Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/1036292/05012008.aspx

Nguoi vo "duy nhat" cua... hai hoc gia lon Viet Nam (Phan III)
>> Chuyen nguoi vo "duy nhat" cua... hai hoc gia lon Viet Nam (Phan I)
>> Chuyen nguoi vo "duy nhat" cua... hai hoc gia lon Viet Nam (Phan II)

Vat va, lao tam nhieu, Nhat do benh. Nhung nhung lan nay benh lao bien tuong, chuyen xuong da con. Khi ay Nhat da ngoai ba muoi ma mai chua co thai. Co thuong xuyen co nhung con dau bung du doi. Di kham, bac si phat hien co vi trung trong da con khien mang da con bi lam lo. Dieu nay co nghia la, co da bi khuoc tu quyen nang thieng lieng nhat cua nguoi phu nu: lam me.

Nam trong benh vien, Nhat moi tinh tam de nghi ve gia dinh. Tu khi roi Viet Nam nam 20 tuoi den nay, co khong mot nguoi than tru gia dinh chong hien tai. Cai gia dinh ma co chua mot ngay tron trach nhiem lam vo. Ong Thao thi me triet hoc con hon me vo. Dua con la cau noi duy nhat voi gia dinh chong thi gio co muon cung khong the duoc. Nhung giot nuoc mat dang ngat trao ra, uot dam nem goi. Hai nam lay nhau, hai nam thuong xuyen nam benh vien nhung chua mot lan ong Thao den tham vo. Luc nao ong cung mai viet, say me va mien mai nhu nguoi tren cung trang.

Nhat quyet dinh chua mo vi nguoi con yeu. Co tro ve nha, noi do dac con “nhin” co nhu nguoi xa la, huong chi con nguoi o do. Co lay het can dam, noi voi chong:

- Em muon xin mot dua con nuoi. Tai Vien Lao vua roi co mot ba me moi sinh bi tu vong, de lai dua be tho dai. Gio em se la me dua be do.

Triet gia Tran Duc Thao chua kip phan ung, thi ba cu gian du: Toi khong the chiu noi co vo tre con cua anh nua! Nay trach nhiem lam me cung khong lam noi. Lai mang dua be ve. Lay dau tien ma nuoi?

Ong cu con gian hon nhung chi xa xam mat may.

Roi tu do, can nha phu day khong khi nang ne. Tieng khoc tre con la me, la nha re len am i suot ngay. Ong ba cu khong phan nan them nua. Nhung nhung loi xi xao tu hang xom da lan khap khu pho. Moi lan Nhat buoc ra khoi cua, di xuong cau thang, la moi nguoi chi tro, ban tan. Ngay noi ngay, dai nhuc nhoi. Triet gia buc, buon nhung chi im lang. Hai vo chong lam li suot mot thoi gian. Chi co nhung tieng ho cu khuc khac, khuc khac. Sang ra, doi mat triet gia tham quang. Vang tran do them nhieu nep nhan.

Cuoi cung, khong chiu noi su cang thang, Nhat da phai can moi noi trong nghen ngao:

- Thoi. Viec the nay, toi vua benh hoan chang lam tron nghia vu vo chong, lai vua phai cang dang mot dua tre. Anh khong chiu duoc tieng khoc tre con. Buc boi khong lam duoc viec. Chung ta giai phong cho nhau vay. Moi nguoi di mot noi.

The la tu do, can phong day da khong con bong dang Nhat. Khi co xach va ly buoc ra khoi noi nay, qua canh cua, co da chinh thuc khong con la con dau nha ho Tran nua. Duoi anh nang cua buoi chieu hom do, bong co nho nhan do xuong nen nha. Truot dan, truot dan roi bien mat. Tran Duc Thao va Nguyen Thi Nhat da chinh thuc chia tay. Sau gan 4 nam chung song chang khac gi mot doi vo chong ly than.

Co le Nhat da khong suy nghi sau xa ve su im lang cua triet gia Tran Duc Thao. Su im lang cua ong khong phai dung dung, khong phai vo tinh, cung khong phai su bat luc. Triet gia co nhung noi dau rieng ma chi minh ong biet. Ong khong muon nguoi dan ba duy nhat cua cuoc doi minh cung phai chiu nhung he luy do.

Su lang cam cua nha triet hoc la noi dau con dau hon tu ban than noi dau do. Nguoi duy nhat co the dong cam voi ong cuoi cung cung da roi xa ong.

