Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/2076648/22042009.aspx

On tap mon ngu van: Nhung dua con trong gia dinh

Chuyen de nay nham giup cac em cung co cac van de co ban xoay quanh tac pham “Nhung dua con trong gia dinh”:

- Hinh anh gia dinh nhu mot dong song lien chay voi cac the he noi tiep nhau giu gin truyen thong.

- Hinh tuong nhan vat Chien va Viet tieu bieu cho ve dep cua tuoi tre Mien Nam chong Mi.

- “Chat Nam Bo” cua ngoi but Nguyen Thi thong qua viec xay dung cac nhan vat tieu bieu cho tinh cach nguoi Nam Bo va he thong ngon ngu mang mau sac dia phuong phong phu, sinh dong.

KIEN THUC CO BAN

1. Vai net ve tac gia, tac pham

a. Tac gia

+ Tieu su - con nguoi:

- But danh: Nguyen Hoang Ca.

- Tuoi nho: vat va, tui cuc.

- 15 tuoi vao Nam vua  di lam kiem song vua tu hoc noi dat khach que nguoi > tam hon giau suy tu, trai doi, hieu nguoi sau sac.

- Que o Bac nhung song, lam viec, hoat dong cach mang chu yeu o Mien Nam > gan bo an tinh, chung thuy voi nhan dan mien Nam.

+ Sang tac:

- The loai: but ki, truyen ngan, tieu thuyet.

- Tac pham tieu bieu: Truyen va ki (1978)

- Dac diem:

• Nguon cam hung: xuat phat tu hien thuc nong bong, ac liet o mat tran mien Dong – Nam Bo.

• Nhan vat: viet thanh cong nhat ve nguoi nong dan Nam Bo:

Ban chat hon nhien, boc truc, cam thu giac sau sac, lac quan, yeu doi, tin nghia.

 Gan goc, san sang hi sinh vi doc lap, tu do cua To quoc > chat “Ut Tich” trong moi nhan vat.

• Kha nang tham nhap sau vao doi song tam li nhan vat:

 Tai quan sat.

 Nang luc phan tich sac sao.

 Dien ta chan xac nhung dieu nhan vat cam thay> tai hien chan thuc, sinh dong qua trinh tam li te vi cua nhan vat.

• Ngon ngu: goc canh, phong phu, giau chat tao hinh., dam khi chat Nam Bo > tao dung khong gian van hoa va ca tinh nhan vat.

• Giau chat hien thuc (nhieu chi tiet du doi, ac liet cua chien tranh), vua dam tham chat tru tinh.

+ Vi tri van hoc su: cay but van xuoi tai nang cua van hoc khang chien.

b. Tac pham

+ Xuat xu:

Rut tu tap “Truyen va ki” (1978)

+ Khai quat ve tac pham:

- Truyen tai hien qua hoi tuong cua nhan vat Viet, trong tinh trang bi thuong, me man, hien tai va qua khu dan xen de noi len truyen thong mot gia dinh tu do khai quat buc tranh Nam Bo.

- Dien bien: dut noi theo tri nho nhan vat > nhung manh hien thuc chap dinh linh hoat.

+ Vi tri: La mot trong nhung truyen ngan xuat sac nhat cua Nguyen Thi.

2. Phan tich

a. Tinh huong truyen

Cau chuyen gia dinh cua anh giai phong Viet roi vao tinh huong dac biet: bi thuong nang trong mot tran danh, phai nam lai giua chien truong.

+ Nhieu lan ngat di roi tinh lai

+ Truyen ke theo dong noi tam nhan vat: khi dut (ngat di) khi noi (tinh lai)

 Cach tran thuat theo dong y thuc nhan vat.

b. Cach tran thuat

+ 3 phuong thuc tran thuat pho bien trong tac pham tu su (can cu vao ngoi cua nhan vat duoc ke).

- Phuong thuc 1: theo ngoi thu 3 cua nguoi ke chuyen giau minh > loi gian tiep.

- Phuong thuc 2: theo ngoi thu nhat do nhan vat tu ke chuyen > loi truc tiep.

- Phuong thuc 3: theo ngoi thu ba cua nguoi ke chuyen tu giau minh nhung diem nhin, loi ke lai theo giong dieu cua nhan vat > loi nua truc tiep.

+ Nhung dua con trong gia dinh: ke theo phuong thuc thu 3

c. Hinh anh gia dinh

+ Ba Ma, Chu Nam

Nguoi me: (doc toan bo truyen de co su phan tich khai quat)

- Qua ki uc dua con: rat phu nu, vi tha, nhan hau nhung khong mem yeu.

