Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/2309328/02092009.aspx

Tranh co dong trong co che thi truong
Tranh co dong cua hoa si Tran Mai chao mung 7 ky dai hoi Dang.

Co mot thoi, tranh co dong la mot phan khong the thieu o moi goc pho hay quang truong. No giup nguoi dan cap nhat cac thong tin, su kien dang nho. Nhung nhieu nam tro lai day, cac bang hieu, quang cao da lan at tranh co dong ca ve so luong, dien tich lan vi tri trung bay. Ngay trong thoi diem co nhung cuoc van dong chinh tri quan trong, ta cung it thay tranh co dong duoc bay voi so luong lon va o cac vi tri thoa dang.

Khong it, nhung...

Thuc ra, neu tinh tu dau nam den gio cung da co vai ba cuoc thi ve va mot so cuoc trien lam tranh co dong voi cac de tai lon. Vao dip tet Ky Suu, mot trien lam tranh co dong duoc to chuc tai Ha Noi huong ung cuoc van dong "Hoc tap va lam theo tam guong dao duc Ho Chi Minh" voi 48 tac pham cua 33 tac gia. 

Sau do la cuoc trung bay tranh co dong duoc to chuc o Hai Phong de ky niem 50 nam ngay mo duong Truong Son va 55 nam chien thang Dien Bien Phu. Trien lam nay co 60 tac gia thuoc nhieu the he, dong gop 105 tac pham (duoc chon trong cuoc thi co toi 450 tac gia tham du).

Cung con mot so cuoc trung bay nua nhu hinh anh phu nu (o Ha Noi), hoac treo tranh o cac tinh co duong Truong Son di qua, roi buc tranh co dong lon duoc du khach ve chung ve moi truong tai Festival bien Nha Trang…

Chua het, hoi thang 6 nam nay, Cuc Van hoa co so, Bo Van hoa - The thao va Du lich da to chuc cuoc thi ve tranh co dong ky niem 65 nam ngay thanh lap Quan doi nhan dan va huong ung nghi quyet cua Trung uong ve nong nghiep, nong thon va nong dan. Cuoc thi nay se duoc tong ket vao ngay 22/12/2009.

Nhu vay, khong it tranh co dong duoc sang tac trong thoi gian qua. Van de la chung duoc su dung nhu the nao, trong bao lau va o dau? Tiec thay, do lai la dieu it duoc chu y. Tat nhien, "doi song" cua mot buc tranh co dong co the kha ngan vi thuong no chi co y nghia trong mot thoi gian nhat dinh, nhung xem ra cach lam nhu hien nay cang co hep "tuoi tho" cua tranh co dong va khien no nhanh chong... mat hut trong doi song cong dong.

Nhung hoa si tron doi ve tranh co dong

Mot buc tranh co dong o pho Ly Quoc Su bi day dien che lap.

Mac du nhung tac pham do hoa nay chi co y nghia nhat thoi va muc nhuan but danh cho no kha thap so voi cac loai hinh nghe thuat khac, song van co nhung hoa si ca doi chi ve loai tranh nay. Au cung la dieu dac biet. 

Nguoi phai ke den truoc nhat la hoa si Tran Mai, hien da 80 tuoi, o 17 Cua Nam, Ha Noi. Tinh den nay, ong la nguoi da co nhung ky luc ma chua  hoa si nao theo kip. Do la ky luc moi ngay ve mot buc tranh co dong - trong thoi ky quan va dan Ha Noi chien dau chong khong luc My danh pha mien Bac. Ong ke, co dem may bay My danh pha ga Ha Noi, khong chiu xuong ham tru an, ong quyet tam o lai can nha nho de ve cho kip sang hom sau bay tranh o Ho Hoan Kiem, bao tin so luong may bay My bi ban roi tung ngay.

Ky luc thu hai: Ong la nguoi duoc chon ve tranh co dong cho 7 ky Dai hoi Dang, lien tuc tu khoa IV den khoa X. Va them nua, ong con doat ky luc la nguoi ve tranh co dong ve hinh tuong Bac Ho nhieu nhat. Nam 2008, ong duoc giai thuong ve tranh co dong, sang tac theo chu de "Hoc tap va lam theo tam guong dao duc Ho Chi Minh".

Hien ong dang chuan bi trung bay trien lam "79 mua xuan" vao trung tuan thang 9 toi. Hoa si Tran Mai tam su, trien lam lan nay gom 79 tac pham ong tam dac nhat. Hinh tuong Bac Ho duoc the hien voi 79 y tuong khac nhau, kem theo nhung loi ghi co tinh khai quat cua tung chu de cho moi buc tranh. Qua la mot su no luc lon cua mot nghe si. Tran Mai co tai lam noi bat chat tho trong hinh tuong tranh co dong ma ai cung tuong nhu rat kho khan. Ong bay to:

- Toi da doc rat nhieu tho Bac Ho va tho To Huu, cung voi ca dao de tim y tu cho moi buc tranh. Cac tac pham khac cung vay, toi luon xuat phat tu cam xuc, tao tu roi moi dung bo cuc hinh tuong.

