Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/1462966/05062008.aspx

Cach lam bai thi mon Van dat diem cao - Phan 2

>> Phan 1

Cac em nen mo bai va ket bai nhanh, ngan, sau do tim y (luan diem) nhanh, dung, du va sap xep trien khai y hop ly.

Thi sinh lam thu tuc vao phong thi mon Van ky thi tot nghiep THPT 2008. Anh: Pham Yen.
4. Mo bai va ket bai nhanh, ngan

Da la bai van, du dai hay ngan, deu phai co mo va ket bai. Can tap trung ren luyen ki nang mo bai, ket bai de co the mo bai that nhanh, ket bai that an tuong.

Khong nen mat qua nhieu thoi gian vao viec mo va ket bai, boi mo bai giong nhu mot chut ruou khai vi truoc bua an, con ket bai giong mot mon trang mieng, than bai moi la bua tiec chinh can thuong thuc.

Nen mo va ket bai ngan, tranh dai nhu bai lam van hoc sinh gioi, vi bai thi dai hoc gan voi bai thi tot nghiep THPT hon la bai thi hoc sinh gioi.

Trong mot bai thi dai hoc, voi de 3 cau, cac em can phai viet du 3 mo bai, 3 ket bai. O cau 2 diem, nen mo va ket bai khoang 2 - 3 dong; cau 5 diem, nen mo va ket khoang 5 - 7 dong; cau 3 diem, nen mo va ket khoang 3 - 4 dong. Moi cau, nen mo va ket bai theo mot cach rieng.

Co nhieu cach mo va ket bai, nhung cac cach mo bai gian tiep thuong hay hon, nen mang lai diem so cao hon. Vi du, voi de van phan tich dien bien tam trang cua nhan vat ba cu Tu, co the co nhieu cach de mo va ket bai:

- Mo bai 1: Von co tien than la tieu thuyet “Xom ngu cu”, truyen ngan “Vo nhat” ket tinh tai nang phan tich tam li dac sac cua Kim Lan, nhat la khi nha van the hien dien bien tam trang cua nhan vat ba cu Tu.

Ket bai 1: The hien thanh cong dien bien tam trang cua nhan vat ba cu Tu , Kim Lan da boc lo tai nang nghe thuat doc dao va tu tuong nhan dao sau sac, moi me, cam dong cua minh.

- Mo bai 2: Suot mot doi cam but, Kim Lan chi de lai ven ven co 2 tap truyen ngan la “Con cho xau xi” va “Nen vo nen chong”. Nhung trong van chuong, “quy ho tinh, bat quy ho da”, nen chi rieng truyen ngan “Vo nhat” da la niem ao uoc cua nhieu nguoi cam but.

O thien truyen nay, dien bien tam trang cua nhan vat ba cu Tu duoc nha van khac hoa vo cung tinh te va giau y nghia.

- Ket bai 2: Voi tam hon cua mot nha van “thuan hau”, “nguyen thuy”, “mot long di ve voi dat, voi nguoi” (Nguyen Hong), Kim Lan da the hien dien bien tam trang cua nhan vat ba cu Tu vo cung tinh te, chan thuc, va sau sac. Thanh cong ay vua chung to tai nang va ban linh nghe thuat doc dao cua nha van, vua gop phan giup cho “Vo nhat” tro thanh niem ao uoc cua nhieu nguoi cam but.

- Mo bai 3: “Vu tru co nhieu ki quan, nhung ki quan tuyet dieu nhat van la trai tim nguoi me” (B.So). Ve dep lon lao ki vi cua trai tim nguoi me va tinh mau tu tham thiet thieng lieng cung ngoi len tron ven va sau sac qua dien bien tam trang cua nhan vat ba cu Tu trong  truyen ngan “Vo nhat” cua Kim Lan

- Ket bai 3: Kim Lan da the hien dien bien tam trang cua nhan vat ba cu Tu voi tat ca noi nghen ngao, tinh yeu thuong va long mong moi cua mot nguoi me nhan tu, dong thoi thuc tinh noi tam hon moi nguoi suc manh cua tinh nghia va dao li, cung nhu y nghia hanh phuc lon lao cua tinh mau tu thieng lieng, dung nhu mot nha van tung khang dinh: “Sung suong thay cho nhung ai co mot ba me nhan tu”.

