Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/2463546/04122009.aspx

Giong dieu trong tho viet cho thieu nhi cua Huy Can
Bia tap tho cua Huy Can.

Hon nua the ki cam but, nha tho Huy Can da khong ngung phan dau, sang tao de co nhung bai tho dat den dinh cao tho ca Viet Nam va tro thanh tri am, tri ki cua nhieu ban doc.

Chi tinh rieng tho, so voi nhung nguoi ban van chuong cung thoi, so luong tac pham ong de lai tuong doi lon. Huy Can sang tac tho cho moi lua tuoi, trong do tho cho thieu nhi la mot mang dac sac cua ong.

Tam long thiet tha voi tuoi tre, thiet tha voi cuoc doi da giup ong hoa nhap vao the gioi mo mong va day mau sac huyen thoai cua tre tho. Cai toi tru tinh cua Huy Can hoa than vao co be, cau be hon nhien, ngo nghinh de kham pha the gioi va phat hien ra bao dieu ki dieu.

Trong 27 tap tho da xuat ban cua Huy Can co khong it tac pham viet cho thieu nhi duoc cac em don doc voi tinh cam men yeu. Trong do, "Hai ban tay em" la tap tho duoc Huy Can viet voi mot giong dieu da dang: Hon nhien, di dom khi viet ve loai vat; tam tinh, diu dang khi viet cho con; ngoi ca khi viet ve nhung thieu nien dung cam…

Truoc het, qua khao sat chung toi nhan thay rang trong so 40 bai tho cua tap "Hai ban tay em" co toi 12 bai viet ve loai vat. Mac du co nhung diem chung, song neu doc ky ta lai thay moi bai tho co mot giong dieu rieng phu hop voi nhung khong gian khac nhau duoc tac gia chon de mieu ta.

Co khi, bai tho nhu mot loi tam tinh cua mot nhan vat tru tinh truoc ve dep thanh khiet cua thien nhien, ve dang yeu cua con chim chien chien. Boi the sac dieu nhe nhang, em ai nhu loi thu thi, tam tinh: Chim oi chim noi / Chuyen chi chuyen chi (Con chim chien chien).

Cach su dung phuong ngu, hai tieng "chi" voi thanh ngang lam cho giong tho cang nhe, cang em va loi tho nhu bay len, quanh quan dau day lam ta vui nhu co mot nguoi ban hieu va yeu ta o canh ben.

Viet ve con tom, ta lai cam nhan duoc giong vui tuoi, di dom nhu chinh tam hon tre tho cac em: Ban oi ban dung/ Ban dung bat chuoc /Con tom no di/ No di thut lui (Con tom)

Bai tho chua dung mot loi khuyen nhung het suc nhe nhang, nhu mot loi thu thi, tam tinh that gan gui, de nho, de thuoc.

Cung co khi giong tho giong nhu tieng cuoi trong treo cua tre nho, vua mang giong ke, vua mang giong ta hanh dong cua con vat: Soc ta day som /Cai duoi quet troi/ Bon chan nghich ngom / Chang yen dung ngoi (Con soc).

Vua ke, vua ta lai vua ngoi khen su cham chi, nang dong, vui ve cua con soc. Qua do, ta thay duoc tinh cam yeu men dac biet cua tac gia danh cho con vat.

Cau chuyen em be ham me quan sat ca quen hoc bai cung duoc tac gia ke bang giong ke cham rai nhu co tich: Ca chep de mua xuan/ Ca me sinh mua ha/ Ca me de nguoc dong/ Nam mot lan vat va (Ca).

Trong giong ke  pha lan chut co tich ay con kem mot loi khuyen cac ban nho khong nen qua ham me cac loai ca den quen ca hoc hanh nhu em be trong bai.

Cung la giong ke vui tuoi song co su thay doi lien tuc phu hop voi khong khi hao huc, no nuc cua cuoc thi nghe. Nhung con nghe giong nhu nhung em be han hoan don chao ngay hoi: Nghe hom nay di thi/ Cung day tu ga gay/ Nguoi dat trau me di/ Nghe vua di vua nhay…(Thi nghe).