Nha triet hoc, voi dang ve lech thech tren chiec xe dap “podo con vit” loc coc nhu chuc tung lop, venh mat len troi, “thinh thoang lai tum tim cuoi, nhu anh do nguoi” da vinh vien ra di, trong mot nha tro xap xe tai Paris nam 1992. Khi ay, Nhat da chung song cung nguoi chong thu hai nhieu nam, bac si Nguyen Khac Vien.

Bac si Nguyen Khac Vien va ba Nhat - anh tu lieu

Nam 1960, sau khi ky vao la don ly di khong mot chut ngan ngu, Nhat don do dac va chuyen ra ngoai song trong mot cai choi go gan song Hong. Khu nha ven song Hong rong 18m2, chia cho hai gia dinh o. Mot ben Nhat va mot co ban song chung, cung la “me” nuoi dua be. Ben kia, mot gia dinh vo chong son sinh song.

Cach choi go vai met da la song. Nguoi dan xung quanh tha day mang go ngam o do. Phia sau can phong Nhat o la mot muong nuoc den si, ngap day rac.

Dua be – cai ten mang day mong uoc: Thanh Binh - duoc lon len tu cai choi do.

Mot thoi gian sau, co ban di lay chong. The la 9m2 du rong cho hai me con o. Nhat mua mot cai giuong chung, la do dac duy nhat trong phong. Luong chuyen vien chi co 60 dong, Nhat thue nguoi nuoi con da mat 30 dong. Tien an uong 18 dong, chi con 12 dong con lai cho chi tieu. Nhat di cong tac lien tuc, duoc bua hai me con an chung, chi toan com don ngo do. Ngo cung, dua tre chua kip moc rang treu trao nhai nhu an trau. Nhat von the trang yeu, sau mot thoi gian, co bi dau da day.

Day la bai tap tho, duoc bac si Nguyen Khac Vien viet thanh bai ve cho de nho.


Thot bung tho ra

Phinh bung tho vao

Hai vai bat dong

Chan tay tha long

Em, cham, sau, deu

Binh thuong qua mui

O dau cung duoc

Luc nao cung duoc



 
Ben Phap, bac si Nguyen Khac Vien cung dang mac can benh tram kha: benh lao phoi. Le ra, voi 0,5 la phoi con sot lai, ong chi co the song trong mot thoi gian rat ngan. Bac si phau thuat cho hay ong chi song duoc trong 3 nam nua. Nhung ong khong nan chi. La mot nguoi nghien cuu y hoc lau nam, ong hieu rat ro su quan trong cua dieu hoa co the, thong qua viec thay doi nhip tho. Sau khi cat 1,5 la phoi, ong da tu luyen tap mot phuong phap tho cua rieng minh, bat nguon tu yoga, khi cong cua An Do, Trung Quoc, goi la “duong sinh Nguyen Khac Vien”. Phu nhan moi nhan dinh cua y hoc hien dai, ong da song tho toi 84 tuoi.

Nam 1962, do su dieu dinh giua chinh quyen Ngo Dinh Diem voi nha chuc trach Phap, chinh phu Phap ky lenh truc xuat Nguyen Khac Vien. Ong Vien nan lai mot thoi gian de lam bao cao cong tac va giup do doan chinh phu Viet Nam Dan chu Cong hoa do ong Mai Van Bo lam dai dien tai Paris. Ngay 27 thang 4 nam 1963 ong ve nuoc qua duong Tiep Khac, Lien Xo, Trung Quoc.

Ve Viet Nam, ong duoc Dang va Nha nuoc giao nhiem vu lam Uy vien Ban Doi ngoai, truc tiep cong tac tuyen truyen quoc te. Ngoai ra ong con la tong bien tap bao Le Courrier du Vietnam va tap chi Etudes Vietnamiennes kiem giam doc Nha xuat ban Ngoai van.

Nguyen Khac Vien da tim gap Nhat. Khi den can choi go gan song, ong khong khoi xot xa cho mot tri thuc Viet kieu tro ve cong hien cho dat nuoc lai phai song trong tinh canh nhu the. Ong thot len: - Troi oi cho quay lung cua nguoi ta ma em lai phai o the nay a? Roi ong ra ve. Luc nay giao su Vien moi hay Nhat da ly di triet gia Tran Duc Thao.

May ngay sau, mot bai bao cua bac si Nguyen Khac Vien dang, phe phan cach dai ngo cua Bo Giao duc voi nguoi tri thuc Viet kieu da bo vinh hoa ve cong hien cho dat nuoc nhu co. Bai bao tuy benh Nhat, nhung cang tang them su do ky va xa cach cua moi nguoi trong co quan. Nguoi phu trach Cong doan trong Bo Giao duc keu Nhat len, mang: Co kho so gi thi bao cao voi chung toi! Tai sao lai ke voi lanh dao lam gi? Nhat chang biet giai thich sao, vi ong Vien chi toi tham co nhu nguoi ban than lau ngay khong gap. Tu do, co cang bi nhung ke khong ua co trong co quan xa lanh.