- Co cuoc song co cuc, lam lu, nhoc nhan, kho dau (boc chong va chong bi giac giet, mot than mot minh nuoi ba dua con nho)

- Tinh cach phi thuong trong nhung bieu hien tinh cam binh thuong:

o Voi chong: di doi dau chong > gan goc.

o Voi con:

 Thuong con het muc nhung rat nghiem khac (trong hoi uc chap chon cua Chien, Ma hien len dau tien: ghe lai, xoa dau, danh thuc, lay com cho Viet an…)

 Luon luon nhac nho con ve truyen thong gia dinh va moi thu dan toc.

 Hun duc, nuoi duong o con y chi chien dau khong met moi.

 Ca Chien va Viet luon tac da loi dan cua me > hinh bong cua nguoi me day yeu thuong va co suc manh co vu manh liet voi hai chi em. Ma in dau trong moi cau noi, moi hanh dong cua tung dua con.

+ Chu Nam:

- Khac hoa qua giong ho:

“Cau ho noi len giua ban ngay, bat dau cat len nhu mot hieu lenh duoi anh nang choi chang, roi keo dai, tung tieng mot vo ra, nhan nhu, tha thiet, cuoi cung ngat lai nhu mot loi the du doi” > so sanh tieng ho nhu “mot hieu lenh”, “mot loi the du doi” > Tieng ho hut tat ca tam luc cua Chu Nam > vua nhac nho ve truyen thong, thap len niem tu hao ve que huong kho ngheo nhung giau co va bat khuat, vua nhu loi hieu trieu, mot tieng trong quan thuc giuc dong vien thanh nien ra tran.

- Giu cuon so gia dinh, ghi tung ngay thay cho Viet va Chien.

 Nguoi giu lua yeu nuoc truyen cho cac the he.

 Nhung con nguoi co chung pham chat: yeu nuoc, gan bo voi que huong tha thiet, cam thu giac, gan goc, kien cuong, chien dau het minh vi To quoc.

+ Cuon so gia dinh

- Chi chi tiet nhung viec xay ra voi gia dinh > bang chung song ve toi ac cua ke thu, luu giu, nuoi duong truyen thong gia dinh.

- Trao cho Viet va Chien > hanh dong y nghia: trao cho the he con chau trach nhiem giu gin truyen thong.

- Cuon so nhu mot con song > Con song tich tu nuoc tu bao doi, luon luon chay (nhu cac the he tiep noi nhau), do ve bien rong (hoa quyen vao truyen thong bat khuat cua dan toc, huong toi tuong lai tuoi sang) > dong chay truyen thong gia dinh ben bi, lien tuc va bat tu.

Nhan xet:

• Hinh anh gia dinh, gan voi nhan de tac pham, la moi truong khac hoa hinh anh nhung dua con.

• Tieu bieu cho hinh anh nhung gia dinh mien Nam giau truyen thong yeu nuoc trong khang chien chong Mi.

d. Hinh anh nhung dua con

+ Chien:

- Tinh cach tre con:

• Tranh di bo doi voi em

• Tranh bat ech.

- Mang nhung pham chat cua Ma

• Dam dang, thao vat: Thu xep nha cua gon gang truoc khi di.

• Tiem an ban nang cham lo cua mot nguoi phu nu: thuong va lo cho em, nghi ngoi viec nha…

• Boc truc, quyet liet, gan goc, khong doi troi chung voi ke thu: “Neu giac con thi tao mat”.

 Chien la hinh anh tiep noi cua Ma: 3 lan duoc so sanh voi ma (noi in nhu ma vay, giong het nhu ma vay, noi nghe in nhu ma vay) > su tiep noi truyen thong gia dinh >dong chay truyen thong dat dao qua cac the he.

+ Viet:

- Tinh cach tre con, hon nhien, vo tu:

• Tranh di bo doi, tranh bat ech voi chi.

• Trong khi chi Chien lo toan thu xep viec gia dinh thi Viet “lan kenh ra van cuoi”, vua nghe vua “chup mot con dom dom up trong long tay” roi ngu quen luc nao khong biet

• Di danh giac van deo na thun.

• Khong so giac nhung lai so ma.

- Yeu thuong, gan bo voi gia dinh

• Thuong ma:

o Hinh dung ve ma qua hoi uc cua Viet diu dang, tha thiet.

o Chuyen ban tho ma: nhan nhu, tam su voi ma ve quyet tam tra thu.

• Thuong chu Nam, thuong chi: “Chi Chien khieng bich bich phia sau. Nghe tieng chan chi, Viet thay thuong chi la”

- Chien si giai phong gan goc, qua cam:

• Diet duoc xe boc thep cua giac.

•  Bi thuong nang, lac dong doi, trong hoi uc dut noi nhung luon thuong truc nung nau: tim ve voi anh em, de tiep tuc dau tranh.

- Cam thu giac sau sac va quyet tam chien dau den cung:

• The hien sau sac qua chi tiet cam dong: chuyen ban tho me cung chi Chien

• Dua ma sang o tam ben nha chu, chung con di danh gia tra thu cho ba ma, den chung nuoc nha doc lap con lai dua ma ve > loi nhan nhu, tam tinh cung la loi the, loi hua voi Ma.

