Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/1582372/03082008.aspx

Nguoi dung “lang moc Dong Ky” tren manh dat mien Trung

Nhung tre mo coi, co nho duoc ong Dung chi day nay da thanh nghe. (Anh: Hieu Giang)

Va manh dat ngheo kho nay khong phu cong ong…

 

Dung nghiep tren dat ngheo

 

Ngoi noi chuyen voi ong trong khong gian on a, lach cach tieng duc, cham, kham cua cac top tho, ong noi voi toi ve cai “duyen no” cua minh voi manh dat Quang Tri.

 

Ong ke: Nam 1963, ong nhap ngu va vao don vi phao binh A12, Trung doan 84 thuoc Bo Tu lenh phao binh. Sau thoi gian huan luyen tai mien Bac den nam 1966, don vi ong di chuyen vao Quang Tri de truc tiep chien dau. Nhung ngay chien dau tai Quang Tri o dau, ong va dong doi cung luon nhan duoc su dum boc, cuu mang cua cac chi, cac me... Nam 1968, trong mot tran danh tai Con Tien, Doc Mieu, ong bi thuong (thuong binh 3/4) duoc chuyen ra Bac.

 

Ve lai dat Bac, ong theo hoc lop Trung cap Tai chinh-Ke toan roi ve cong tac tai Nganh Giao thong van tai tinh Bac Ninh mai den nam 1980 thi nghi lam. Thoi gian ay, nghe moc truyen thong cua lang Dong Ky bat dau duoc khoi phuc voi nhieu san pham phong phu, da dang. Nghe moc ma ong hoc tu thoi con la chu be theo canh tho trong lang di khap huyen Tu Son, Thuan Thanh hoc viec da co “dat dung vo”. Cuoc song cua gia dinh ong va nguoi lang Dong Ky tro nen kham kha hon.

 

Nam 1990, khi da co trong tay mot co ngoi nha cua, nha xuong khang trang va so von vai tram trieu dong, ong nghi den chuyen dua san pham cua lang Dong Ky sang Lao, Thai Lan de tieu thu. Sau nhieu chuyen hang mang lai so lai lon thi cung trong nam do, do anh huong cua cuoc khung hoang tai chinh chau A, dong Baht Thai Lan mat gia, nhieu khach hang quen nay quay ra tron no ong, san pham thi e am khong co nguoi mua.

 

Tat ca tai san cua ong sau nhieu nam tich cop cu dan “doi non” ra di sau moi chuyen hang. Nhung ong nghi khong the bo di cai nghe cua to tien de lai, khong the de vo con phai chiu canh doi kho, no nan.

 

Roi ong nho den manh dat Quang Tri, noi ong tung co nhung ngay thang song va chien dau. Trong suy nghi cua ong, Quang Tri luon co mot dia the de phat trien tot nghe moc my nghe boi Quang Tri co duong 9 noi lien voi Lao, Thai Lan thuan tien cho viec nhap va van chuyen go co chat luong tot ve lam go my nghe.

 

Nghi la lam, ngay hom sau ong ban voi vo gom gop so tien con lai va khan goi len duong vao Quang Tri. Kho co the noi het nhung kho khan ngay dau moi buoc chan vao manh dat nay. Ong phai chay don chay dao khap thi xa Dong Ha de tim thue mat bang mo xuong moc roi quay nguoc ra lang Dong Ky thue 6 tho lanh nghe vao lam viec tai xuong, sau do ong dao tao nghe cho nguoi dia phuong.

 

Sau 5 nam (nam 1996-2001) ong mua duoc 3.000 m2 dat tai duong Ly Thuong Kiet, thi xa Dong Ha de lam nha o va thanh lap Co so moc my nghe Manh Thang voi hang chuc tho lanh nghe. Khong dung lai o viec mo Co so moc my nghe tai thi xa Dong Ha, gan day, ong mo tiep Co so moc my nghe thu hai o Trung tam thuong mai Lao Bao (huyen Huong Hoa) voi quy mo gan 2.000 m2.

 

Phat trien “lang Dong Ky” tren dat Quang Tri

 

Toi hoi ong ve su khac nhau giu san pham go my nghe Dong Ky voi san pham go cua cac xuong moc tren dia ban Quang Tri, ong cho biet: So di san pham go my nghe Dong Ky co duoc tieng tam va luon duoc khach hang tin nhiem trong thoi gian qua la o chat luong, mau ma, kieu dang... va hon het la su cong phu.