Doc bai tho, chac chan moi em be deu thich thu va hinh thanh nhung tinh cam moi me, la lam voi nhung chu nghe con dang yeu.

o nhung bai ta canh co su xuat hien cua loai vat thi giong tho lai mang nhung sac thai rieng. Bai tho "Moi sang mai ve" ta lai bat gap kha nhieu con vat quen thuoc voi nhieu giong dieu khac nhau: giong ke, giong ta, giong tam tinh. Bai tho duoc mo dau bang giong ta het suc tinh te: Moi som mai ve/ Gio lo day truoc/ Tay gio vuot ve/ Mat ron mat nuoc (Moi som mai ve).

Khong chi ve nen khung canh buoi sang ma nha tho con thoi vao buc tranh phong canh ay mot cai hon lam cho bai tho tro nen day suc song. Sau khuc dao dau, cau chuyen duoc ke mot cach het suc tu nhien, cac con vat, su vat lan luot tinh giac voi nhung cach chao ngay moi khac nhau de roi tro nen that triu men khi danh thuc em nho: Be oi! Be day/ Den truong mam non (Moi som mai ve).

Cau tho chua chan su vo ve, nung niu. Do la nghe thuat khi tiep can voi tre nho ma khong phai ai cung co duoc.

Nhu vay, o cac bai tho viet ve loai vat ta co the thay duoc giong dieu duoc lua chon rat phu hop voi doi tuong. Dieu do cung gop phan khang dinh phong cach tho Huy Can.

Khong nhieu giong ta, phan lon la loi tam tinh, thu thi cua tac gia khi viet ve tre tho: Co khi mot minh/ Nhin tay thu thi:/ Em yeu em quy/ Hai ban tay em (Hai ban tay em).

Co nhung ki niem ve nhung nguoi than yeu ruot thit duoc ke ra theo dong hoi tuong cua tac gia that xuc dong. Ngay xua tac gia da nhuong lai cho em mac chiec ao cu cua minh va gio day cau chuyen lai lap lai voi cac con cua ong. Luc ay, chiec ao tuy da cu nhung tham duom tinh cam yeu thuong: Oi chiec ao chiec ao! Mot ruot me rut ra/ Anh em cung mau mu/ Chiec ao lien thit da (Chiec ao cu cua be).

Vuot len sac thai deu deu cua giong ke chuyen, dong hoi tuong duoc day len cao diem boi tinh cam vo oa trong long tac gia lam nguoi doc khong khoi xuc dong.

Huy Can co rat nhieu bai tho viet tang cho cac em bang giong ke chuyen co xen lan mieu ta khien cau chuyen tro nen sinh dong. Ong mong moi tung ngay chao don con ra doi, cam thay cuoc song co y nghia hon khi duoc ngam buc tranh nguoi me tre ngoi tua cong cho con bu, vui hon khi xa nha duoc tin con tap di, thay minh tre lai trong ngay tuu truong cua con, tu hao khi cac con cua minh biet cham soc cho nhau de cha me yen tam lam nhiem vu, tu hao khi cac con quan quyt ben cha, day yeu thuong khi duoc quat cho con ngu, duoc toi truong mau giao don con moi chieu, vui phap phoi khi con vao doi. Do cung la cai tai de thu hut cac em doc, hieu va yeu hon nhung van tho ong.

Ro rang, co su khac biet kha lon ve giong dieu khi Huy Can lam tho cho cac em thieu nhi. Co mot su tuoi moi cuon hut cac em den ki la. Boi the, mac du mang nhung dac trung lich su rat rieng song trai qua tren duoi nua the ki, tho Huy Can van duoc tre em va ca nhung bac lam cha lam me don nhan voi nhung tinh cam men yeu.

Khi con la thieu nhi, ban than toi cung da danh rat nhieu tinh cam men yeu cho nhung bai tho cua Huy Can viet cho lua tuoi mang non. Xin duoc trai long voi nhung van tho ong viet nhu mot cach the hien long biet on sau sac toi mot nha tho co ca tinh sang tao doc dao va nhung dong gop to lon cho su nghiep van hoc cua dan toc

Trinh Cam Ly