Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/2384518/18102009.aspx

An duoi bo chi?
Duoi heo, bo... ham voi mot so duoc lieu se tro thanh mon ngon bai thuoc
(TNTT>) Chuyen an duoi bo gi van con nhieu ban cai, nguoi bao bo...ngon tay ut, ke noi tot gan dau goi... Vay nen, phai nho chuyen gia phan giai.

Khong it thay thuoc gioi ve Dong y o TP.HCM cho rang, duoi cua mot so dong vat co xuong song nhu heo, bo, nai... co the che bien thanh nhieu mon an ngon mieng, co ich cho co the trong viec phong benh va chua benh.

Bo nhieu khuc

Khi an duoi bo, duoi heo…la ban dang thuong thuc nhung tinh tuy cua xuong, tuy, gan, da o chung. Dac biet, doi voi nhung loai duoi bo, nai, de, chung ta con duoc an phan da tuoi o dang de hap thu nhat.

 
Khong nhung the, theo Dong y, duoi va xuong song cua dong vat co vi ngot, man, tinh han. Nhung bo phan nay giup boi bo than tinh, ich nao tuy, bo am, lam manh ty vi, lam manh xuong song va that lung, dong thoi giup tang cuong chuc nang hoat dong cua da, giup phat trien co bap va thong huyet mach. Theo do thuc an ngon tu duoi cua nhung dong vat vua ke co the tro giup nhung nguoi bi mot hoac nhieu chung sau: than suy, tinh kem, dau lung, dau xuong song, co lung cung do kho cui ngua, roi loan tam than, dong kinh, suy nhuoc than kinh, da bi lao hoa.

O cac dong vat heo, bo... duoi cua chung la phan noi dai cua xuong song va co cau tao dac biet hon. Dong y cho rang duoi la phan dau cua Doc mach (chay tu duoi den huyet Hoi am, vao huyet Truong cuong roi doc theo giua xuong song cho toi huyet Phong phu o sau co, vao nao, len dinh dau, sang tran den mui, ket thuc o chan ham rang tren). Doc mach co anh huong den hoat dong cua tang than, tu cung, xuong song, tuy nao va co lien quan den chuc nang hoat dong cua cac tang phu khac trong co the.

 
Ngay nay, nguoi ta biet rang trong duoi cua bo, heo... chua nhieu chat dinh duong co ich nhu: protein 26,4%, lipid 22,7%, glucid 4% va nhieu chat khoang vi luong nhu Ca, P, Fe…Chat protein cua duoi dong vat, chu yeu la o da, gom nhieu chat hop thanh nhu: collagen, elastin, keratin, albumin, globulin… Va cac cong trinh nghien cuu hien dai con cho biet chat collagen, co o lop ha bi cua da dong vat va o nhieu thuc pham khac. Chat nay co tac dung lien ket chat che cau truc cua te bao, tang cuong su hap thu oxy cua da, giu do am va lam tang tinh dan hoi cua da, chong lao hoa da, bao ve lan da truoc su tan cong cua cac yeu to bat loi cua moi truong, thuc day su sinh truong, phat duc o tre nho…

Mot dieu thu vi khac la duoi dong vat co cong dung lam tang kha nang xuc giac, vi duoi cua chung co the giup dieu chinh than nhiet, giu thang bang va dinh vi. Moi thong tin den duoi deu truyen qua tuy song. Va cai duoi duoc cho la co vai tro quan trong trong qua trinh giao hop cua dong vat. (Theo tien si Pablo Pacheco o Vien Neuroethology, DH Veracruz, Mexico).