•  Moi thu thang Mi thi co the ro thay duoc, vi no dang de nang o tren vai > moi thu truu tuong tu thanh hinh thanh khoi nhu mau bam khong tan.

 Viet va Chien vua la khuc sau cua dong song truyen thong gia dinh vua tieu bieu cho the he tre mien Nam chong Mi: boc truc, thang than, gan da, dung cam, cam thu giac sau sac, yeu nuoc tha thiet va quyet tam chien dau vi doc lap.

e. Mot vai net dac sac ve nghe thuat

+ Xay dung nhan vat: am hieu va dien ta chan xac, sau sac tam li nhan vat > ca the hoa tinh cach.

+ Ngon ngu: dam chat Nam Bo, tu cach xung ho, cach dung tu, cach noi… (Viet da trai dua rung xuong muong cai dung, viec thon mon, noi in nhu ma…)

CUNG CO KIEN THUC

De 1: Phan tich nhan vat Viet trong “Nhung dua con trong gia dinh” de thay ve dep tuoi tre Viet Nam thoi chong Mi.

De 2: So sanh hai nhan vat Viet va Chien.

De 3: Trong truyen ngan “Nhung dua con trong gia dinh”, nhan vat chu Nam noi: “Chuyen gia dinh ta no cung dai nhu song, de roi chu se chia cho moi nguoi mot khuc ma ghi vao do”.

Hay phan tich va chung minh: trong truyen ngan nay, co mot dong song truyen thong gia dinh lien tuc chay tu the he cha ong den doi chi em Chien Viet.

Goi y giai de:

De 1: Nhan vat Viet > thay ve dep tuoi tre Viet Nam thoi chong Mi

+ Tong quat:

- Gioi thieu chung ve tac gia , tac pham.

- Vi tri, y nghia hinh tuong nhan vat Viet trong viec bieu hien noi dung va nghe thuat cua tac pham.

+ Phan tich:

- Tre con, hon nhien > gop phan khac hoa hinh anh tuoi tre chong Mi sinh dong.

- Yeu thuong, gan bo voi gia dinh.

- Gan goc, qua cam.

- Cam thu giac sau sac va quyet tam chien dau den cung.

+ Danh gia:

- Vai tro, y nghia hinh tuong  voi gia tri tac pham.

- Tieu bieu cho ve dep tuoi tre chong Mi.

- Dac sac nghe thuat xay dung hinh tuong: mieu ta tam li, ngon ngu doi thoai va ngon ngu mieu ta sinh dong co tac dung ca tinh hoa nhan vat.

- So sanh voi hinh tuong chien si giai phong khac trong van hoc chong Mi de thay Nguyen Thi la nhung “nha van cua nong dan Nam Bo” , xay dung hinh tuong nguoi chien si giai phong “dam chat Nam Bo”.

De 2: So sanh tinh cach hai nhan vat Viet va Chien.

+ Chien: la hinh bong cua nguoi Ma: dau co luc tre con nhung da tiem an nhung net dep cua nguoi con gai truong thanh (thao vat, cham lo thu xep viec gia dinh, yeu thuong em).

+ Viet: co su tre con, hieu dong cua mot cau con trai moi lon (trong khi chi lo toan viec nha thi Viet pho thac cho chi va co nhung bieu hien rat tre con: “lan kenh ra van cuoi”, vua nghe vua “chup mot con dom dom up trong long tay” roi ngu quen luc nao khong biet…)

 So sanh doan doi thoai truoc khi len duong cua hai chi em.

+ Diem chung cua hai nhan vat: yeu thuong gia dinh, cam thu giac, gan goc, bat khuat, dung cam.

+ Danh gia:

- Moi nhan vat duoc xay dung voi nhung net tinh cach rieng biet, dac sac, hop thanh hinh tuong tuoi tre chong Mi mien Nam.

- Hai chi em la khuc sau cua dong song truyen thong gia dinh.

- Nghe thuat xay dung nhan vat > “chat Nam Bo” trong van Nguyen Dinh Thi.

De 3: Hay phan tich va chung minh: trong truyen ngan nay, co mot dong song truyen thong gia dinh lien tuc chay tu the he cha ong den doi chi em Chien Viet.

+ Giai thich cau noi cua chu Nam.

+ Phan tich va chung minh tinh lien tuc cua dong chay truyen thong gia dinh:

- Ma va chu Nam.

- Chien va Viet.

+ Danh gia:

- The hien quan niem ve con nguoi cua Nguyen Thi: moi con nguoi phai la mot khuc trong dong song truyen thong gia dinh.

- The hien su am hieu va an tinh cua nha van voi nhan dan mien Nam > “nha van cua nong dan Nam Bo”.

Do Thi Thuy Duong
Giao vien Hocmai.vn