Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/2155926/05062009.aspx

Lam giau nho trong cay hiem - Mac-ca tren cao nguyen
Vuon mac-ca thu nghiem o Vien KHKTNLN Tay Nguyen - Anh: T.N.Q
Loat bai Lam giau nho nuoi thu la cua Thanh Nien da nhan duoc su quan tam cua dong dao ban doc. Nhieu nguoi cho biet, qua do da tim duoc y tuong phat trien kinh te gia dinh phu hop voi dieu kien cua minh. Theo yeu cau cua doc gia, Thanh Nien xin tiep tuc gioi thieu cac mo hinh trong cay hiem, la, doc dao.

 Cay mac-ca, ten goi tat cua cay macadamia, dang thu hut su chu y cua nong dan o Tay Nguyen boi trien vong lam giau tu no.

Thu nhap cao hon trong ca phe

Duoc trong thu nghiem tu nam 2002, den nay, nhung cay mac-ca dau tien tren dat Tay Nguyen sinh truong kha tot. Thac si Tran Vinh, Truong bo mon Lam nghiep va cay an qua - Vien Khoa hoc ky thuat nong lam nghiep (KHKTNLN) Tay Nguyen - cho biet: Trong 6 nam qua, Vien da nhap 5 giong mac-ca co nguon goc tu Trung Quoc, 6 giong tu Thai Lan va 8 giong tu Uc trong thu nghiem tren dien tich 1,5 ha, mat do 400 cay/ha. Ngoai ra, Vien da nghien cuu trong xen mac-ca voi 3 loai cay ca phe voi, ca phe che va ca cao voi dien tich 3 ha; trong thuan 2 ha mac-ca bang cay thuc sinh tai Dak Lak, Lam Dong va Gia Lai. Nhieu vuon cay tu nam thu 3 tro di bat dau cho trai co hat nang suat rat kha, tu 4-5 kg hat/cay, co cay cho 7-8 kg hat.

De tim hieu thong tin ve cay mac-ca, co the lien he: - Ong Tran Vinh - Vien KHKTNLN Tay Nguyen - DT: 0500.3862604 - 0905174079

- Ong Nguyen Van Cuc - thon Loc Xuan, xa Phu Loc, H.Krong Nang (Dak Lak) - DT: 0975247241

Hien hat mac-ca tho tren thi truong the gioi co gia tu 1,5-2 USD/kg, gia tri thu duoc tu 4.500-6.000 USD/ha tro len. So voi ca phe hien nay chi thu tu 3.500-4.000 USD/ha thi thu nhap tu cay mac-ca, voi nang suat tren 3 tan hat tho/ha, cao hon nhieu. Ong Vinh nhan xet: “Phat trien cay mac-ca khong chi dem lai thu nhap cao cho nong dan Tay Nguyen ma con co y nghia tranh rui ro khi doc canh ca phe. Voi dac diem chiu han tot, mac-ca van sinh truong trong dieu kien dat trong thieu nuoc, het suc co loi cho moi truong; co the lam cay che bong cho ca phe, hoac trong thanh rung nhung van cho thu nhap khong nho hang nam”.

Qua nghien cuu tai Vien KHKTNLN Tay Nguyen, cac giong mac-ca H2, 508 va OC co ty le ra hoa, dau qua cao. Dac biet, giong OC kha phu hop voi dieu kien sinh thai o Tay Nguyen, cho nang suat cao, co hat lon, it sau benh, cay co bo tan can doi, vung chac. Cay mac-ca trong xen voi ca phe che tai Bao Loc (Lam Dong) sinh truong tot hon so voi trong xen ca cao hoac xen voi ca phe voi tai Buon Ma Thuot (Dak Lak).

Mac-ca co nguon goc tu Uc, la loai cay cho qua co nhan chua chat dinh duong kha cao, ham luong dau toi 78%. Trong dau mac-ca co tren 87% la axit beo khong no, ham luong protein trong nhan len toi 9,2%, cung 20 loai axit amin rat can thiet cho co the... Nhan hat mac-ca duoc dung lam thuc pham cao cap, dau duoc dung trong cac loai my pham, rat duoc ua chuong o thi truong Au My. San luong mac-ca tren the gioi hien chi dap ung khoang 1/4 nhu cau thi truong.

Co hoi moi

Ong Nguyen Van Cuc, tru tai thon Loc Xuan, xa Phu Loc, H.Krong Nang la nong dan dau tien o Dak Lak trong cay mac-ca, voi dien tich 1 ha xen voi ca phe voi tu nam 2004. Theo ong Cuc, ket qua “tren ca tuyet voi”, hai nam nay mac-ca cho nhung lua trai dau tien, ong thu duoc hon 400 kg hat. “Hien co hai nha may che bien hat dieu va mac-ca o Thai Binh va Dong Nai hoi mua nguyen lieu nhung toi khong ban vi de danh uom giong. Kha nhieu nong dan va doanh nghiep trong va ngoai tinh den tham vuon mac-ca cua toi, dat van de mua cay giong. Toi du tinh trong them vai hec-ta nua”- ong Cuc tho lo. Den nay, ong Cuc da uom ban cho cac noi hon 4.000 cay mac-ca giong, voi gia moi cay 40.000 dong, quy ra trong tren dien tich 12 ha.

Trong mac-ca dang mo ra co hoi moi cho nong nghiep vung Tay Nguyen, nhat la o nhung dia ban thieu nuoc hoac tho nhuong khong phu hop trong ca phe, ho tieu. Thoi gian qua, Vien KHKTNLN Tay Nguyen da tu van cho nhieu don vi, ca nhan den tim hieu ve kha nang phat trien cay mac-ca. Gap chung toi khi dang tham quan vuon mac-ca thu nghiem tai Vien, ong Le Ngoc Ha, Giam doc Nong truong ca phe Cu Pun (Dak Lak) cho biet, nong truong du dinh dau tu trong mac-ca voi quy mo lon, hien dang tien hanh khao sat, lam thu tuc xin dat trong khoang 400 ha cay mac-ca tai cac xa Ea O, Cu Elang thuoc H.Ea Kar. Nong truong co mot so dien tich ca phe gia coi phai thanh ly de trong loai khac, cung dang tinh den trong mac-ca thay the. Mot doanh nghiep den tu Ha Noi cung dang tim kiem co hoi trong 300 ha mac-ca tai khu vuc dat rung phong ho Ea Tam, H.Krong Nang. Theo ong Tran Vinh, tai Lam Dong co ong Huynh Cong Nhan den tu TP.HCM cung dang trien khai trong 100 ha cay mac-ca tai H.Lam Ha.

Phat trien cay mac-ca hua hen trien vong lam giau cho nguoi nong dan. Tuy nhien, theo nghien cuu cua Vien KHKTNLN Tay Nguyen, viec dua vao trong dai tra loai cay nay cung can co buoc khao sat, xem xet ky luong dieu kien thoi tiet, khi hau tung vung cu the. Qua khao nghiem, vao mua cay mac-ca ra hoa, dau qua tu thang 1 den thang 3, nhung vung co thoi tiet mat me, nhiet do tu 18 - 23oC la phu hop, neu nong tren 30oC thi qua rung nhieu.

Tran Ngoc Quyen