Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/1485198/16062008.aspx

Dak Lak: Dua nhau “diet” rung trong con sot cao su

Trong ca nam 2007 huyen Ea Sup chi phat hien 2,7 hecta rung bi pha, nhung moi 4 thang dau nam 2008 con so nay da tang len... gap 68 lan: cac co quan chuc nang da thong ke duoc 186 ha rung bi xoa so.

Danh sach nhung ke pha rung trong con sot cao su khong chi co dan thuong ma con co ca can bo...

Rung Ea Sup tan hoang trong “con sot” cay cao su

Giac mo ty phu tu ban dat rung

Ve Ea Sup, cau chuyen thoi su ma den dau chung toi cung nghe ban tan do la ong Hoang Sieu X o xa Ea Le ban chuc hecta dat rung vua pha duoc hon 300 trieu dong, con ong Y o xa Cu M’lanh thi sap thanh ty phu vi mot dai gia cao su o Binh Duong da tra 20 ha dat cua ong nay gia 1,3 ty dong v.v...

Tu dau nam 2008 den nay, khi gia cao su dat “nguong” hon 50 trieu dong/tan, nguoi dan o cac tinh Dong Nam Bo ma chu yeu la dai gia cao su om tien len Ea Sup de mua dat trong cao su. Va con sot ban dat rung lap tuc duoc day len cao trao.

Vi phai tranh gianh nhau mua dat, cac dai gia danh lam lieu khong can biet dat do la dat rung hay dat lam nghiep, chi can nguoi ban dan den mot bai dat trong khong cay rung, do dac dien tich, ky xac nhan vao giay ban la xong.

Nho viec ban dat rung qua de dang, nong dan Ea Sup ru nhau ban dat nuong ray sau do di pha rung de tiep tuc ban dat. Nhieu nguoi trong so do tro thanh “dau nau”, dung ra thue nhan cong cat cay, thue may moc san ui goc re lay mat bang.

Gia dat tang theo gia cao su, neu dau nam 2008 mot hecta dat rung moi pha ban duoc khong qua 10 trieu dong, thi den nay gia da tang len gap doi hoac gap ba tuy vao vi tri dat. Con neu “dau nau” nao chay duoc giay chung nhan quyen su dung dat cho manh rung minh vua pha, thi gia se duoc day len gan ca tram trieu dong/hecta

Lanh dao xa Cu M’lanh than: Xa nay quan ly hon 20 ngan hecta rung, trong khi khong co mot bien che nao cho can bo chuyen trach bao ve rung; vi vay viec giu rung trong con sot cao su hien nay la rat kho khan.

Mot so lanh dao va can bo cua nhieu xa o huyen Ea Sup con tiep tay cho viec pha rung bang nhieu hinh thuc de “cung nhau lam giau”.

Trong thang 5 va thang 6/2008, UBND huyen Ea Sup da ky luat chu tich, pho chu tich cac xa: Cu M’lanh, Ea Roc va can bo dia chinh cac xa nay vi da buong long quan ly rung, dat lam nghiep xac nhan cho hang chuc truong hop mua ban dat rung bat hop phap, xac nhan viec chuyen nhuong dat khong dung tham quyen...

Cu the ong Huynh Ba Chan, Chu tich UBND xa Cu M’lanh da bao chiem 7,3 ha dat lam nghiep de ban cho mot nguoi o Dong Nai voi gia  350 trieu dong va con viet giay cam ket se “lo” giay to chung nhan quyen su dung dat cho lo dat rung nay.

Cap duoi cua ong Chan la ong Ho Dinh Dao – can bo dia chinh xa  thi nhan gan 500 trieu dong tu nhieu dai gia khac nhau de “chay” du an thue dat trong cao su tren dia ban xa. Hien, ong Dao da bi bat…

Trong “con sot” pha rung trong cao su len den diem co 4 can bo o Ban Chi huy Quan su huyen Ea Sup bi phat hien da bao chiem, mua ban trai phep toi hon 19 ha dat rung.

Mot phuong tien “sieu pha rung” bi thu giu

Hang chuc ngan hecta rung o Ea Sup se bi xoa so

UBND huyen Ea Sup da cho ra hang chuc van ban chi dao viec ngan chan nan pha rung, trong do co van ban the hien ro: “Kien quyet khong cho phat trien them dien tich cay cao su tren dia ban huyen”.

The nhung, con sot trong cao su da nhanh chong lon manh va co ve nhu da nam ngoai tam ngan chan cua huyen khi hang chuc “dai gia” do xo vao huyen Ea Sup; moi “dai gia” deu mang theo du an trong hang ngan hecta cao su, va di nhien so tien cac “dai gia” nay bo ra cung se tuong xung voi so dien tich dat rung xin duoc cap.

Theo so lieu chung toi thu thap duoc, thi den thoi diem nay da co 50 doanh nghiep trinh du an dau tu trong cao su o huyen Ea Sup, trong do co  38  doanh nghiep nhanh chan di truoc da duoc chinh quyen dia phuong thoa thuan dien tich gan 30.000 ha rung de khao sat lap phuong an chuyen doi sang trong cay cao su.

Cac doanh nghiep khao sat rung trong cao su o dau, lap tuc rung tai do bi nguoi dan nhay vao pha o at de don dau du an, cho den bu.

Nhieu y kien cho rang, “con sot” cao su hien tai da khien cac doanh nghiep voi va dua nhau tim dat de trong cao su ma bat chap khia canh dac diem tho nhuong va khi hau.

Ea Sup la vung binh nguyen dat trang, thanh phan dat set chiem ty le rat cao; mua nang hanh kho keo dai den sau thang. Trong nhung nam qua, Ea Sup da duoc dau tu du an trong den hon 13.000 ha cay dieu  cao san, tieu ton hang tram ty dong.

Tuy nhien, phan lon so dien tich dieu nay khong cho qua hoac co nang suat rat thap nen dang dung truoc nguy co bi tieu huy. Nhung cong nhan truc tiep cham soc dien tich cay dieu nay cho biet cay dieu khong chiu dung duoc khi hau qua kho can khi moc tren tang dat thit mong pha nhieu chat dat set nen vua moi tro hoa thi hoa da kho den cuong, khong the nao dau qua.

Thien nghi, khi xay dung va phe duyet du an trong cao su tren dia ban huyen Ea Sup, cac doanh nghiep va cac cap tham quyen cung nen dem cau chuyen ve cay dieu ra de can nhac. Vi cay dieu xua nay duoc danh gia la cay cong nghiep “sieu” chiu han va it ken dat nhat, nhung van khong tru noi tren dat Ea Sup va da tro thanh mot ganh nang kho giai quyet cho chu dau tu.

Khong nen de qua muon khi tiep tuc co hang ngan hecta rung hi sinh cho cay cao su roi moi phat hien ra su hi sinh do la vo ich. Mot thuc te la hien o Ea Sup chua co mot cay cao su nao cho mu de co the lam bang chung rang cay cao su se thich hop tren vung dat trang nay.

Vo Phung Hoang