Ngoai hoa si Tran Mai con co cap hoa si Duong Anh va Minh Phuong cung da danh tron nua the ky ve tranh co dong. Hai nguoi da cung nhau trung bay 100 tranh co dong hoi thang 9 nam 2008. Ca hai deu duoc nhan giai thuong cao trong cac cuoc thi ve tranh co dong va hien ho co hang chuc tac pham duoc dua vao Bao tang My thuat Viet Nam.

Mac du doi ngu hoa si tham gia xuong ve tranh co dong Trung uong kha dong, voi cac ten tuoi noi bat nhu Pham Lung, Nguyen Bich, Nguyen Thu, Huy Oanh, Tu Thong, Huynh Van Thuan…nhung chuyen tam ve tranh co dong nhu cac hoa si Tran Mai, Duong Anh va Minh Phuong thi qua hiem hoi.

Cac nha suu tap 

Neu doi ngu hoa si tron doi ve tranh co dong da it thi nguoi choi tranh co dong cung  khong phai la nhieu. Da so van theo cach choi nghiep du, mot so khac ket hop suu tam voi buon ban.

Co the noi ve thu choi cua Kaysilabetzschky - mot sinh vien nguoi Duc theo hoc khoa Hoa tai Truong dai hoc Quoc gia Ha Noi. Trong 5 nam, anh da suu tam duoc nhieu tranh co dong o cac nuoc nhu Nhat, Trung Quoc, Phap, nhung co le anh thich thu nhat la cac buc tranh co dong cua Viet Nam da co trong tay. Kayilabetzschky mua duoc 20 tac pham do hoa si Viet Nam sang tac va noi rang, qua cuoc choi nay, anh muon biet them ve lich su cua nhung nuoc ma minh da di qua.

Tuy vay, cuoc choi tranh cua chang sinh vien nguoi Duc chang tham vao dau so voi anh Pham Manh, sinh nam 1978, la chu Gallery 25A Ly Quoc Su, Ha Noi. Manh sinh truong trong mot gia dinh rat thich suu tam tranh co dong. Tiep suc cho ong noi va nguoi cha than yeu, Manh da dan than vao cuoc choi hon 15 nam qua. Hien kho suu tam o cua hang cua anh co toi 800 tranh. Co the noi, anh la nguoi tre nhat hien theo duoi linh vuc nay. 

Khao sat bang liet ke danh sach moi thay Pham Manh hien dang so huu mot so buc tranh noi tieng mot thoi nhu "Mien Nam hoan toan giai phong", "3.000 may bay My da roi", "Nhung met vai vi Mien Nam ruot thit"... Dac biet anh co buc tranh "Tu thu chong Phap bao ve Ha Noi" duoc ve nam 1946. Day la buc tranh co dong co y nghia lich su hiem hoi con lai vao thoi diem do. Tat nhien, tranh co dong cang co do lui thoi gian thi cang co gia. Tuy vay, nhung buc noi tieng nhat cung chi uoc chung ban duoc tu 200 USD den 300 USD ma thoi.

“An” ban quyen

Ngo nhu o cai san choi vua kho khan lai vua it tien nay se em a. Khong ngo cung xay ra nhung vu an sao chep va vi pham ban quyen da bi dua ra xet xu. Chinh vi it nen lai duoc nhieu nguoi chu y.

Do la vu tac gia Nguyen Trung Kien, doat giai cao voi buc tranh co dong "Dang la cuoc song cua toi" nam 2005, nhung lai sao chep hinh tuong chinh tu buc anh "Nu hon cua gio" cua tac gia Tran The Long. Cung trong nam do, o TP Ho Chi Minh cung noi len vu hoa si Nguyen Anh My (doat giai nhi) cuoc thi ve de tai "An toan giao thong TP Ho Chi Minh". Nhung khon thay, tac pham "Vuot den do" cua anh lai "photo" tu noi dung y tuong den bo cuc mot buc tranh co dong khac cua hoa si Le Minh Ngu, sang tac cach do 8 nam. Giai da bi thu hoi.

Vay ma chi ngay nam sau, hoa si Chu Ngoc Thang o Ha Noi lai "cop" anh "Lop hoc vung cao" cua Le Hong Linh de dung thanh tranh co dong "Tat ca tre em ngheo duoc hoc" de du thi va cung doat giai cao. Sau do tac pham bi phat hien vi pham ban quyen va bi du luan phan ung quyet liet. 

Loi ket

Su "lep ve" cua tranh co dong thi ro roi. Thi truong ma, dau dau cung xo bo, chong chat bien hieu va bang quang cao lam mo nhoe nhung buc tranh co dong von da rat it oi hien nay. Trong khi dung ra, da la tranh co dong thi phai duoc bay o nhung noi thuan tien va nhieu nguoi qua lai. Do vay de chong lai su "ap buc" tren, tranh co dong can duoc nhan ban, treo o nhieu noi cong cong trong thanh pho va keo dai thoi gian, chu khong leo teo, loanh quanh o may diem ben Ho Guom nhu hien nay

Vuong Tam