Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/1494908/22062008.aspx

Game va The gioi quanh ta: Cac vi than trong than thoai Bac Au

Ban la mot mot nguoi luon dam chim trong The gioi game bao la va rong lon. Ban co bao gio thu tim hieu xem nhung gi dien ra trong tro choi co giong voi nhung gi dien ra ngoai cuoc song that khong? Toi cam doan la se co rat nhieu ban tra loi rang “Khong”. Va Game4V rat vui khi dem den cho cac ban chuyen muc Game va The gioi quanh ta – noi dem den cho ban mot cai nhin sau rong ve nhung gi ban duoc chung kien trong game va trong cuoc song. Game va The gioi quanh ta doc quyen tren Game4V.



Trong ky truoc, chung ta da cung nhau noi ve nguon goc, su hinh thanh va nhung yeu to chu dao nhat trong than thoai Bac Au . Trong pham vi bai viet nay, Game4V muon dem den cho cac ban thong tin ve cac vi than trong than thoai Bac Au – nhung nguoi da tao nen mot xa hoi cua quyen nang va su thong tri.

Game va The gioi quanh ta: Cac vi than trong than thoai Bac Au

Than Odin

Than Odin (tieng Bac Au co: Oðinn) la vi than dung dau trong the gioi than thoai Bac Au va cung la vua cua "thi toc" than thanh Aesir. Ong la vi than chien tranh, co kha nang quyet dinh chien thang trong nhung tran chien va cung la than cua su khon ngoan. Valknut la bieu tuong cua than Odin. No la ba hinh tam giac xoan lai voi nhau.



Than Odin la con cua than Bor va co gai nguoi khong lo Bestla, la anh ca trong so ba anh em. Hai nguoi con lai la than Ve va Vili. Vo cua than Odin la nu than Frigg, nu hoang cua cac vi than. Hai nguoi co voi nhau hai nguoi con la than Balder hien lanh va cao quy, va than Hermod mu loa. Ngoai Frigg, ong con co con voi rat nhieu nguoi phu nu khac do la:

- nu than Jord sinh ra than Thor
- chin ngon song ngoai bien khoi sinh ra than Heimdall
- co gai khong lo Grid sinh ra than Vidar
- co gai khong lo Gunlod sinh ra than Bragi
- voi cong chua Rindr sinh ra than Vali

Odin co mot cung dien cho rieng minh goi la Valaskialf. Noi do co mai vom bang bac va la noi dat chiec ngai vang Hlidskialf. No cho phep ong co the ngoi mot cho ma co the nhin bao quat toan bo chin the gioi.



Cung dien thu hai la Gladheim, noi ong hop mat muoi hai vi quan toa de phan xet, sua doi nhung dieu luat tren the gioi. Ngoai ra, Odin con cho xay dung cung dien Valhalla, duoc biet den nhu la "thanh duong cua chien binh bat tu". O do, linh hon cua nhung binh linh da chien dau mot cach dung cam va tu tran co the song lai de cho doi cho den khi cuoc chien tan the Ragnarok xay ra.


Thanh duong Valhalla truyen thuyet

Than Odin co mot con ngua tam chan duoc menh nhanh la chay nhanh nhat the gioi ten la Sleipnir. No la con cua than Loki (trong lot ngua cai) va ngua than Svadilfari cua the gioi nguoi khong lo. Than dac biet yeu quy con vat nay va thuong nhan luc ranh roi cuoi tren lung no vua di du ngoan, vua de xem xet tinh hinh the gian. Hai con qua, Huginn va Muninn (Suy nghi va Tri nho) thuong giup do ong bang cach hang ngay bay khap noi va den toi mang thong tin ve. Hai con soi Geri va Freki cung ngay dem tuc truc ben ong de bao ve. Odin chi co the uong ruou nho hoac ruou mat ong va toan bo thuc an moi nguoi danh cho, ong deu cho hai con soi an het ca.



Mot so ten goi khac cua than Odin:

- Alfodur (Nguoi cha cua loai nguoi)
- Gangleri (Nguoi lang thang)
- Grimnir (Nguoi deo mat na)
- Har (Mot mat)
- Harbard (Chom rau bac)
- Sigtyr (Than chien tranh, than chien thang)
- Valfodur (Nguoi cha cua nhung chien binh tu tran)

Than Thor

Thor trong than thoai Bac Au la vi than cua sam set, giong bao va suc manh. Ong la con trai lon nhat cua than Odin va Jord, nu than cua dat. Thor duoc xep hang dau trong cac than Aesir, va cung la nguoi manh nhat, bao ve cac vi than khac khoi su tan cong cua bon khong lo. Thor la than duy nhat khong duoc phep di qua chiec cau vong Bifrost, boi cac vi than so ong se lam sap cau. Than Thor cung noi tieng la rat hay noi nong, va an cuc khoe. Trong khi Odin la than cua gioi quan su, Freya la nu than cua gioi phu nu qui toc, con Thor la than cua nong dan.



