Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/1327276/15042008.aspx

Thuoc thoa khi choi the thao bi chan thuong

Anh H.T den kham voi co chan ben phai sung to, da cang bong, khi di chuyen phai di ca nhac rat kho khan. Anh cho biet bi lat co chan tu ba ngay truoc trong khi danh tennis. Sau do duoc ban be tang may thuoc thoa ngoai “cuc nong” va anh co gang thoa rat tich cuc, nhung cang thoa thi cang sung dau nen buoc long phai den bac si.

Da so nguoi choi the thao thuong rat chu quan khi bi chan thuong nhe, don gian nhat la tu mua thuoc su dung hoac thoa thuoc len vung ton thuong de giam dau. Mot so nguoi con dap muoi, dap gung, lan hot ga, thoa dau nong, bop ruou thuoc… de “tan mau bam”.

Hien nay co nhieu loai thuoc thoa co tac dung giam dau duoc bay ban tren thi truong. Do quang cao, tiep thi, huong dan khong ro rang nen nguoi su dung de nham lan rang cac loai thuoc thoa deu co tac dung tuong tu nhu nhau va dung luc nao cung duoc. Nguoi choi the thao can co mot so kien thuc co ban ve tac dung cua cac loai thuoc nay cung nhu cach su dung thich hop de tranh tinh trang mao nhan va lam dung thuoc.

Nhung chan thuong the thao cap tinh thuong gap la cang co, dap gan co, gian co - day chang… hay duoc goi mot cach dan gian la “bong gan”. Khi co cang qua muc co the lam cac soi gan co bi xe rach gay dau va chay mau trong mo mem (gom co va mo xung quanh, gay sung bam duoi da). Do do neu muon su dung thuoc thoa giam dau phai tranh lam tang chay mau trong mo mem.

Co the tam chia thuoc thoa giam dau thanh hai nhom nhu sau:

1. Thuoc thoa giam dau chua hon hop tinh dau gay nong, gom:

• Menthol: la hoat chat uc che thu the cam giac dau (tuong tu gay mat cam giac tai cho) lam giam cam giac dau cua mo mem va khop. Nong do cang cao thi tac dung cang manh nhung khong that su can thiet vi co the gay bong rat. Menthol chiet xuat tu nhien co trong tinh dau bac ha tot hon cho da so voi loai duoc tong hop.

• Capsicum/capsaicin: lam giam hoat chat P la chat dan truyen than kinh cua cam giac dau.

• Peppermint, eucalyptus, cayenne pepper…

 Loai nay co tac dung phu lam gian mach va tang tuan hoan mau tai cho. Neu thoa len ton thuong trong 48 - 72 gio dau se bi tang chay mau, lam sung dau tang len, hien tuong viem keo dai. Hau qua la chan thuong lau lanh, de bi xo chai mo bi thuong, mo bi thuong lanh seo xau va de bi tai phat. Ngoai ra con gay viem, phong, di ung da neu lam dung.

2. Thuoc thoa giam dau - khang viem khong can ke toa:

 Co chua acetaminophen giam dau don thuan hay cac thuoc khang viem khong steroid (NSAID) nhu Ketoprofen, Diclofenac, Piroxicam... Tac dung giam dau nho vao:

• Uc che chon loc tong hop prostagladin.

• Uc che protein kinase C chuyen vi va phosphodiesterase type IV.

• Giam dau khoi phat do bradykinin va cytokine do uc che TNF-alpha.

• Giam thoai hoa chat nen sun vi uc che tong hop metalloprotease.

• Uc che giai phong histamin tu bach cau ai toan va duong bao.

 Loai thuoc thoa nay khong gay sung bam nhung cung khong giup lam am vung ton thuong.

Khi bi chan thuong nen lam gi?

Khi vua chan thuong la co tinh trang dut, rach trong mo, luc nay hoan toan khong thich hop de thoa bat cu loai thuoc gi. Tot nhat nen duoc so cuu bang phuong phap RICE:

• R - Rest: Ngung choi ngay lap tuc, co the bang co dinh tam voi nep.

• I - Ice: Chuom lanh vung bi thuong voi tui da hoac tui chuom co san tu 10 - 15 phut, ngung 30 - 60 phut roi lap lai. Co the chuom lanh nhu tren trong 48 -72 gio dau. Chu y khong nen chuom qua lau hay chuom da truc tiep len da co the gay phong lanh.

• C - Compress: Song song voi chuom lanh, ta co the bang ep len vung bi thuong.

• E - Elevation: Ke cao tay, chan bi thuong va co the dung them thuoc giam dau tro giup.

 Ngoai ra de lam giam sung dau nhanh nguoi ta con dung cac chat bay hoi cuc nhanh nhu ete hay nhung hon hop dang con dac biet de phun len vung bi thuong (nhung loai nay cung khong nen co tinh dau nong).

Khi nao duoc dung thuoc thoa?

Som nhat cung phai cach 48 gio tu luc chan thuong. Nen tiep tuc phuong phap RICE, neu con dau nhieu thi co the dung them loai thuoc thoa giam dau - khang viem thong thuong de tranh bi sung ne.

Thong thuong chi nen dung thuoc thoa sau 2 - 3 tuan vi day la giai doan phuc hoi cac ton thuong nhe. Khi do can tang luu luong mau nuoi de cung cap chat dinh duong, oxy cho te bao han gan vet thuong va giup mo mem dan hoi, giam co that, giam cung khop. Co the dung cho cac chan thuong rach gan - co - day chang sau khi da het hien tuong dau, sung va viem. Chi o giai doan nay moi duoc dung thuoc thoa co tinh dau gay nong, hoac loai hon hop tinh dau gay nong va NSAID. Nhung chan thuong nang hon chi duoc su dung loai nay sau 4 - 5 tuan.

Nhung cach xu tri don gian tren se giup ton thuong mau lanh va han che bien chung, tranh cho nguoi choi the thao chuyen tu “van dong vien” tro thanh “co dong vien”. Tuy vay cung nen den bac si chuyen khoa kiem tra lai muc do ton thuong de co huong dieu tri va phuc hoi cho dung.

Theo BS TO MINH CHAU - Hoi Y hoc the thao TP.HCM
Doanh nhan Sai Gon Cuoi tuan