Nhung roi, Bo cung khong the cap cho co nha khac vi doi song cua nguoi dan thanh thi con rat kho khan. Biet benh tinh cua Nhat, ong Vien dua co den benh vien mo, vi neu de lau se bien chung thanh ung thu. Nhung ngay nay, Vien tan tinh cham soc ca hai me con Nhat. Khi ay, nhung tam tu tham kin cua hai nguoi tu nam 1953 moi duoc tho lo.

Trong nhung dong hoi ky cua minh, bac si Nguyen Khac Vien da viet: “Den cuoi nam 1967, doi rieng cua toi co viec rat quan trong. Toi thanh lap gia dinh. Day co the noi la moi tinh dau thu hai cua toi. Vi moi tinh dau thu nhat la voi co nguoi Phap.

Lan nay, goi la moi tinh dau thu hai la vi day la nguoi phu nu Viet Nam dau tien gan bo voi toi. Hien nay la ba xa nha toi day, la co Nhat, mot sinh vien trong to chuc Viet kieu.

Nam 1952, khi toi ve Paris gap co gai Viet kieu nay, roi cung nhau tro chuyen va trao doi cong viec. Tai sao trong nhom mot to chuc Viet kieu co khoang 20 nguoi, lai co su gan bo giua toi va co Nhat den nhu the? That toi cung khong the hieu duoc.

Sau nay khi nghien cuu tam ly gia dinh, thay mot diem quan trong ma sach phuong Tay cung neu len. Cai duyen sao ky la, hai con nguoi xa la nhau ma: Huu duyen thien ly nang tuong ngo – Vo duyen doi dien bat tuong phung. Chung toi gan bo voi nhau tu nam 1953, nhung mai 14 nam sau moi lap gia dinh.

Hoi do co Nhat da dinh uoc voi anh Tran Duc Thao… Nhat ket hon voi anh Thao nhung moi tinh hai nguoi khong hop nhau. Nam 1963, toi ve nuoc thi hai nguoi da chia tay nhau roi… roi chien tranh xay ra nen den cuoi nam 1967 thi chung toi moi lay nhau. Dam cuoi chung toi to chuc vao ngay Noel nam 1967…

Biet minh mang benh khong the tron nghia vu lam vo, Nhat tu choi bac si Vien nhieu lan. Nhung ong van kien tri. Khi ay, nguoi than duy nhat cua ong Vien la nguoi em trai ut nen ong mong moi hon bao gio het mot mai am gia dinh. Dan dan, truoc nhung tinh cam diu dang, dam tham, Nhat cung xuoi long. Dam cuoi dien ra vao Noel nam 1967. Khi ay Nguyen Khac Vien 54 tuoi va Nhat xap xi 40. Truoc hom cuoi, hai nguoi cung co qua moi triet gia Tran Duc Thao.

Hai vo chong da quyet dinh lay so tien tren gop vao Trung tam NT


Hanh phuc chua duoc bao lau, quan My danh bom ban pha mien Bac. Mot lan nua, hai nguoi lai phai chia ly. Bac si Vien so tan o chien khu, con Nhat theo Bo Giao duc so tan o Ha Tay.

Hoai niem va nho thuong danh het trong tam tuong. Co ban Nhat ve nha lay them tien, nuoc mam, bat thinh linh gap bac si Vien. Ong cung quay ve nha de lay tai lieu. Gap nhau, hoi han chua duoc dam ba dieu thi bom no ram ram ben su quan Phap, ngay gan nha ba. Hai nguoi phai nup rat xuong duoi ham cau thang. Suc ep cua qua bom khien mang nhi nhu muon no tung. Can nha rung ran ran. May ma bom lac di noi khac.

Cuoi nam 1970, nguoi Ha Noi quay tro ve nha sau may nam so tan. Pho xa thieu bong nguoi, lanh leo, tieu dieu. Moi thu phai dung lai tu dau.

Vay la phai mat 3 nam, Nhat moi duoc thuc su co duoc cuoc song yen binh, sau bao nhieu trac tro. Trai qua nhieu thang tram, Nhat cung dam tinh hon. Co van dam me nghe va lam tron nghia vu lam vo, lam me (voi Thanh Binh). Bac si Vien cung la nguoi hieu vo. Hon nua ho co nhieu diem chung, cung hoat dong trong linh vuc tam ly tre em. Ong Vien dua ra nhung phuong phap moi cua Phap ap dung vao tinh hinh dac thu o Viet Nam.