Than Thor co vo la nu than Sif, xinh dep chi dung sau Freya. Ho co hai nguoi con: con trai la Modi va con gai la Thrudr (suc manh), con rieng cua Thor la Magni, con rieng cua Sif la Ull, than san ban. Vung dat thieng cua Thor la Thrudvang (Truong suc manh), noi dat lau dai cua ong goi la Bilskirnir (Tia chop). Than Thor cuoi tren mot co xe duoc keo boi hai con de duc, moi khi nguoi Bac Au co xua nghe tieng sam, ho se noi rang than Thor dang cuoi co xe cua ong den. Bao boi qui nhat cua than Thor la cay bua set Mjollnir, khi phong ra se tao sam set. Nhung cay bua co can hoi ngan, nen Thor phai deo mot doi gang tay bang sat de chup lai cay bua khi no tro ve. Ngoai ra, ong con co mot cai dai ma khi mang vao se tang gap doi suc manh. Chi co duy nhat than Thor co the dau vat tay doi voi mot ten khong lo ma khong thua.


Nu than Sif xinh dep

Nhung chuyen ke ve than Thor chu yeu ve viec ong tieu diet bon khong lo, nhung ong cung co yeu mot co khong lo ten la Jarnsaxa va co mot dua con trai voi co nay ten la Magni. Do la con lai cua Thor voi nguoi khong lo, cau Magni nay khi moi 3 ngay tuoi da manh hon cha minh. Snorri Sturluson co ke mot chuyen trong cuon Edda bang van xuoi rang khi ten vo dich cua bon khong lo la Hrungnir toi Asgard de gay su, Thor dang di vang, nen cac vi than so han va moi vao uong ruou. Hrungnir noi khac rang han se giet het cac vi than va do noc Valhalla dem ve. Chi co nu than Freya la du can dam de dung rot ruou cho ten khong lo de cau gio. Han lai noi khoac rang se uong can ruou cua cac vi than, sau do se bat Freya va Sif, vo than Thor dem ve. Dung luc do, Thor tro ve, nhung ten khong lo thach dau tay doi voi ong, vi the Thor de han di. Bon khong lo hop suc lai de nan ra mot ten khong lo bang da cao den 9 dam, nhung chung khong tim duoc mot trai tim du to, nen lay mot trai tim cua con ngua cai dat vao. Khi Thor cuoi co xe de den dau truong, ten khong lo da co trai tim nhat gan nen bo chay mat. Thor quang bua set danh Hrungnir, con ten khong lo quang mot cap sung len danh Thor. Chiec bua dung phai cai sung vang mat, nhung mot manh vo cua cai sung danh trung dau Thor. Than Thor nga tu tren troi xuong, va Hrungnir chuan bi giet ong thi cai bua roi xuong, danh trung ten khong lo. Nhung xac chet cua han de trung Thor, va ong khong the dung day. Khi cac vi than keo den, khong ai du suc de nhac xac ten khong lo day, cho den khi con trai 3 ngay tuoi cua Thor la Magni den va nhac len bang mot tay.



Mot cau chuyen khac noi tieng cua than Thor duoc ghi lai trong bai tho co "Bai ca cua Thrymr". Mot hom than Thor thuc giac va thay cay bua than cua minh da bien mat. Ong cung Loki den Folkvang de muon chiec ao choang long o cua nu than Freya. Loki dung chiec ao de bien thanh mot con o di tim chiec bua. Khi gap Thrymr, la vua cua nguoi khong lo tuyet, han noi rang chinh han da chom chiec bua set cua Thor. Thrymr noi rang han vo cung giau co, va co du moi thu chau bau tren doi, chi muon mot dieu duy nhat la cuoi nu than Freya lam vo, neu duoc, han se tra lai cay bua. Loki tro lai thien dinh va den noi voi Freya, nhung vi nu than noi gian loi dinh khien nha cua rung chuyen. Than Heimdall sau do goi y rang Thor nen bien gia thanh Freya va den dam cuoi de lay lai cay bua. The la Thor muon chiec vong co cua Freya, va di cung Loki den vung dat cua bon khong lo, cai trang thanh Freya va co hau gai. Thrymr rat mung va to chuc tiec cuoi that to, moi toan bo ba con den du, nhung ngay lap tuc bi soc vi "Freya" an nguyen mot con bo, 8 con ca hoi va uong can 3 thung ruou. Loki trong lot co hau gai voi noi rang Freya da khong an trong 8 ngay vi qua lo lang cho dam cuoi. Thrymr lai len nhin "Freya", nhung chi thay mot cap mat ruc lua. Loki trong lot co hau gai voi noi rang Freya da khong ngu trong 8 ngay vi qua lo lang cho dam cuoi. Cuoi cung thi Thrymr cung dua cho "Freya" chiec bua, va than Thor lot bo lop cai trang, va dung chiec bua de giet toan bo gia dinh cua ten vua khong lo.



