Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/2158542/06062009.aspx

Yen sao bo duong toi dau?

SGTT - Yen sao hay to chim yen la loai thuc pham tu lau da duoc xep vao hang “cao luong my vi”. The nhung no bo duong nhu the nao ma gia ban lai dat nhu vang?

Nen an yen sao vao buoi toi truoc khi di ngu la tot nhat. Anh CTV

Yen sao (con duoc goi la to yen, hai yen, yen thai, quan yen) la to cua loai chim yen bien. Co may loai yen thuoc ho vu yen Apodidae cho to an duoc: Collocalia linchi Horsfi.; C. innominata Hume.; C. francia merguiensis Hart.; C. francica germaini Oustalet...

Cac loai chim yen song o hai dao doc bien, tu Quang Binh den Ha Tien. Than nho, canh dai nhon, duoi ngan, mo cong. Long duoi va long canh co mau den hay xam, bung mau trang. Chim yen to co tren duoi 10g. Yen bay rat khoe, thuong kiem an tren mat nuoc. Chim yen lam to tren cac vach da cheo leo hiem tro va lam to bang nuoc mieng cua chung.

Theo dong y, to yen co vi ngot, tinh binh, tac dung vao cac kinh phe va vi. Co tac dung duong am, bo phe, tieu dam, tru ho dinh suyen. Dung trong cac chung ho hen, khai huyet, suy nhuoc co the. Ngoai ra, to yen con dung de tiem voi tao tau, hat sen, hoai son, nhan sam, duong quy, ky tu… lam thuoc bo duong cho nguoi gia yeu. Lieu dung 6 – 12g/ngay. De lam thuoc hoac lam mon an, nguoi ta ngam to yen vao nuoc am trong hai gio cho no ra, nhat bo tap chat va long chim neu co, roi rua sach, de rao. Cho yen vao tiem chung (chung cach thuy) voi ga ac, ga gio, bo cau va gia vi hay cac vi thuoc noi tren. Cung co the chung voi duong phen de an.

Theo luan an tien si duoc khoa tai dai hoc Duoc khoa Sai Gon nam 1972 cua TS Huynh Huu Tao, co ba nhom yen sao phan bo theo vung dia ly: yen sao quanh vung Cu Lao Cham (Quang Nam – Da Nang). Yen sao quanh vung Quy Nhon va yen sao quanh vung Nha Trang – Cam Ranh. Tuy theo tinh chat va kich co, to yen chia lam ba loai: quy hiem nhat la yen huyet (to yen mau do hay hoi do, gia dat vi hiem gap). Yen quan (la loai to yen tot nhat, to to, trang, moi to nang tu 10 – 12g). Thu nhi la yen thien (to yen nho hon, mau xanh nhat hay vang nhat). Thu ba la yen dia (to yen nho, xau, mau xam hay luc nhat).

Yen sao rat giau chat khoang, ke ca khoang vi luong (xem bang). Thanh phan chat dam trong yen sao cung rat cao: yen trang Da Nang (55%), yen huyet Da Nang (54,4%), yen trang Nha Trang (53,8 %), yen huyet Nha Trang (56,9%), yen trang Quy Nhon (54,4%), yen trang Singapore (56,3%).

Nghien cuu chi tiet hon thanh phan chat dam, cho thay yen sao khong chua cac protein va axit alginic cua rong tao. Dieu nay chung minh yen sao lam bang nuoc mieng chim yen chu khong phai rong tao. Yen sao cung khong chua hong cau va cac hem cua huyet ma chua rat nhieu sat. Yen huyet vi vay khong phai do mau chim yen ma do thanh phan sat trong da co mau do cua suon nui tao nen. Thanh phan bot duong duoc nghien cuu sau cho thay chua nhieu galactose trong mucoprotein, khong chua cac duong len men, chung to to yen duoc lam hoan toan bang nuoc mieng chim. Yen sao khong chua chat beo.

Tom lai, chim yen dung nuoc mieng de lam thanh yen sao, co thanh phan rat giau chat dam va khoang chat, glucosamin thien nhien (la yeu to can thiet tao nen sun khop) nen rat bo duong, de tieu hoa hap thu, tuy gia thanh qua dat.

Duoc si Phan Duc Binh hoi Duoc hoc Viet Nam

Phan biet yen sao that, gia

Theo ket qua phan tich cua vien Hai duong hoc Nha Trang, yen sao gia co mui hoi, khi nau soi se tan va co mui cua chat carbonate natri (Na2CO3). De qua dem co mui kho chiu.

Yen sao gia thuong duoc lam tu agar tinh bot (rau cau), long trang trung, Na2CO3 va mot so hop chat chua ro nguon goc. Do pH trong yen sao gia chi bang 5, trong khi yen sao that len den 7.

De thu yen gia, co the dung thuoc thu tinh bot nho len, neu yen gia se co mau xanh, con yen that van giu nguyen mau. Cung co the ngam thu mot it yen vao nuoc. To yen gia gap nuoc se nhao, con to yen that thi khong, tung soi yen van nguyen ven.

Mot cach nua la lay to yen cho vao dung dich iot, neu gia se chuyen sang mau xanh. Yen sao that cam len thay deo, be khong gay. Day tai yen thuong co mau den sam. To yen that co mui tanh, mui am moc. To yen gia co mui hang hac hoac mui khac yen that. Doi voi yen huyet, khi nhung mot it vao nuoc tra (che xanh), yen gia se den sam lai. Hoac khi ngam trong nuoc, to yen gia nhuom pham mau se bi mat mau, tan trong nuoc. Con to yen that du co dem nau chin trong nuoc soi 100oC van con nguyen mau sac.

Gia tri dinh duong mot so loai yen sao (don vi tinh gr/100 gr)

Thanh phan

Yen trang Da Nang

Yen huyet Da Nang

Yen trang Nha Trang

Yen huyet Nha Trang

Yen trang Quy Nhon

Yen trang Singapore

Do am 14,8 17,7 16,4 17,0 19,5 15,3
Khoang chat 6,8 7,5 7,2 7,2 6,6 7,0
Clor 2,5 2,7 2,6 2,6 2,5 2,6
Canxi 1,6 1,8 1,7 1,7 1,6 1,6
Sat 1,0 8,8 1,3 7,8 0,9 0,8
Chat dam 55,0 54,4 53,8 56,9 54,4 56,3
Bot duong 18,6 19,1 18,1 19,5 18,4 18,9
Chat beo 0 0 0 0 0 0