Ba Nhat, sau khi ong mat, da thay ong tiep quan Trung tam NT


Bac si Vien hau nhu khong bao gio than phien ve chuyen vo hay di som ve khuya, chi tru mot lan, khi co Nhat bat dau ve huu, duoc bau lam Hoi truong hoi phu nu, suot ngay xach cap di khap noi. Ong Vien nam o nha, ngan ngam: Thoi. Het ky nay dung lam nua nhe. Vay ma Nhat “vang loi. Nhiem ky sau duoc bau, co tron vao Sai Gon “gia vo” cong tac 6 thang. Ben Hoi danh phai moi nguoi khac lam thay.

Nam 1984, Trung tam NT (NT Foundation) cua hai vo chong “ve huu” ra doi. Day la to chuc nghien cuu khoa hoc dau tien ngoai Nha nuoc. Trung tam tu quan, tu tuc, phi loi nhuan, tap hop mot so Bac si Tam than, Bac si Nhi khoa, Chuyen vien Tam ly, Giao duc cung nhau nghien cuu voi muc tieu gop phan xay dung Bo mon Tam Ly, Tam benh ly va Tam ly lam sang tre em Viet Nam duoi 18 tuoi. Nam 1992, bac si Vien duoc Giai thuong lon cua Cong dong Phap ngu (Grand prix de la Francophonie) nhung 400.000 francs (gan 1 ty dong Viet Nam luc bay gio). Hai vo chong da quyet dinh lay so tien tren gop vao Trung tam NT.

Co nguon kinh phi hoat dong, Trung tam moi co dieu kien mo ra nhieu du an nhu dao tao mon tam ly cho nhung co giao tieu hoc, roi moi bac si tri lieu tam than tu Quang Ninh, Hai Phong, Ho Chi Minh ve Ha Noi theo nhung buoi thuyet giang ve tam ly tre em.

Ve cuoi doi, cuoc song cua bac si Nguyen Khac Vien va ba Nhat cung gap khong it song gio. Chi den khi ong sap lia doi, Nha nuoc moi trao cho ong tam huan chuong Doc lap Hang Nhat. Bac si, nha van hoa Nguyen Khac Vien da ra di vao ngay 10 thang 5 nam 1997. 84 tuoi voi mot phan phoi de tho, bac si Nguyen Khac Vien da thuc hien mot khoi luong cong viec gap ba lan nguoi binh thuong. Ong ra di de lai nhieu hoai bao dang do. Ngay ca khi can ke voi cai chet, tren giuong benh, ong van gang guong hoan thanh nhung nghien cuu cua minh.

Nam 2000, Chu tich nuoc Tran Duc Luong da quyet dinh truy tang Giai thuong Nha nuoc cho cuon “Viet Nam, mot thien lich su”.

Muoi nam sau ngay ong mat, Trung tam NT van hoat dong, tiep tuc cham soc va chua benh cho tre em co roi loan tam ly. Trung tam da lam duoc dieu ma co bac si Nguyen Khac Vien tung ap u, do la cuu chua cho hang ngan tre em co nhung bat on ve mat tam tri.

Ba Nhat, sau khi ong mat, da thay ong tiep quan Trung tam NT. Du khong co duoc mot dua con noi doi, nhung ba va ong Nguyen Khac Vien da co “rat nhieu nguoi con” tren cuoc doi nay.

Loi ket:

Ngay 2 thang 9 nam 2007

Mua la may man hay xui xeo? Doi voi toi, mua la mot diem lanh. It ra la ba Nhat du co cai kho tinh cua tuoi gia di chang nua van doc tuot 80 nam cuoc doi cho mot nguoi xa la nhu toi. Ngay Quoc Khanh mua. Moi nguoi khong ra duong. Ho o nha, nau nhung mon an ngon va quay quan tro chuyen. Nhung tai can ho von ven 20 met vuong nay, ba Nhat lai chi co mot minh. Con gai nuoi cua ba, chi Thanh Binh da co gia dinh rieng. Chi con lai ba, sach va nhung luu anh thoi gian dong lai. Co le neu toi khong den cung mot hop banh ngot (ba rat thich an), thi co le ba se ngoi mot minh, doc sach, nham nhi tra, gam nham huong vi cua mua va thoi gian. Ngoai troi, mua nhu trut.

Xuan Anh