Ke thu so mot cua than Thor la Jormungandr, con ran khong lo, con cua Loki. O Ragnarok, Thor giet duoc con ran, nhung truoc khi chet no phun noc doc vao nguoi ong va Thor chi di duoc 9 buoc roi chet. Hai con trai cua Thor la Modi va Magni nhat duoc chiec bua than cua cha va tro thanh than set. Ngay nay, ngay thu Nam trong tieng Anh la "Ngay cua Thor" (Thursday) va duoc dich tu tieng Latin, thu Nam la ngay cua Jupiter, than set cua than thoai La Ma.


Loai hoa duoc cho la hien than cua than Thor

Than Freyr

Trong than thoai Bac Au, Freyr (hay Frei, hay Frey) la than cua su thinh vuong va sinh soi nay no. Freyr la anh trai cua nu than Freyja, con trai cua than bien Njordr va nu than Nerthus. Vung dat thieng cua Freyr la Alfheim, vuong quoc cua loai Elf (tien). Freyr co mot chiec thuyen co the gap lai bo vao tui khi khong dung den, mot thanh guom than co the tu danh, va mot co xe keo boi mot con lon rung co long bang vang.

Cha cua Freyr va Freyja la Njordr, la nguoi cua toc Vanir, nhung sau cuoc chien cua cac vi than, hai toc Aesir va Vanir gian hoa va ho trao doi con tin. Njordr duoc toc Vanir chon de gui den Asgard, doi lay than Aesir la Hoenir. Sau khi Njordr den Asgard, ong o lau dai Noatun, cuoi em gai la Nerthus va co con la Freyr va Freyja. Tuy nhien, toc Aesir khong cho phep anh em lay nhau, nen Njordr lai cuoi vo moi la ba khong lo Skadi. Theo Snorri Sturluson, do Freyr va Freyja duoc sinh ra o Asgard nen ho tro nen noi tieng va duoc doi xu nhu la than trong toc Aesir.



Trong bo truyen tho Edda, mot hom, Freyr len treo len ngai vang cua Odin de nhin khap the gian. Ong nhin sang vung dat cua bon khong lo va thay Gerd, mot co toc do cuc ky xinh dep. Freyr bi om tuong tu va khong an uong gi. Njordr va Skadi moi hoi vi sao va sau do sai Skirnir, nguoi hau cua Freyr, di hoi cuoi co khong lo. Skirnir dem theo chau bau va may qua tao vang de cau hon, nhung vi cac vi than la ke thu cua bon khong lo, Gerd khong dong y. Skirnir dung thanh guom cua Freyr de doa neu khong cuoi thi se pha hoai mua mang va dat dai cua nguoi khong lo, the la co khong lo phai dong y cuoi than Freyr, hen sau 9 ngay se cu hanh hon le. Freyr vui mung nen tang luon thanh guom than cho Skirnir. Thanh guom nay sau nay roi vao tay Surtr, vua cua bon khong lo lua, va o Ragnarok, Freyr se bi giet boi chinh thanh guom cua minh.

Freyr la vi than dac biet duoc coi trong o Thuy Dien ngay xua. Trong bo "Lich su cua cac vi vua co Bac Au", Freyr duoc xem la vi vua truyen thuyet thu hai cua Thuy Dien, va Freyja la cong chua trong truyen thuyet cua Thuy Dien.

Than Freyja

Freya (hay Freyja, Freja, Freia) la mot nu than chinh trong than thoai Bac Au, va la mot phan trong than thoai Duc, ba la nu than cua tinh yeu, sac dep, su sinh soi nay no cua muon loai, phep thuat va chien tran. Toc vang, mat xanh, va xinh dep, Freyja duoc mo ta la nguoi dep nhat trong so cac nu than, va con nguoi cau nguyen ba de dat duoc hanh phuc trong tinh yeu. Ba con duoc cau nguyen de tro giup su sinh san, va nhung ngay mua tot dep.

Freyja con co lien he voi chien tranh, chien tran, ma thuat, nhung loi sam truyen, va su giau co; cac bo toc nguoi Duc va Bac Au co xua tin rang linh hon cua nhung dung si chet tran se duoc cac Valkyrie dua len Asgard, noi ma ho se tro thanh chien binh cua cac vi than va giup chong lai bon khong lo. Odin, vua cua cac vi than, so huu mot nua cac linh hon chien binh nay (Einherjar), con mot nua thuoc ve Freya. Nhung phu nu qui toc cung tin rang ho se duoc den lau dai cua Freya de phuc vu.