Duoi bo theo bai

Trong phuong phap thuc tri cua Dong y, duoi bo, duoi heo… thuong duoc dung duoi dang ham nhu cung voi mot so duoc lieu. Nhung duoc lieu nay co tac dung bo than, ich tinh, kien cuong gan cot, kien ty vi, thong khi hoat huyet nhu: do trong, nguu tat, cau ky tu, dau den, tuc doan, y di, duong quy, dan sam, cu sen…

Cach che bien cac loai duoi thuong la trung nuoc soi de cao sach long hoac thui tren lua cho chay het long. Neu ban thui, khi da duoi co mau vang sam thi cho vao chau nuoc lanh ngam, dung dao cao bo lop mau vang, rua sach, chat tung khuc ngan khoang 3cm o ngay phan dot xuong. Trung nuoc soi, xa lai bang nuoc sach, de rao. Ban co the uop duoi voi cu sa, gung, giam, ruou, tuy theo mon. Sau do, ban ham duoi voi cac duoc lieu thich hop...

Mot so mon an che bien tu duoi heo:

• Duoi heo ham cu sen:

Cu sen 300g, got sach vo, rua sach, cat khuc ngan, dap cho hoi giap. Duoi heo (cung xuong) 600g, chat phan xuong phia tren duoi heo thanh tung mieng vua dung, rua sach, phan duoi cao sach long, rua sach roi cat khuc ngan 3-4 cm, cho vao xoong nuoc lanh voi 1 muong ca-phe muoi va dau hanh da rua sach, dap giap. Dun soi, vot bot, de lua nho cho soi liu riu. Ham xuong va duoi heo khoang 1 gio thi cho cu sen; hanh tim 5 cu da nuong chin, boc vo; 2 muong canh nuoc mam; 1 muong ca-phe duong vao. Ham them 1 gio nua cho cu sen mem la duoc. Nem nem lai cho vua an. Muc canh ra to, rac it hanh la, rau ngo va it tieu len tren. Dung an nong khi doi.

Mon an nay rat tot cho nhung nguoi bi than suy, tinh luc yeu, dau lung moi goi, mat ngu. Rieng phu nu dung mon nay se giup dieu hoa khi huyet, sac mat hong hao, da min mang, trang dep, chong nhan da, nut da, lao hoa da.

Ngoai cac mon an thuc tri noi tren, nguoi ta con dung duoi heo de che bien nhieu mon an ngon mieng va bo duong khac nhu: duoi heo kho nuoc dua, rat tot cho than va da. Duoi heo chien gion, co ich cho than va ty. Duoi heo nau ngu vi: nau cung ngu vi huong va cac rau qua nhu ca-rot, ot chuong do, can tay, cu sa, rau thom, tuong ca chua. An voi banh mi. Mon nay rat tot cho than, ty, giup tang tri nho, tang cuong he mien dich, chong lao hoa. Canh duoi heo du du, bo than, kien ty, loi sua, duong huyet. Canh duoi heo bong he, bo than, bo phe, giai doc, tru dam, giam ho va giup thanh giong.

Nhung mon an che bien tu duoi bo:

• Duoi bo ham tieu xanh:

Duoi bo 1kg, rua sach, chat khuc vua an, 100g tieu xanh, 2 cu ca-rot, 2 qua ca chua, 2 qua ot sung, 1 cong can tay. Gia vi: bot nem, duong, nuoc mam, 1/2 qua ca bat, 10g que, 10g dai hoi, 1 muong ca phe dinh huong.

Cho duoi bo, ca-rot thai khoanh, ca chua cat mui, ca bat cat mui, que, hoi, dinh huong cho vao noi ham 1 tieng, tat lua. 30 phut sau, mo noi ra, nem gia vi. Cho tieu xanh vao noi, dun 5 phut, tat bep. Don bo ham ra bat, rac ot sung cat soi, rau can thai nho, dung voi banh mi hoac com.

Mon an nay co tac dung bo than tro duong khi, kien ty, ich khi, tru phong han thap, dau lung moi goi, suy nhuoc sinh duc. Ngoai ra, nguoi ta con dung duoi bo de che bien nhieu mon an hap dan khac, co loi cho tang than va tang ty nhu: duoi bo nau ra-gu, duoi bo ham ruou vang, duoi bo ham voi ca tim, co gia vi la dinh huong...

Luong y Dinh Cong Bay