Cac mo va ket bai 1 la truc tiep, mo va ket bai 2, 3 la gian tiep. Phan in dam va nghieng chinh la van de, la noi dung ma de bai yeu cau phai giai quyet.

Chi can bam sat yeu cau cua de bai, cung voi cach dien dat kheo leo va mot vai cau danh ngon y nghia, la cac em co the viet nen mot mo bai theo kieu gian tiep vua nhanh, ngan, lai vua dung va hay.

Trong truong hop qua bi, cac em co the lay ngay viec neu hoan canh ra doi cua tac pham lam mo bai, tat nhien phai neu mot cach that kheo leo va tinh te.

Quan trong nhat la mo bai phai bam sat duoc yeu cau cua de, gioi han duoc noi dung va pham vi cua van de can giai quyet; ket bai can phai khai quat lai va phat trien, nang cao hon van de da giai quyet o than bai. Khong lam duoc dieu do, thi du mo va ket bai co ngan, nhanh va kheo leo den dau chang nua cung tro nen vo ich.

5. Tim y (luan diem) nhanh, dung, du va sap xep trien khai y hop ly

Bai van hay, dat diem cao, tham chi diem tuyet doi la bai van co mot he thong y day du, sang tao, chat che, dap ung toan dien yeu cau cua de, duoc the hien qua mot hinh thuc trinh bay va  dien dat chinh xac, trong sang, ro rang, tinh te, kheo leo, co hinh anh va cam xuc.

Cac giam khao cham van cung phai so sanh giua he thong y cua bai van va he thong y ma Bo de ra trong dap an va bieu diem cham thi de cho diem. Vi vay, khi giai quyet mot de van, dieu quan trong nhat la phai tim ra y.

Thi sinh nao tim duoc he thong y day du hon, sau sac va moi me hon, sap xep va trinh bay y mach lac, chat che hon, thi bai lam cua thi sinh do co diem so cao hon.

Qua trinh tim y (luan diem) cho bai van, thuc chat la di nguoc lai qua trinh sang tac cua nha van. Khi sang tac, truoc het nha van co y tuong trong dau, sau do the hien y tuong ay qua he thong hinh tuong va the gioi nghe thuat cua tac pham, ma he thong hinh tuong va the gioi nghe thuat nay lai duoc xay dung tu cac chi tiet nghe thuat.

Nguoc lai, khi lam van, cac em nen xuat phat tu chi tiet nghe thuat de phan tich he thong hinh tuong va the gioi nghe thuat cua tac pham, tu do tim ra y (luan diem) theo yeu cau cua de bai. Khac voi nha van, sau khi tim ra y, cac em con phai dien dat he thong y do thanh mot bai van hoan chinh.

De tim ra y can dua vao yeu cau cua de bai, ket hop voi kien thuc ma cac em da hoc, hoac da doc. Sau khi da tim ra cac y, can xac dinh xem y nao la y chinh, co vai tro quan trong, de tien hanh phan tich ki luong; y nao la y phu, chi can phan tich ngan gon hoac luot qua; cung nhu moi quan he qua lai giua cac y trong he thong, dong thoi sap xep y theo mot trinh tu hop li va co y nghia nhat.

Chang han khi phan tich nhan vat Huan trong “Mua lac”, can lam noi bat cac y va trinh tu sap xep cac y nhu sau:

- Ve dep ngoai hinh voi nhieu net hoan mi toi li tuong.

- Tam hon nghe si tinh te, tai hoa (thoi tieu, ve tranh, “tay he dai tai”)

- Dep trai, co tai, nhung Huan khong kieu ngao, ma co tam hon nhan hau, biet yeu thuong, chia se, cam thong.

- Trai qua nam thang, chien tranh, gian kho, Huan co mot tam hon trong sang, nghi luc phi thuong va li tuong song cao dep.

- Khong chi cao dep trong li tuong chung, nhiem vu chung, Huan con hien len rat cao dep trong tinh yeu rieng tu.

- Qua nhan vat Huan, Nguyen Khai da gui gam nhieu quan niem rieng ve con nguoi va cuoc song.

Xin nhac lai rang, noi nhu nguoi xua, y la “bot”, bai van la “ho”, con qua trinh dien dat y thanh bai la “got”. “Co bot moi got nen ho”.

------------------

Con nua

Thac si Pham Huu Cuong
Email: cuongvans@gmail.com