Ten cua Freya co nguon goc tu chu fraujo trong tieng Gothic va co nghia la "cong nuong"; ngay nay goc do con ton tai trong tu Frau cua tieng Duc, Frue cua tieng Dan Mach, Fru cua tieng Thuy Dien... co nghia la "qui ba, co, phu nu" boi theo nha su hoc Snorri Sturluson, ten cua Freya da duoc dung nhu mot danh hieu cao qui de goi cac phu nu qui toc.

Theo truyen ke cua Snorri Sturluson va Viktor Rydberg, Freya la hinh mau cua su thuy chung voi chong minh la Odr. Ho da lac mat nhau sau khi Odr chu du den cac mien dat xa xoi va khong thay tro ve. Freya khoc khong ngung va nuoc mat cua vi nu than khi roi xuong dat thi tro thanh vang, khi roi xuong bien thi tro thanh ho phach. Freya nhieu lan roi bo thien dinh de di tim Odr, nguoi dan o moi vung dat ba di qua dat cho vi nu than mot cai ten khac nhau. Cuoi cung, Freya cung tim duoc Odr, nhung ong da bien thanh mot con quai vat o bien. Freya o canh nguoi chong quai vat de cham soc ong, nhung mot hom khi ba di vang, co nguoi di ngang qua va ha sat con quai vat. Thong cam truoc noi dau cua Freya, cac vi than cho phep Odr duoc hoi sinh va tro lai thien dang. Ho co hai nguoi con gai la Hnoss va Gersemi, cung cuc ky xinh dep nen ten cua ho duoc dung de goi nhung vat qui gia nhu chau bau va vang ngoc.


Than Freyja tren chiec xe meo keo

Trong nhung bai tho co o Iceland, Freya co mot chiec ao choang lam bang long chim o, khi khoac vao co the bien thanh cac loai chim khac nhau. Freya cung thuong cuoi tren mot co xe keo boi hai con meo cuc lon, hay tren mot con lon rung chien tran co long bang vang. Vung dat thieng cua Freya duoc goi la Folkvang (chien truong), noi dat toa lau dai Sessumnir (toa sanh co nhieu ghe ngoi). Tai noi day, hang ngay Freya sap dat cho ngoi cho cac chien binh. Trong ngay tan the cua cac vi than (Ragnarok), Odin cung cac vi than khac nhu Thor, Heimdall, Tyr va ca anh trai cua Freya la Freyr deu chet boi tay bon khong lo duoc dan dau boi Loki va con soi qui Fenrir. Freya va Frigg duy nhat con sot lai trong so cac vi than quan trong, va nhung phong tuc hien te co xua duoc tiep tuc dang len cho Freya.

O cac bo toc mien nam nuoc Duc ngay xua, nguoi ta khong phan biet Freya va Frigg, vo cua Odin, va ho duoc xem la mot. Nhung o mien bac, Freya va Frigg la khac nhau. Ho la hai vi nu than chinh va duoc sung bai nhieu nhat. Khi Thien Chua giao xam nhap vao Bac Au, cac nha truyen giao da tim nhieu cach de dat dieu boi xau cac vi than co xua (vi Thien Chua giao chi cong nhan mot Chua Troi duy nhat, va xem cac vi than co xua la quy du). Frigg va Freya la nhung vi than bi boi nho nhieu nhat boi cac giao si do khong thich phu nu, va dac biet ghet phu thuy. Vao khoang the ki thu 10, phan lon ban dao Scandinavia da duoc cai sang dao Cong Giao boi ban tay dam mau cua vua Na Uy, Olaf Tryggvason. Sau the ki thu 12, khong con ai tin vao cac vi than co xua nhu Odin va Freya nua, va nhung den tho hay tu lieu co deu bi dot va pha huy.

Trong 12 nu than phu duoc nhac den trong cuon Edda bang van xuoi cua Snorri Sturluson thi Sjöfn, Lofn va Var duoc xem la phu ta cua Freya trong khi 9 nguoi con lai la cua Frigg (Saga, Fir, Gefiun, Fulla, Vör, Syn, Hlin, Snotra va Gna).


Tuong cua nu than Freya at tai thu do Stockholm cua Thuy Dien. Con chim o la mot bieu tuong cua Freyja

Ngay nay, Freya (va nhung dang khac cua ten nay) da tro thanh mot ten thong dung danh cho nu o cac nuoc Bac Au va Anh Quoc.