 

Thong thuong moi san pham cua tat ca cac xuong moc deu qua cac khau nhu xe go, ghep go, cham, kham, danh bong roi phun son nhung rieng san pham go my nghe Dong Ky, ngay tu khau chon go roi xe go da phai duoc thuc hien het suc can trong, cau ky.

 

Cong doan cham noi phong canh, rong, phuong... doi hoi nguoi tho phai don het tinh tuy, tam luc vao do moi bat len het “cai hon” cua san pham. Chi rieng cong doan kham vo oc, trai, xa cu da “ngon” kha nhieu thoi gian va tri luc. Vo oc, trai, xa cu cung duoc lua chon ky cang va dam bao mau sac luon phu hop, hai hoa voi chat lieu, tong mau go cua san pham.

 

De hoan thien mot san pham go my nghe Dong Ky phai mat tu 1-3 thang. San pham chu yeu cua Co so Manh Thang hien nay la ban, nghe, giuong, tu... va moi thang cho doanh thu khoang 57-60 trieu dong.

 

Co so moc my nghe Manh Thang hien tai co khoang 40-50 tho, tuy theo thoi diem va luong san pham dat hang ma tang hay giam so tho. Trong so tho cua ong co den hai phan ba la dang trong thoi gian duoc ong dao tao nghe. So tho do neu sau nay co duoc tay nghe vung muon tach ra mo xuong rieng, ong deu tao dieu kien cho ho. Boi theo cach nghi cua ong thi cang co nhieu nguoi hoc duoc nghe moc my nghe va phat trien nhieu “lang Dong Ky” tren dat Quang Tri, ong cang cam thay hanh phuc.

 

Con neu ai muon o lai de gan bo lau dai, ong deu co gang tang thu nhap cho ho, moi tho co tay nghe cao co thu nhap tu 4-5 trieu dong/nguoi/thang; con binh quan thu nhap cua nhung tho khac khoang 1-2 trieu dong/nguoi/thang.

 

Mai nha chung cua tre mo coi, nguoi khuyet tat

 

Chuyen ong nhan 17 nguoi khuyet tat, tre mo coi vao dao tao nghe o co so, ong cho rang chang co gi la to tat, vi ngay xua gia dinh ong cung ngheo kho, tuoi tho ong cung co cuc khong duoc hoc hanh. Dao tao nghe cho tre mo coi, khong duoc hoc hanh den noi den chon, giup cac em sau nay co the tu kiem song - do la tam nguyen ma ong da va dang thuc hien.

 

Em Ngo Quang Cuong (xa Hai Son, huyen Hai Lang) vua ti man cham tro len mat go, vua cho toi biet: Bo, me em mat khi em len 4, 3 chi em o voi ba ngoai. Tat ca thu nhap cua may ba chau deu trong cho vao 3 sao ruong va gian hang tap hoa cua ba. Khoang nam 2002, thay hoan canh cua em qua kho khan, Trung tam bao tro xa hoi thi xa Quang Tri da nhan em va em duoc nhan vao dao tao nghe Co so moc my nghe Manh Thang tu dau nam 2006. Qua 11 thang hoc nghe o day, bay gio em da co the dam nhan duoc mot so cong doan trong viec hoan thanh san pham go my nghe.

 

Cung hoan canh voi em Ngo Quang Cuong, em Nguyen Van Linh (phuong 5, thi xa Dong Ha) ke: Truoc day, khi chua den lam o Co so Manh Thang, em phai di keo xe thue de kiem tien nuoi em. Cu lang thang suot ngay ngoai duong ma so tien kiem duoc cuoi ngay cung chi du de hai anh em rau chao qua ngay. Nam 2000, em duoc bac Dung nhan ve day nghe va den nay em da thanh tho co tay nghe kha cao. Thu nhap binh quan cua em moi thang tu 1-2 trieu dong.

 

Roi khong gian tran ngap mui ngai ngai cua nhung tho go moi xe va ngon ngang san pham go my nghe, toi mang theo cau noi kha chan tinh cua ong rang “dat Quang Tri da hai lan an nghia don ong thi khong ly gi ong khong mang cai tinh tuy cua lang nghe moc my nghe truyen thong Dong Ky vao day de phat trien. Con viec dao tao nghe doi voi nguoi khuyet tat, tre mo coi thi co so cua ong san sang dang tay don nhan. Do vua la trach nhiem, nghia vu cung la viec lam thiet thuc nhat ma ong den dap cho manh dat nay”.

 

Hieu Giang