua dat duoc ve san xuat vua qua o cac xa diem moi chi la buoc dau, chu yeu dua vao san xuat nong nghiep truyen thong, quy mo nho. Cong nghiep, tieu thu cong nghiep va dich vu o cac xa con it va kho khan do loi nhuan o khu vuc nay khong cao, rui ro nhieu”.

Trong khi do, ong Huynh Minh Doan, Uy vien Trung uong Dang, nguyen Bi thu Tinh uy Dong Thap, danh gia: “Xay dung nong thon moi la van de phuc tap vi lien quan den nhieu nganh, nhieu chinh sach va hoat dong co tac dong truc tiep hoac gian tiep den khu vuc nong thon va doi song cua nguoi dan. Do do, nguoi dan nong thon dong vai tro chu the trong qua trinh xay dung NTM. Ngoai phan dau tu cua trung uong va dia phuong, nhiem vu xay dung nong thon moi cap xa duoc thuc hien theo phuong cham dua vao noi luc cua cong dong la chinh. Do vay, viec khoi day tinh than doan ket, y thuc vuon len cua nguoi dan het suc can thiet trong qua trinh trien khai thuc hien de an”.

Theo TS Nguyen Trong Binh, Giam doc Trung tam Phat trien nong thon (Bo NN-PTNT), sau 2 nam thuc hien trien khai thi diem mo hinh xay dung NTM, cai kho la lam the nao hinh dung duoc phuong phap thuc hien vi ngay ca khai niem NTM cung khong don gian, khong co san. Ong Binh cho biet them: “Ly luan ve nong thon cung bat nguon tu thuc tien tong ket nen doi hoi vua lam thuc dia, vua khai niem len. Hon nua, can ho tro nguoi dan ra sao de ho thuc su lam chu, tu lam, ke ca khi khong co su tro giup. Xay dung NTM phai xoay quanh nong dan, lay doi tuong nay lam trong tam cua van de thi moi tim ra duoc mo hinh chuan”.

Theo do, nguoi dan tham gia dau tu phat trien san xuat, xay dung nha o, tham gia dau tu cac cong trinh cong ich nhu giao thong, thuy loi…, tham gia cac hoat dong y te, giao duc, moi truong. NTM xay dung tren tien trinh lich su, chu khong chi giai doan nay.

Van de hien nay la tren co so thi diem, cac dia phuong, Ban Chi dao Trung uong se duc ket, rut kinh nghiem truoc khi trien khai rong hon chuong trinh trong nam 2011. Viec nhanh chong trien khai quy hoach lang xa cung la dieu kien cap thiet de tranh phat trien theo kieu tu phat, tam nhin han che, thieu dong bo va ben vung. Trong thang 12 nay, Uy ban Trung uong MTTQ Viet Nam se xay dung de an va phat dong cuoc van dong “Toan dan doan ket xay dung doi song van hoa o khu dan cu gan voi xay dung NTM” va hinh thanh co che phoi hop giua cac co quan Chinh phu voi cac co quan cua Dang, nham huy dong ca he thong chinh tri vao thuc hien nhiem vu xay dung NTM trong thoi gian toi.

Ke tu nam 2001, Ban Kinh te Trung uong cung voi Bo NN-PTNT, cac bo, nganh va dia phuong da bat dau trien khai xay dung mo hinh diem “Phat trien nong thon theo huong cong nghiep hoa, hien dai hoa, hop tac hoa, dan chu hoa” tai 218 xa diem. Tuy nhien, do khong co nguon luc dam bao nen hau het cac mo hinh cap xa deu khong co tinh kha thi.

Den nam 2007, Bo NN-PTNT trien khai thi diem de an xay dung NTM cap thon, ban theo phuong phap tiep can dua vao noi luc va do cong dong lam chu. De an thi diem nay duoc trien khai o 17 thon thuoc 14 tinh dai dien cho cac vung kinh te van hoa khac nhau. Tuy nhien, do chua co tieu chi thon, ban dat chuan NTM nen viec xac dinh muc tieu, ke hoach phat trien dai han, ngan han con gap nhieu kho khan, nhat la khai niem, noi ham NTM con hieu theo nhieu cach khac nhau, thieu thong nhat.

Thang 4-2009, Thu tuong da ban hanh Bo tieu chi quoc gia (gom 19 tieu chi) ve NTM. Chuong trinh muc tieu quoc gia xay dung NTM giai doan 2010 - 2020 se duoc thuc hien o tat ca cac xa tren pham vi toan quoc.

Tran Minh Truong