Theo cac ngon ngu thuoc nhom goc Duc (cac tieng Duc, tieng Thuy Dien, Dan Mach, Na Uy, Ha Lan...) ngay thu Sau duoc co nghia la "Ngay cua Freya" (tieng Duc la Freitag, tieng Duc co la Friiatag).

Nguoi Bac Au xem meo va cay tam gui la linh thieng va co lien quan toi Freya, nu than tinh yeu. Ho thuong cau nguyen den Freya de duoc hanh phuc trong tinh yeu, cho meo an no truoc le cuoi va dat ra tuc le hon nhau duoi nhanh tam gui. Ngay nay o Bac My va chau Au, nguoi ta van co phong tuc hon nhau vao le Giang sinh duoi mot nhanh cay tam gui.

Freya con duoc biet den duoi rat nhieu ten khac, nhung trong do noi tieng nhat la Vanadis (Nu than cua toc Vanir). Vanir la mot trong hai chung toc cua cac vi than Bac Au, ho la chua cua nguoi Elf (tien), duoc mo ta nhu nhung nguoi xinh dep va yeu hoa binh. Chung toc con lai la Æsir, nhung vi than ua chien tranh. Cai ten Vanadis sau nay duoc dung de dat ten cho nguyen to hoa hoc Vanadium boi Nils Gabriel Sefström, nha hoa hoc Thuy Dien da phat hien ra no vao nam 1830.

Freya cung la mot nhan vat trong vo opera Der Ring des Nibelungen (Chiec nhan cua Nibelung) cua nha soan kich nguoi Duc Richard Wagner. Vo opera nay duoc viet dua tren mot bai tho co cua Duc la Nibelungenlied (Bai ca cua Nibelung), nhung no co anh huong rat lon doi voi van hoc the gioi hien dai, va bo truyen The Lord of the Rings (Chua te cua nhung chiec nhan) sau nay cua nha van nguoi Anh J. R. R. Tolkien cung vay muon nhieu chi tiet tu do. Freya cung xuat hien trong loat tro choi dien tu cua hang tri-Ace cua Nhat Ban la Valkyrie Profile.

Cac ten goi khac:

- Vanadis
- Mardöll
- Hörn
- Gefn
- Syr
- Froijenborg
- Valfreyja (La 1 tuoc hieu, co nghia la "Nu chu nhan cua nhung linh hon chet tran")

Cac dang cua ten "Freyja":

- Freya
- Freyja - Tieng Iceland
- Freja - Tieng Dan Mach va Thuy Dien
- Freia - Tieng Duc
- Frea - Ten theo cuon "Lich su cua nguoi Langobards"
- Reija - Tieng Phan Lan
- Freo
- Frowa - Tieng Anglo-Saxon
- Froya - Tieng Na Uy
- Frøya
- Fröa
- Fröe
- Frīa - Ghi trong "Bai ca Merseburg" (Ban thu 2: chua thuong cho ngua cua Wodan)
- Friia
- Frija

Frigg la nu than toi cao cua Aesir, trong khi Freyja la nu than toi cao cua Vanir. Co rat nhieu su tranh luan co ca ung ho lan ca phan doi rang Frigg va Freyja la mot, nguoi nay la hien than cua nguoi kia. Va ly le dua vao su phan tich ngon ngu, nhung ly le khac dua vao mot thuc te rang Freyja khong duoc biet toi o Nam Duc, chi duoc biet toi o phia Bac Duc, va o mot vai noi hai nu than duoc cho la mot, va noi khac thi hai nguoi duoc cho la hoan toan rieng biet.

Than Frigg

Trong than thoai Duc va than thoai Bac Au Frigg (hay Frigga, hay Friggja) la hoang hau cua cac vi than, vo cua than Odin va la nu hoang cua Aesir. Frigg la nu than cua su sinh san, hon nhan, gia dinh, tinh mau tu. Ba duoc cho la than bao ho cho phu nu, hanh phuc gia dinh, mac du khong co sach co nao ghi ro nhu vay. Ngoai ra, Frigg con duoc cho la nu than tien tri, boi ca Odin va Freyja tung noi rang Frigg biet tat ca so phan nhung ba khong noi. Ten cua Frigg co nguon goc tu chu Fri, nghia la "yeu".

Frigg la con gai cua than dat Fjørgyn. Ba hoac la chi hoac la me ke cua than Thor (me cua Thor la than dat Jord, duoc nhan cach hoa giong cai, trong khi cha cua Frigg la than Fjørgyn, duoc nhan cach hoa giong duc).



