Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/1281292/31032008.aspx

Thit kho tau

Toi dam chac rang rat nhieu nguoi cung nham nhu toi, tuong rang ten mon nay xuat phat tu Trung Quoc, la cua nguoi Tau.

Nhung roi toi cu thac mac rang it khi thay nguoi Tau an mon nay, ma nguyen lieu de dung cho mon thit kho tau, la thit ba roi, cai loai thit co ca nac, ca mo, ca bi, xep tung lop kheo leo cu nhu nguoi ta co tinh tao ra no, thi chac chi co dan Viet.

Mai cho den khi doc tai lieu ve thit kho tau, moi thay co cach giai thich hop ly hon ca: theo ong nha van Nam Bo Binh Nguyen Loc, chu  'tau', o day, theo nghia cua nguoi "mien duoi" la 'lat', nhu song Cai Tau Thuong, song Cai Tau Ha la hai con song nuoc lo. Nhu vay thit kho tau khong phai la thit kho cua nguoi Trung Hoa, ma chi don gian la mon thit kho lat.

Cung co thuyet rang, mon thit kho ben Tau tu cai ong te tuong Vuong An Thach doi Tong nghi ra, nhung xem lai thi cai mon thit kho cua ong, cha giong gi cai cach ma chung ta thay o mieng thit kho tau xu Viet. Vay hoa ra cai mon thit kho ma duoc ca Bac Nam ham mo ay, dung nhu loi giao su Tran Van Khe noi: mon thit kho "tau" hoa ra lai la  "ta" hoan toan, mon Viet tram phan tram.

, cung voi banh tet, dua hau, canh kho qua don thit, da tro thanh mon khong the thieu trong  thuc don ngay Tet cua nguoi Nam Bo. Mieng thit mem ruc co ca mau do au cua thit nac, trong trong cua mo, nau nau cua bi ham nhu, song sanh vang uom cua nuoc mau chung duong, kem vi bui cua nuoc dua xiem, vi man cua nuoc mam da duoc lam thanh di bang duong, thi thoang co them vi hac cua chut xi dau, diem xuyet them may hot vit luoc ma nuoc thit ngam deu tu trong long do den long trang, dat canh bat com trang thom nuc tren ban tho ong ba, ben canh dia dua chua, duong nhu da thanh truyen thong trong mam com cung tuong nho ong ba to tien.

O ngoai Bac, co le de phu hop voi khi hau lanh, mon thit kho tau da duoc thay the bang dia thit dong trong mam com cung ngay Tet. Tuy nhien trong bua an hang ngay mua lanh, thi mon thit kho tau van la mot trong nhung mon duoc ua chuong nhat. o ngoai Bac, it co nuoc dua xiem, nhung van khong the thieu vi hanh kho, nuoc mam, vi cua duong chay tao ra vi hoi ngot, lam giam cai man khat cua cac mon kho thong thuong, tao mau vang ong canh gian quyen ru.

cung nhu bao mon kho khac, duoc nau nhu mon an de luu tru dai ngay. Nau thit kho tau khong kho, nhung de nau ngon, cung khong de chut nao. Mieng thit mem nhu ma khong nat, khong bi quat lai, mau thit do au anh len mau canh gian, trung vit tham dam nuoc thit ma khong den, nuoc thit vang trong, khong qua long bong nuoc nhung cung khong qua can lam kho mieng thit.

Moi lan an co the mang ra dun lai, cang nhieu lua, thit cang ruc, cang mem, cang ngon. co the duoc an voi nhieu mon, com trang, dua kieu, dua gia nhung co le pho bien nhat la an kem voi dua cai chua. Co le vi man, vi ngot, vi bui beo cua thit kho tau ket hop voi vi chua xen lan cay cay cua dua cai muoi xoi, tao nen huong vi quyen ru den bat ngo.

Nuoc thit kho tau cham dua cai, hay ruoi vao bat com gao moi nong hoi, khong can an them gi cung thay ngon. Khong chi co vi bui beo cua thit, nuoc thit kho ngam vao trung luoc da boc vo, tao nen ve quyen ru la ky cho qua trung, khac han voi vi ngan rat kho nuot cua trung luoc thong thuong.

Co mot mon nua chac se lam xieu long nguoi thich thit kho tau, la xoi trang an voi thit kho tau. Buoi sang, lam bat xoi trang, voi may mieng thit kho tau, chan it nuoc thit kho tau len, dam bao chac da den trua.

Nguoi Nam bo con co mon banh trang an voi thit kho tau, vua la mon an choi, nhung khi kem voi thit kho tau, no cung tro thanh mon chinh tu luc nao. Mieng banh trang trung qua nuoc, goi voi rau thom, do chua, kem thit, nhung vao bat nuoc thit da dam trung, nem them it chanh voi vai lat ot cay, vua an vua xuyt xoa, con gi bang!

Co lan mot chi ban thot len voi toi "Sao dan ong ong nao cung thich an thit kho tau vay ta ?”. Tat nhien khong chi dan ong, ma rat nhieu nguoi thich an thit kho tau, nhung bao la dan ong an thit kho tau cung co ly cua no. Khong biet co ai do noi voi toi rang, duong nhu co cai gi do lien tuong giua cai vi mem mem, ngot thanh thanh diu diu cua mieng thit kho tau voi su diu dang, gian di trong tinh cach cua nguoi phu nu trong gia dinh.

Co the nguoi do vi yeu mon thit kho Tau ma noi qua len do thoi, nhung ro rang la khong phai la khong co ly. Va co le vi the ma hau het dan ong Viet, deu thich mon thit kho tau chang?

Montreal 27-3-2008

LUU TUAN ANH - McGill University,Quebec, Canada