Frigg la nu than lon nhat cua toc Aesir, va vi than duy nhat duoc Odin cho phep ngoi tren ngai vang Hlidskjalf cua minh. Khi ngoi tren ngai cua Odin, Frigg co the nhin thay moi viec xay ra tren the gian. Ba co hai nguoi con trai la Balder va Höðr (hay Hod). Balder la than anh sang, la than dep trai va duoc ua thich nhat, nhung Höðr lai la than bong toi va bi mu. Hermoðr, Heimdall, Tyr, Vidar, Vali la nhung rieng con cua Odin.

Frigg co lau dai goi la Fensalir, va co 9 nu than phu giup la Saga, Fir, Gefiun, Fulla, Vör, Syn, Hlin, Snotra va Gna.

Trong truyen Edda, mot hom Balder nam mo thay minh se chet, va den noi voi me. Frigg lo lang, nen goi van vat toi va bat phai the la khong duoc lam hai Balder. Nhung cay tam gui con qua nho, va Frigg khong bat no phai the. Cac vi than sau do da bay ra tro choi nem do dao bua vao Balder, nhung ong khong bi gi ca. Ten khong lo Loki rat ghet Balder, han bien thanh mot nguoi phu nu va lua Frigg tiet lo rang Balder co the bi hai boi cay tam gui. Loki lam mot mui ten bang cay tam gui va lua vi than mu Höðr ban vao anh minh. Sau do Frigg cung Odin co gang hoi sinh Balder bang cach phai than Hermodr xuong dia nguc, nhung Loki mot lan nua bay ke de hai ho. Khi Hel, con gai cua Loki, bao rang neu van vat tren the gian deu khoc thi Balder moi duoc hoi sinh, Loki da bien thanh mot ba gia ngoi trong hang da va khong khoc. Vi the Balder khong duoc song lai.


Cai chet cua Balder

Tuy Frigg la nu than dung dau cac than Aesir, nhung truyen ve Frigg con luu lai rat it, va ba it khi xuat hien trong cac bai tho Edda. Ngay ca cuon Edda bang van xuoi cua Snorri Sturluson cung rat it tu lieu ve Frigg. Do vay chung ta khong biet vung dat cua Frigg goi la gi (chi biet ten lau dai). Trong cuon "Lich su cua nguoi Langobards" co nhac den Frea, nu than tinh yeu, la vo cua Odin, nhung cac nha su hoc khong xac dinh duoc Frea o day chinh xac la Frigg hay la Freyja. Tuong tu, trong "bai ca Merseburg", co nhac den mot nu than ten Friia, nhung Friia o day thuong duoc cho la Freyja chu khong phai Frigg.

Trong cuon Gesta Danorum (Chien tich cua nguoi Dan Mach), Saxo Grammaticus viet rang "Odin va Thor la nhung ke qui quyet da lua nguoi dan Bac Au tho cung chung, chu that ra chang phai la than gi ca". Saxo viet bang tieng Latin, ong ta la thu ki cua mot giao chu Thien Chua Giao. Trong tac pham ay, Saxo viet rang Frigg da ngu voi mot ten nguoi hau de an cap vang cua Odin. Trong cai goi la Flateyjarbok (Sach cua hon dao Flatey), hai tu si Thien Chua Giao cung viet mot cau chuyen tuong tu de lang nhuc Freyja. Ho con viet rang Freyja va Odin da bien nguoi ta thanh xac song, nhung vi vua "vi dai" Olaf Tryggvason va dao quan Thien Chua Giao cua ong ta da giai thoat cho ho. Cuon Flateyjarbok cung bao gom vo so truyen ca ngoi Olaf Tryggvason.

Trong tieng Anh, Friday (ngay thu Sau) la "Ngay cua Frigg" va duoc dich tu dies Veneris trong tieng Latin hay "Ngay cua Venus", vi than cua tinh yeu trong than thoai La Ma (von lai la duoc dich tu Aphrodites hemera trong tieng Hy Lap nghia la "Ngay cua Aphrodite"). Trong cac ngon ngu goc Duc thi ngay thu Sau lai la "Ngay cua Freyja" nhu Freitag trong tieng Duc, Vrijdag trong tieng Ha Lan, va Fredag trong cac tieng Thuy Dien, Na Uy, Dan Mach. Trong vo opera Der Ring des Nibelungen cua Richard Wagner Frigg la mot nhan vat ten Frika, chi cua Freia (Freyja).

Than Heimdall

Trong than thoai Bac Au, Heimdall la than sang, va la than canh giu chiec cau vong Bifröst, con duong duy nhat dan vao Asgard. Heimdall co den 9 nguoi me; ong co the khong ngu trong nhieu ngay dem de canh gac, co the nhin xuyen bong toi toi hang tram dam, co the nghe thay tieng gio lua qua co hay long cuu. Ong co mot chiec tu va goi la Gjallarhorn (Sung Gjallar), khi nao ong thoi chiec tu va cac vi than se chuan bi ra ngoai don ke dich. Heimdall cuoi tren mot con ngua ten la Gulltopp (Yen Cuong Vang), duoc xep thu 10 trong nhung con ngua nhanh nhat Asgard (thu nhat la con ngua 8 chan Sleipnir cua Odin).


Than Heimdall va than Freyja

Doi thu cua Heimdall la ten khong lo Loki. Trong khi Heimdall la than canh gac thi Loki chuyen pha phach. Trong bai tho co Husdrapa co ke rang khi Loki bien thanh mot con hai cau de an cap chiec vong co cua nu than Freyja, Heimdall da giup Freyja tim ke cap, va phat hien ra Loki. Heimdall cung bien thanh mot con hai cau va giao chien voi ten khong lo. Than Heimdall chien thang va dem tra lai chiec vong cho Freyja. O Ragnarok, Loki va Heimdall lai giao dau, va tuy Heimdall chien thang nhung mot vet thuong nang khien vi than cung se chet cung Loki.

Than Balder

Balder (con goi la Baldur, Baldr), con trai thu hai cua Frigg va Odin, la vi than dep trai va duoc yeu quy nhat. Blader la vi than luong thien, chua noi doi den mot lan; vi than quang minh, anh sang, lam cong viec bao chua, nuoi giu hoa binh tren the gioi va lam cho ca the gioi tot dep hon. Ngoai ra, Balder con bao ve rung cay, thien nhien, dong thuc vat va suc khoe con nguoi. Lau dai cua Balder ten la Breidablik, chung song cung Nanna - vo cua Balder - va nguoi con ten Forseti.



Cai chet cua Balder cuoi cung dan den ngay tan the Ragnarok, va ca Hod lan Odin deu chet sau do.

Than Tyr

Trong than thoai Bac Au, Tyr hay Tyr la than cua long dung cam, va chien tran. Tuy nhieu hoc gia cho rang Tyr tung la mot vi than lon, Tyr khong xuat hien nhieu trong truyen thuyet. Tyr la con trai cua Odin.



Cau chuyen duy nhat ve Tyr la khi vi than nay bi mat canh tay. Cac vi than nuoi con soi Fenrir (con cua ten khong lo Loki) de giu nha, nhung do no rat to lon va hung du, khong ai dam cho an. Hang ngay than Tyr cho Fenrir an, va con soi ngay cang to lon. Khi cac vi than biet duoc loi tien tri rang chinh con soi se dem lai ngay tan the, ho tim cach cot no lai. Ho lua con soi choi mot tro choi, neu no giat dut duoc soi xich thi thang. Nhung con soi lien tiep giat dut hai soi day xich duoc lam boi cac vi than. Cuoi cung, mot soi xich ten Gleipnir doc lam ra, nhung con soi noi rang phai co ai do dat tay vao mom no de chac rang neu no khong giat dut duoc soi day nay thi no se can dut tay nguoi do. Cac vi than nhin nhau va khong ai muon xa ban tay cua minh ca. Cuoi cung Tyr dat ban tay vao mom con soi, trong khi cac vi than cot no lai. Con soi vung vay nhung khong the thoat ra duoc. Cac vi than deu vui mung cuoi lon, chi co Tyr khong vui vi tu do ong chi con mot canh tay. O Ragnarok, Tyr lai gap mot con cho khac la con cho dia nguc Garm cua than chet Hel, va ca hai giet lan nhau.

Trong tieng Anh, thu Ba la "Ngay cua Tyr" (Tuesday), dich tu tieng Latin "Ngay cua Mars".

Than Loki

Trong than thoai Bac Au, Loki la mot ten khong lo dep trai nhung gian ac. Loki duoc than Odin nhan lam anh em, va cung song o Asgard. Tuy nhien, ban tinh cua Loki la mot ac than, ua choc pha nguoi khac, nen da gay nhieu phen song gio cho cac vi than, va cuoi cung gay ra ngay tan the Ragnarok.


Jormungandar

Loki la cha cua Nari va Ali. Nhung cung dong thoi la cha cua 3 con quai vat: con soi qui Fenrir, con ran Jormungandr va nu than chet Hel. Loki cung la me cua con ngua 8 chan Sleipnir. Khi mot ten khong lo gia dang thanh mot tho xay den de xay tuong thanh cho cac vi than, han doi duoc cuoi nu than Freya, cung nhu mat trang va mat troi. Cac vi than noi gian, nhung Loki xui rang "chi giao han cho ten khong lo 3 thang, neu han lam khong xong thi khong duoc thuong, chac chan han lam khong duoc". The nhung ten khong lo co mot con ngua rat khoe de van chuyen da va go giup han, nen xay rat nhanh. Cac vi than so phai ga Freya cho han, nen ep Loki phai tim cach hai ten khong lo. Loki bien thanh mot co ngua cai de du con ngua cua ten khong lo, va ca hai chay vao rung. Ten khong lo tim khong thay con ngua cua han thi noi khung va chui mang cac vi than, bi than Thor cho mot bua vao dau. Nhung Loki gap xui va chay khong thoat, mang dua con cua con ngua duc, va de ra con ngua 8 chan Sleipnir.


Loki lua vi than mu Hod ban vao anh minh - than Balder

Trong mot lan khac, Loki cung Odin dang o trong rung nuong thit an thi bi mot con dai bang cuop mat. Loki tuc gian duoi theo con chim thi bi mac ket vao mot canh cay, con dai bang keo Loki len khien tay cua han sap gay. Loki keu khoc tham thiet va cau xin tha mang. Con dai bang bat Loki phai the doc tuan lenh han. Do that ra la ten khong lo Thjazi bien thanh. Thjazi bat Loki phai lua nu than Idun ra ngoai cung voi nhung qua tao vang. Loki tro ve va noi doi voi Idun rang han thay trong mot khu rung gan day nhung qua tao con ngon hon tao vang cua Idun nua. Nu than Idun xach mot gio tao vang di theo Loki de xem, bi ten khong lo Thjazi bat coc. Cac vi than khong duoc an tao thi gia di nhanh chong, ho tim bat va dinh giet Loki, nhung han voi noi rang neu nu than Freya cho han muon chiec ao choang long o, han se di cuu Idun ve. Voi chiec ao cua Freya, Loki bien thanh mot con o va den nha ten khong lo. Thjazi dang di vang, va Loki bien Idun thanh mot hat dau, kep trong mong vuot va bay di. Ho bi ten khong lo trong lot dai bang duoi bat, nhung chim o bay nhanh hon, va vao Asgard truoc. Con dai bang bi cac vi than phong lua thieu chay.

Loki tung bi phat phai vat sua bo trong 8 nam duoi Midgard, nhung han van khong chua. Ngoai ra, Loki tung cat mat toc cua Sif, vo cua than Thor, va khi bi Thor doa be xuong, han moi di lam mot bo toc gia bang vang de chuoc loi. Trong luc nu than Freya dang o ngoai bien de tim chong minh, Loki da bien thanh mot con hai cau va an cap chiec vong co cua Freya. Nhung than Heimdall da giup Freya lay lai chiec vong sau khi danh bai Loki. Ten khong lo Loki con la ke gian tiep hai lan gay ra cai chet cua than Balder. Va voi toi loi chong chat, han bi troi va tra tan cho den Ragnarok. O Ragnarok, Loki va than Heimdall, ke thu so mot cua han se giet lan nhau.



Tuy cac nha su hoc da co gang tim kiem, nhung van khong he tim ra duoc mot bang chung nao cho thay Loki tung la mot vi than duoc tho cung. Co the Loki chi la mot nhan vat phan dien duoc tao ra nham khien cac truyen thuyet tro nen song dong hon. Ngay nay, nguoi ta thuong nham rang Loki la than lua, nhung Loki chang co lien quan gi den lua, va cung chang phai la than. Su nham lan nay la do Richard Wagner o the ky 18 da soan vo opera Der Ring des Nibelungen (Chiec nhan cua nguoi Nibelung), trong do co nhan vat Loge, la yeu to lua. Loki cung thuong bi nham voi Logi, mot ten khong lo lua trong than thoai, nhung Loki va Logi chang lien quan gi den nhau.

Than Hel

Than Hel (con co ten Hela) la mot nu tu than thuoc than thoai Bac Au, nguoi cai quan dia nguc Nifheim. Mac du cha co - Loki la mot vi than Aesir nhung co khong thuoc thi toc than thanh nay. Cung dien cua co co ten la Eljudnir. Nu than Hel la con gai cua than quay pha Loki voi co gai khong lo Angerboda. Co la em gai cua con soi khong lo Fenrir va con ran bien Midgard Jormungand. Than thoai Snorri mieu ta Hel co nua than mau den, nua con lai binh thuong.



Sau khi cha cua Hel - than Loki lua duoc than khiem thi Hod giet chet nguoi anh em la than quang minh Balder, than dung cam Hermod da thay mat cac vi than xuong dia nguc thuong luong voi co de dua Balder tro ve. Hel chi dong y cho than quang minh song lai neu tat ca moi sinh vat deu khoc thuong cho Balder. Tuy nhien, chi duy nhat mot co gai khong lo ten Thokk (than Loki gia dang) la nhat quyet tu choi lam viec nay. Vi the than Balder phai o lai duoi dia nguc, mo dau cho cuoc chien tranh cuoi cung Ragnarok cua cac vi than.